Điểm tin 18h ngày 02/10

Điểm tin

Điểm tin 18h ngày 02/10

00:00

Askonomy AI

NGHE TIẾP

Autoplay

TIN CHÍNH

1:21

Hoạt động sản xuất toàn cầu đang ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ trong tháng 9, đặc biệt tại châu Âu và châu Á, nhờ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI). Mặc dù đối mặt với áp lực lạm phát neo cao và chi phí vay vốn gia tăng do các ngân hàng trung ương như Fed và ECB tăng lãi suất, nhiều nhà máy vẫn hưởng lợi từ nhu cầu đột biến đối với các sản phẩm công nghệ và hàng hóa tư liệu sản xuất. Tại khu vực đồng euro, chỉ số PMI lĩnh vực sản xuất đạt mức 52,9, cao nhất kể từ tháng 5/2022. Sự tăng trưởng diễn ra trên diện rộng với Hà Lan dẫn đầu, tiếp theo là Đức, Pháp, Italy và Tây Ban Nha. Theo Oxford Economics, đà tăng trưởng này tập trung chủ yếu vào thiết bị AI và quốc phòng, trong khi nhu cầu hàng tiêu dùng sụt giảm do áp lực giá cả. Tại châu Á, tâm lý lạc quan về AI cũng thúc đẩy sản xuất tại nhiều nền kinh tế xuất khẩu chủ chốt. Hàn Quốc ghi nhận mức tăng trưởng hoạt động nhà máy mạnh nhất trong 4 tháng, với kim ngạch xuất khẩu tháng 9 đạt kỷ lục 120,9 tỷ USD nhờ sự cộng hưởng từ ngành bán dẫn và ô tô. Đài Loan cũng cho thấy sự mở rộng rõ rệt với chỉ số PMI tăng lên 56,7. Trong khi đó, Trung Quốc và Ấn Độ tiếp tục ghi nhận sự tăng trưởng tích cực. Riêng Nhật Bản, dù chỉ số PMI giảm xuống 54,1 do sản lượng và đơn đặt hàng mới tăng chậm lại, nhưng đơn đặt hàng xuất khẩu vẫn duy trì đà tăng nhờ nhu cầu từ Mỹ và châu Á. Nhìn chung, bức tranh sản xuất toàn cầu đang có sự phân hóa. Trong khi Việt Nam và Indonesia ghi nhận sự mở rộng, thì Philippines và Malaysia lại chứng kiến sự suy giảm. Sự bùng nổ của AI hiện đóng vai trò là động lực chính giúp lĩnh vực công nghiệp vượt qua những thách thức về chi phí và lạm phát.

Đọc chi tiết

1:22

Giá ô tô tại Mỹ đang tăng mạnh, với giá trung bình xe mới vượt 50.000 USD và xe cũ khoảng 27.000 USD, kết hợp cùng lãi suất vay leo thang khiến việc sở hữu xe trở thành gánh nặng tài chính lớn cho nhiều gia đình. Lãi suất vay xe mới hiện ở mức 6,35% và xe cũ lên tới 11,19%, đẩy khoản trả góp hàng tháng trung bình cho xe mới vượt 700 USD. Thực trạng này khiến chi phí đi lại của các hộ gia đình Mỹ chiếm trung bình 12,8% thu nhập, vượt quá ngưỡng khuyến nghị 10%. Để kiểm soát tài chính, các chuyên gia đề xuất nguyên tắc “20/3/8”: trả trước ít nhất 20%, trả hết nợ trong 3 năm và dành dưới 8% thu nhập hàng tháng cho trả góp. Tuy nhiên, với mức giá hiện tại, mục tiêu này rất khó đạt được. Chẳng hạn, một hộ gia đình có thu nhập trung vị 84.000 USD/năm sẽ phải trả trước tới 64% giá trị một chiếc xe mới để duy trì mức trả góp dưới 560 USD/tháng. Ngay cả với xe cũ, tỷ lệ trả trước cũng phải đạt khoảng 40% mới đảm bảo an toàn ngân sách. Thay vì tích lũy tiền mặt, nhiều người mua đang chọn giải pháp rủi ro hơn: giảm số tiền trả trước và kéo dài thời hạn vay lên tới 7 năm để hạ thấp số tiền trả mỗi tháng. Xu hướng này dẫn đến tình trạng nợ vượt quá giá trị thực tế của xe, khiến người mua rơi vào bẫy tài chính kéo dài. Sự kết hợp giữa giá xe cao, lãi suất lớn và thời hạn vay kỷ lục đang tạo ra áp lực kinh tế nghiêm trọng, làm xói mòn khả năng tích lũy tài sản của các gia đình Mỹ trong dài hạn. Các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên dành thêm thời gian tiết kiệm để tăng khoản trả trước, giảm thiểu sự phụ thuộc vào các khoản vay đắt đỏ.

Đọc chi tiết

1:18

Dữ liệu từ IMF năm 2024 cho thấy sự phân hóa sâu sắc về tỷ lệ thu ngân sách từ thuế trên GDP giữa các nền kinh tế toàn cầu, phản ánh sự khác biệt trong triết lý quản trị và đặc điểm kinh tế của mỗi quốc gia. Ở nhóm các nước phát triển, Đan Mạch dẫn đầu với tỷ lệ thu thuế lên tới 45,3% GDP nhằm duy trì hệ thống phúc lợi xã hội và dịch vụ công quy mô lớn đặc trưng của Bắc Âu. Trong khi đó, Canada, Australia và đặc biệt là Mỹ (19,5%) có tỷ lệ thấp hơn do xu hướng dựa nhiều vào khu vực tư nhân trong các lĩnh vực y tế và hưu trí. Ở nhóm có tỷ lệ thu thuế thấp nhất, có sự đối lập rõ rệt về nguyên nhân. Các quốc gia giàu dầu mỏ như Kuwait (1,4%), Qatar, Bahrain và Oman (dưới 5%) ít thu thuế vì có nguồn thu khổng lồ từ tài nguyên thiên nhiên. Ngược lại, tại các nước thu nhập thấp, tỷ lệ thu thuế thấp là hệ quả của năng lực quản lý hạn chế và sự tồn tại phổ biến của khu vực kinh tế phi chính thức. Đáng chú ý là trường hợp của Mỹ, nơi tỷ lệ thu thuế thấp hơn nhiều so với các nước phát triển khác trong khi chi tiêu công lại tăng cao. Dự báo đến năm 2026, chi tiêu liên bang Mỹ đạt 23,3% GDP trong khi thu chỉ đạt 17,5%, và khoảng cách này tiếp tục kéo dài đến năm 2036. Tình trạng thâm hụt ngân sách trở nên nghiêm trọng hơn khi chi phí lãi vay ròng dự kiến tăng gấp đôi, lên tới 2,1 nghìn tỷ USD, gần tương đương toàn bộ chi tiêu liên bang hàng năm. Điều này tạo ra một vòng xoáy tài chính khó khăn khi một phần lớn ngân sách phải dùng để trả lãi cho các khoản vay cũ, khiến thâm hụt chi tiêu kéo dài và gây áp lực lên nền kinh tế.

Đọc chi tiết

Đọc bài theo từ khoá

Podcast trên VnEconomy

Thứ sáu - 02/10/2026