Điểm tin

Điểm tin 8h ngày 5/10
Thứ hai, 05/10/2026, 08:00

Điểm tin 8h ngày 5/10

00:00
00:00

TIN CHÍNH

1:27

Thế giới đang đối mặt với một nghịch lý nguy hiểm khi các thảm họa khí hậu gia tăng về cường độ và tần suất, nhưng nguồn lực tài chính quốc tế dành cho thích ứng và chuẩn bị ứng phó lại bị cắt giảm mạnh mẽ. Tình trạng này đẩy các quốc gia dễ bị tổn thương vào vòng xoáy rủi ro, nơi thiệt hại kinh tế ngày càng lớn trong khi khả năng phục hồi bị thu hẹp. Điển hình là khu vực Hindu Kush Himalaya, nơi hàng tỷ người phụ thuộc vào nguồn nước và năng lượng. Việc chính quyền Mỹ và các quốc gia phát triển cắt giảm viện trợ đã khiến nhiều chương trình thiết yếu như SERVIR-HKH bị đóng cửa. Sự sụp đổ của các sáng kiến này làm mất đi hệ thống giám sát vệ tinh, dự báo sạt lở đất và theo dõi lũ lụt do vỡ hồ băng (GLOF) — những rủi ro đang gia tăng nhanh chóng khi băng tan với tốc độ nhanh hơn 65% so với thập kỷ trước. Việc thiếu hụt dữ liệu và hợp tác xuyên biên giới khiến hàng triệu người tại Afghanistan, Nepal, Pakistan và Ấn Độ mất đi "lá chắn" cảnh báo sớm, làm tăng nguy cơ tử vong và thiệt hại kinh tế hàng tỷ USD. Trên quy mô toàn cầu, hỗ trợ phát triển chính thức từ các nước DAC giảm kỷ lục 23% trong năm 2025 do sự chuyển dịch ưu tiên sang quốc phòng và nội chính. Các nước phương Nam (Global South) rơi vào "mối quan hệ độc hại" giữa khủng hoảng khí hậu và nợ nần: họ phải vay tiền để khắc phục thiên tai, rồi lại cắt giảm đầu tư vào năng lượng sạch và phòng chống rủi ro để trả nợ. Khi các quỹ ứng phó mất mát và thiệt hại không được ưu tiên, thế giới đang đánh mất cơ hội xây dựng hệ thống chống chịu bền vững, biến những thảm họa có thể phòng tránh thành những bi kịch không thể đảo ngược.

1:30

Liên minh châu Âu (EU) đang cân nhắc trì hoãn việc áp dụng các quy định mới về cắt giảm phát thải methane đối với nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu. Động thái này xuất phát từ áp lực của Pháp và các nhóm vận động hành lang công nghiệp, với lập luận rằng việc thắt chặt tiêu chuẩn quá sớm có thể khiến các nhà xuất khẩu rời bỏ thị trường EU, gây thiếu hụt nguồn cung và đẩy giá khí đốt tăng cao trong bối cảnh an ninh năng lượng còn nhạy cảm. Tuy nhiên, các tổ chức như Climate Crisis Advisory Group (CCAG) và Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) phản đối việc trì hoãn này. Họ chỉ ra rằng chi phí tuân thủ quy định chỉ chiếm khoảng 0,3% giá khí đốt, gây tác động không đáng kể đến hóa đơn người tiêu dùng. Ngược lại, việc ngăn chặn rò rỉ, xả thải hoặc đốt bỏ methane không những giúp bảo vệ môi trường mà còn thu hồi được một lượng lớn khí đốt (ước tính 200 tỷ m3 mỗi năm) đưa trở lại thị trường, từ đó thực chất là bổ sung nguồn cung. Về mặt khí hậu, methane đóng góp khoảng 30% mức tăng nhiệt độ toàn cầu kể từ thời kỳ tiền công nghiệp. Do có thời gian tồn tại ngắn nhưng khả năng làm nóng mạnh hơn nhiều so với CO2, việc cắt giảm methane là giải pháp nhanh nhất để hạn chế đà nóng lên của Trái đất trong thập kỷ này. Dữ liệu cho thấy EU hiện có đủ dự trữ khí đốt để vượt qua mùa đông, do đó không có lý do cấp thiết về nguồn cung để trì hoãn các biện pháp môi trường. Ngoài dầu khí, các mỏ than bỏ hoang cũng là nguồn phát thải methane khổng lồ. Việc kiên quyết thực hiện quy định không chỉ là vấn đề môi trường mà còn là bài toán tối ưu hóa tài nguyên, biến khoản chi phí tuân thủ thành khoản đầu tư giảm thất thoát năng lượng quý giá.

1:34

Từ ngày 1/10, Nhật Bản chính thức áp dụng Luật Kiểm soát nhập cư sửa đổi, tăng mạnh lệ phí cư trú và siết chặt quy chế đối với người nước ngoài. Lệ phí gia hạn và thay đổi tư cách cư trú tăng vọt, từ mức cố định 6.000 yên lên đến 75.000 yên tùy thời hạn, đặc biệt phí xin thường trú tăng gấp 20 lần, từ 10.000 yên lên 200.000 yên. Nguồn thu này dự kiến đạt 92 tỷ yên vào năm 2028, dùng để số hóa quản lý và hỗ trợ người nước ngoài hòa nhập. Song song với tăng phí, tiêu chuẩn cấp quyền thường trú trở nên khắt khe hơn. Từ tháng 4 năm sau, người nộp đơn phải đáp ứng các yêu cầu mới về thu nhập hàng năm (tương đương mức trung bình hộ gia đình Nhật Bản khoảng 5,75 triệu yên), đảm bảo mức lương hưu dự kiến sau 30 năm đóng bảo hiểm, đồng thời chứng minh năng lực tiếng Nhật và sự hiểu biết về luật pháp, hệ thống xã hội. Những thay đổi này phản ánh chiến lược của chính quyền Thủ tướng Sanae Takaichi trong việc cân bằng giữa nhu cầu lao động do già hóa dân số và áp lực chính trị về kiểm soát nhập cư. Việc thắt chặt quy định nhằm giải tỏa lo ngại của một bộ phận người dân và đảm bảo trật tự xã hội. Nhật Bản hiện có 4,12 triệu cư dân nước ngoài, một con số kỷ lục gây áp lực lên hệ thống an sinh. Trong tương lai, Chính phủ Nhật Bản dự kiến hoàn tất chính sách cơ bản về tiếp nhận người nước ngoài trước ngày 31/3/2027. Các phương án đang được cân nhắc bao gồm việc thiết lập hạn mức cụ thể cho từng diện cư trú hoặc quy định tỷ lệ người nước ngoài trên tổng dân số. Đây là một phần trong thỏa thuận chiến lược dân số giữa Đảng Dân chủ Tự do và Đảng Đổi mới Nhật Bản nhằm xây dựng một khuôn khổ cư trú an toàn và hài hòa hơn.

Điểm tin 8h ngày 5/10
Điểm tin 8h ngày 5/10
00:00
00:00
Điểm tin 8h ngày 5/10

Điểm tin 8h ngày 5/10

Nội dung chính
Danh sách phát

Thế giới đang đối mặt với một nghịch lý nguy hiểm khi các thảm họa khí hậu gia tăng về cường độ và tần suất, nhưng nguồn lực tài chính quốc tế dành cho thích ứng và chuẩn bị ứng phó lại bị cắt giảm mạnh mẽ. Tình trạng này đẩy các quốc gia dễ bị tổn thương vào vòng xoáy rủi ro, nơi thiệt hại kinh tế ngày càng lớn trong khi khả năng phục hồi bị thu hẹp. Điển hình là khu vực Hindu Kush Himalaya, nơi hàng tỷ người phụ thuộc vào nguồn nước và năng lượng. Việc chính quyền Mỹ và các quốc gia phát triển cắt giảm viện trợ đã khiến nhiều chương trình thiết yếu như SERVIR-HKH bị đóng cửa. Sự sụp đổ của các sáng kiến này làm mất đi hệ thống giám sát vệ tinh, dự báo sạt lở đất và theo dõi lũ lụt do vỡ hồ băng (GLOF) — những rủi ro đang gia tăng nhanh chóng khi băng tan với tốc độ nhanh hơn 65% so với thập kỷ trước. Việc thiếu hụt dữ liệu và hợp tác xuyên biên giới khiến hàng triệu người tại Afghanistan, Nepal, Pakistan và Ấn Độ mất đi "lá chắn" cảnh báo sớm, làm tăng nguy cơ tử vong và thiệt hại kinh tế hàng tỷ USD. Trên quy mô toàn cầu, hỗ trợ phát triển chính thức từ các nước DAC giảm kỷ lục 23% trong năm 2025 do sự chuyển dịch ưu tiên sang quốc phòng và nội chính. Các nước phương Nam (Global South) rơi vào "mối quan hệ độc hại" giữa khủng hoảng khí hậu và nợ nần: họ phải vay tiền để khắc phục thiên tai, rồi lại cắt giảm đầu tư vào năng lượng sạch và phòng chống rủi ro để trả nợ. Khi các quỹ ứng phó mất mát và thiệt hại không được ưu tiên, thế giới đang đánh mất cơ hội xây dựng hệ thống chống chịu bền vững, biến những thảm họa có thể phòng tránh thành những bi kịch không thể đảo ngược.

Liên minh châu Âu (EU) đang cân nhắc trì hoãn việc áp dụng các quy định mới về cắt giảm phát thải methane đối với nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu. Động thái này xuất phát từ áp lực của Pháp và các nhóm vận động hành lang công nghiệp, với lập luận rằng việc thắt chặt tiêu chuẩn quá sớm có thể khiến các nhà xuất khẩu rời bỏ thị trường EU, gây thiếu hụt nguồn cung và đẩy giá khí đốt tăng cao trong bối cảnh an ninh năng lượng còn nhạy cảm. Tuy nhiên, các tổ chức như Climate Crisis Advisory Group (CCAG) và Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) phản đối việc trì hoãn này. Họ chỉ ra rằng chi phí tuân thủ quy định chỉ chiếm khoảng 0,3% giá khí đốt, gây tác động không đáng kể đến hóa đơn người tiêu dùng. Ngược lại, việc ngăn chặn rò rỉ, xả thải hoặc đốt bỏ methane không những giúp bảo vệ môi trường mà còn thu hồi được một lượng lớn khí đốt (ước tính 200 tỷ m3 mỗi năm) đưa trở lại thị trường, từ đó thực chất là bổ sung nguồn cung. Về mặt khí hậu, methane đóng góp khoảng 30% mức tăng nhiệt độ toàn cầu kể từ thời kỳ tiền công nghiệp. Do có thời gian tồn tại ngắn nhưng khả năng làm nóng mạnh hơn nhiều so với CO2, việc cắt giảm methane là giải pháp nhanh nhất để hạn chế đà nóng lên của Trái đất trong thập kỷ này. Dữ liệu cho thấy EU hiện có đủ dự trữ khí đốt để vượt qua mùa đông, do đó không có lý do cấp thiết về nguồn cung để trì hoãn các biện pháp môi trường. Ngoài dầu khí, các mỏ than bỏ hoang cũng là nguồn phát thải methane khổng lồ. Việc kiên quyết thực hiện quy định không chỉ là vấn đề môi trường mà còn là bài toán tối ưu hóa tài nguyên, biến khoản chi phí tuân thủ thành khoản đầu tư giảm thất thoát năng lượng quý giá.

Từ ngày 1/10, Nhật Bản chính thức áp dụng Luật Kiểm soát nhập cư sửa đổi, tăng mạnh lệ phí cư trú và siết chặt quy chế đối với người nước ngoài. Lệ phí gia hạn và thay đổi tư cách cư trú tăng vọt, từ mức cố định 6.000 yên lên đến 75.000 yên tùy thời hạn, đặc biệt phí xin thường trú tăng gấp 20 lần, từ 10.000 yên lên 200.000 yên. Nguồn thu này dự kiến đạt 92 tỷ yên vào năm 2028, dùng để số hóa quản lý và hỗ trợ người nước ngoài hòa nhập. Song song với tăng phí, tiêu chuẩn cấp quyền thường trú trở nên khắt khe hơn. Từ tháng 4 năm sau, người nộp đơn phải đáp ứng các yêu cầu mới về thu nhập hàng năm (tương đương mức trung bình hộ gia đình Nhật Bản khoảng 5,75 triệu yên), đảm bảo mức lương hưu dự kiến sau 30 năm đóng bảo hiểm, đồng thời chứng minh năng lực tiếng Nhật và sự hiểu biết về luật pháp, hệ thống xã hội. Những thay đổi này phản ánh chiến lược của chính quyền Thủ tướng Sanae Takaichi trong việc cân bằng giữa nhu cầu lao động do già hóa dân số và áp lực chính trị về kiểm soát nhập cư. Việc thắt chặt quy định nhằm giải tỏa lo ngại của một bộ phận người dân và đảm bảo trật tự xã hội. Nhật Bản hiện có 4,12 triệu cư dân nước ngoài, một con số kỷ lục gây áp lực lên hệ thống an sinh. Trong tương lai, Chính phủ Nhật Bản dự kiến hoàn tất chính sách cơ bản về tiếp nhận người nước ngoài trước ngày 31/3/2027. Các phương án đang được cân nhắc bao gồm việc thiết lập hạn mức cụ thể cho từng diện cư trú hoặc quy định tỷ lệ người nước ngoài trên tổng dân số. Đây là một phần trong thỏa thuận chiến lược dân số giữa Đảng Dân chủ Tự do và Đảng Đổi mới Nhật Bản nhằm xây dựng một khuôn khổ cư trú an toàn và hài hòa hơn.

00:00 00:00