Đi biển Sa Huỳnh, nên ăn đặc sản gì?

Biển Sa Huỳnh xưa vốn nổi tiếng với loài cua huỳnh đế, nhưng hiện tại loại cua này đã không còn, có thể do sự khai thác thiếu tính toán của ngư dân, hoặc do sự thay đổi của dòng hải lưu. Tuy thế, du khách chắc chắn không thất vọng với ẩm thực xứ này vì Sa Huỳnh còn là cửa biển sôi động với rất nhiều loại hải sản tươi vào bờ mỗi ngày.

Ví dụ như cua đá Sa Huỳnh, cua được người dân dùng đèn soi, thả lồng lưới đánh bắt quanh năm ở đầm nước mặn Sa Huỳnh. Vào những ngày tối trăng là thời điểm thịt cua săn chắc, ngọt và thơm ngon nhất. Cua đá có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon: cua rang me, kho rim mặn, nấu canh với rau đay, bồ ngót… nhưng với nhiều người, hấp dẫn nhất vẫn là món cua luộc chấm với muối tiêu chanh.Chọn những con cua vừa được đánh bắt, rửa thật sạch rồi cho vào nồi nước đang sôi, rắc thêm vài hạt muối. Sau khoảng mươi phút, thịt cua chín và dậy mùi thơm, toàn thân chuyển sang màu vàng cam thì vớt ra đĩa. Dùng tay tách mai cua, chấm thịt vào muối tiêu chanh rồi đưa vào miệng thưởng thức hương vị thơm ngọt đặc trưng của thịt cua hòa cùng vị mặn mà của muối Sa Huỳnh, vị chua cay của tiêu, chanh. Có lẽ tạo hóa khéo an bày, cua đá sống ở đầm nước mặn, đem luộc chấm với muối Sa Huỳnh thì quả là tuyệt vời, hơn hẳn cua đá ở những nơi khác.

Mắm nhum cũng là một đặc sản nổi tiếng của Sa Huỳnh. Mắm nhum không phổ biến như các loại mắm khác. Đó không phải là loại thức ăn nhà nào cũng có, hoặc chí ít có bán đây đó ở chợ. Thế nên nhiều lúc, có tiền cũng không thể mua được mắm nhum. Người Sa Huỳnh có câu: "Giàu chất của kho, nghèo lo hũ mắm". Con nhum (cầu gai) hiếm và chỉ bắt theo mùa, nên mắm nhum thì hiếm hơn. Mắm nhum Sa Huỳnh nổi tiếng cả nước, thời nhân Nguyễn, vua Minh Mạng đã từng hạ lệnh hằng năm địa phương phải "tiến" về kinh đô 12 cân mắm. Mắm nhum thời đó trở thành "mắm tiến".

Chả cá Sa Huỳnh cũng là một món ăn mà bạn nhất định phải nếm thử. Để chế biến món chả cá, những bà nội trợ phải lựa chọn cá nhồng, cá chuồn, cá thu, cá rựa… tươi ngon. Sau khi mang về, cá được làm sạch rồi dùng muỗng nạo thịt ra khỏi xương. Cho thịt cá vào ướp lạnh rồi xoay nhuyễn với muối, tiêu, bột ngọt, hành, tỏi, dầu ăn và lòng trắng trứng gà để món chả thêm dai. Tiếp đến, dùng tay vo tròn thịt cá lớn hơn ngón tay cái hay nặn lát chả hình tròn vừa đặt vào đĩa. Với món chả hấp, quậy đều lòng đỏ trứng gà với gia vị rồi đổ lên bề mặt cho thêm phần bắt mắt. Chả chiên ngả sang màu vàng sẫm như mời gọi thực khách "nhanh đũa" kẻo hết phần. Món chả cá có thể ăn với cơm và bún nước lèo hay ăn kèm với các loại rau: khế chua và chuối chát thái mỏng cùng với rau thơm cho đậm đà hương vị.Chỉ thế thôi là đủ để sau một lần dừng chân, bạn sẽ nhớ mãi về vùng biển này.