Năm 2026 tiếp tục là năm ngành bán lẻ phải đối mặt với nhiều sức ép. Lạm phát, chi phí đầu vào tăng, xu hướng tiêu dùng thay đổi nhanh và cạnh tranh ngày càng gay gắt đang tạo ra không ít thách thức cho doanh nghiệp…

Cả TP.HCM và Hà Nội hiện đều đang duy trì nhiều chương trình bình ổn thị trường, kết nối doanh nghiệp với hệ thống bán lẻ hiện đại và hỗ trợ tiêu thụ hàng Việt, đặc biệt là nhóm hàng thiết yếu, thực phẩm tươi sống và sản phẩm phục vụ mùa hè. Các chương trình này không chỉ giúp ổn định nguồn cung mà còn góp phần giữ nhịp sức mua của thị trường nội địa.

Ghi nhận tại nhiều hệ thống bán lẻ cho thấy sức mua đang tập trung vào các nhóm hàng thực phẩm, đồ uống, trái cây, hàng đông lạnh và sản phẩm tiêu dùng gia đình. Bước vào mùa cao điểm nắng nóng, nhiều siêu thị miền Bắc cũng đồng loạt triển khai chương trình giảm giá sâu và mở rộng không gian cho hàng Việt nhằm thu hút người mua sắm.

Điển hình, hệ thống siêu thị GO! triển khai chương trình khuyến mãi mới với chủ đề “Chào hè”, áp dụng với nhiều ưu đãi hấp dẫn, tập trung vào các sản phẩm phục vụ nhu cầu mùa nóng. Một số thực phẩm như cá basa nguyên con giảm còn 44.000 đồng/kg, bơ sáp giảm 22%, sầu riêng Ri6 giảm 27%. Ngoài ra, các loại trái cây đầu mùa như xoài, mận, chôm chôm, táo nhập khẩu từ New Zealand cũng được khuyến mãi 20 - 30%.

Tương tự, từ nay đến hết ngày 2/6, hệ thống siêu thị Lotte Mart triển khai chương trình kích cầu “Bé vui quà, mẹ vui giá”, giảm giá tới 40% cho nhiều sản phẩm thú bông, sữa trái cây, váng sữa... Nhiều loại trái cây cũng được Lotte Mart áp dụng khuyến mãi như sầu riêng, măng cụt, vải u hồng... Ngoài ra, Lotte Mart triển khai chính sách ưu đãi “Siêu coupon - Siêu rẻ” áp dụng cho khách hàng thành viên có đơn hàng siêu thị từ 200.000 đồng.

Tại hệ thống siêu thị Co.op Mart, chương trình "Lễ hội trái cây mùa hè" và "Lễ hội rau nhiệt đới" đang được tổ chức, trong đó nhóm nông sản được giảm giá theo mùa. Nhiều mặt hàng thực phẩm tươi sống như cá thu, thịt lợn, trứng gà… cũng được luân phiên ưu đãi giảm giá 30%. Song song với đó 1.000 mặt hàng tiêu dùng thiết yếu như gia vị, đồ khô, hàng gia dụng… cũng được giảm giá đến 50%. 

Theo đại diện các doanh nghiệp, việc kiểm soát chi phí, đảm bảo chất lượng hàng hóa hiện là một trong những giải pháp căn cơ để tạo niềm tin, kích thích sức mua. Ông Nguyễn Minh Tâm, Giám đốc Ngành hàng WinMart, nhận định, ảnh hưởng xung đột địa chính trị thế giới khiến giá cả hàng hóa tăng mạnh. Để kích cầu, hệ thống cửa hàng WinMart mỗi tháng có 2 chương trình khuyến mãi nhằm mang đến mức giá tốt cho người tiêu dùng.

"Người tiêu dùng hiện nay không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn quan tâm đến chất lượng hàng hóa, nguồn gốc xuất xứ. Do vậy, chúng tôi đã đầu tư gia tăng năng lực kiểm tra chất lượng, đưa vào vận hành hệ thống phòng lab kiểm nghiệm an toàn thực phẩm tại 3 miền, đảm bảo chất lượng hàng hóa", ông Nguyễn Minh Tâm cho biết.

Tại hội thảo "Xu hướng tiêu dùng 2026 và ESG doanh nghiệp cần thích ứng thế nào?" mới đây, bà Nguyễn Cao Ngọc Dung, phụ trách phát triển thị trường Việt Nam và Philippines của Công ty NielsenIQ (NIQ), cho biết nếu năm 2025 chỉ khoảng 43% người được hỏi cho biết họ thắt chặt chi tiêu thì đến năm 2026, con số này đã tăng lên 57%.

Trong bối cảnh đó, người tiêu dùng ưu tiên các mặt hàng thiết yếu, hạn chế mua sắm xa xỉ và tăng cường nấu ăn tại nhà để tiết kiệm chi phí. Nhiều người cũng chuyển sang săn khuyến mãi trên các nền tảng trực tuyến hoặc tạm dừng mua các sản phẩm không thật sự cần thiết.

Tuy nhiên, người Việt vẫn sẵn sàng trải nghiệm sản phẩm mới. Theo NielsenIQ, có đến 92% người tiêu dùng cho biết họ sẵn sàng thử thương hiệu hoặc sản phẩm mới nếu phù hợp nhu cầu và mang lại trải nghiệm thú vị. Trong năm qua, thị trường FMCG ghi nhận khoảng 18.000 sản phẩm mới được tung ra thị trường.

Ngoài yếu tố giá cả, người tiêu dùng hiện ngày càng quan tâm đến chất lượng và sức khỏe. Theo NIQ, có tới 86% người Việt cho biết họ ưu tiên chất lượng hơn số lượng sản phẩm. Điều này cho thấy xu hướng tiêu dùng đang chuyển từ "mua nhiều" sang "mua đáng tiền", trong đó người mua cân nhắc kỹ hơn về giá trị sử dụng, chất lượng và độ tin cậy của thương hiệu trước khi quyết định chi tiêu.

Trong khi đó, tại hội thảo "Khơi thông sức mua, kích cầu tiêu dùng" diễn ra cùng ngày, các chuyên gia cho rằng áp lực với doanh nghiệp không còn chỉ là cạnh tranh về giá mà còn phải chứng minh được giá trị sử dụng, chất lượng và độ tin cậy của sản phẩm để thuyết phục khách hàng xuống tiền.

Đề xuất giải pháp thúc đẩy tiêu dùng và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội, cho rằng cần xây dựng các chương trình kết nối cung - cầu theo hướng thực chất hơn, thay vì chỉ dừng ở các hoạt động xúc tiến ngắn hạn.

Theo ông Mạc Quốc Anh, các chương trình kết nối cần có cơ chế theo dõi sau kết nối nhằm đánh giá hiệu quả tiêu thụ sản phẩm, khả năng gia tăng doanh số cũng như kịp thời tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến bao bì, truy xuất nguồn gốc, logistics và năng lực cung ứng của doanh nghiệp.

Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội cũng kiến nghị các cơ quan chức năng sớm ban hành hướng dẫn cụ thể cho doanh nghiệp về các quy định mới của Luật Thương mại điện tử dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo Hiệp hội, việc phổ biến sớm các quy định mới sẽ giúp doanh nghiệp chủ động thích ứng, giảm rủi ro pháp lý và nâng cao hiệu quả hoạt động trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển nhanh.

Đại diện các hệ thống bán lẻ lớn cũng đề xuất Hà Nội sớm có giải pháp tháo gỡ những vướng mắc trong lĩnh vực logistics nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong hoạt động vận chuyển, lưu thông và phân phối hàng hóa. Theo các doanh nghiệp bán lẻ, việc cải thiện hạ tầng logistics và tối ưu chi phí vận chuyển sẽ góp phần nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng, ổn định nguồn hàng và hỗ trợ kích cầu tiêu dùng trên thị trường nội địa.