Định hình tương lai cho AI, lấy con người làm trung tâm - Hội nghị Thượng đỉnh Tác động của Trí tuệ nhân tạo năm 2026

Trong thời khắc mang tính bước ngoặt của lịch sử nhân loại, cả thế giới đã quy tụ tại Hội nghị thượng đỉnh Tác động của Trí tuệ Nhân tạo (AI Impact Summit) 2026 tại New Delhi. Đối với người dân Ấn Độ, đây là một khoảnh khắc vô cùng tự hào và vinh dự khi được chào đón các nguyên thủ quốc gia, những người đứng đầu chính phủ, các đại biểu và các nhà đổi mới sáng tạo từ khắp nơi trên thế giới.

Ấn Độ luôn mang đến quy mô và năng lượng cho mọi hoạt động và Hội nghị thượng đỉnh này cũng không ngoại lệ. Đại diện từ hơn 100 quốc gia đã cùng nhau tham dự. Các nhà đổi mới sáng tạo đã giới thiệu các sản phẩm và dịch vụ AI tiên tiến. Hàng ngàn người trẻ tuổi có mặt tại các khu triển lãm, đặt câu hỏi và hình dung những khả năng mới.

Sự tò mò của họ đã biến đây trở thành hội nghị thượng đỉnh về AI lớn nhất và dân chủ nhất trên thế giới. Tôi coi đây là một thời điểm quan trọng trong hành trình phát triển của Ấn Độ, bởi vì một phong trào hướng tới đổi mới và ứng dụng AI quy mô lớn đã thực sự bùng nổ.

Lịch sử loài người đã chứng kiến nhiều bước chuyển biến công nghệ làm thay đổi tiến trình văn minh. Trí tuệ nhân tạo (AI) nằm ngang hàng với lửa, chữ viết, điện và Internet. Nhưng với AI, những thay đổi từng phải mất hàng thập kỷ mới diễn ra nay có thể chỉ trong vài tuần và tác động đến toàn bộ hành tinh.

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang khiến máy móc trở nên thông minh hơn, nhưng nó còn là một yếu tố giúp nhân rộng những ý định của con người một cách mạnh mẽ hơn. Việc hướng AI lấy con người làm trung tâm thay vì máy móc là điều vô cùng quan trọng.

Tại Hội nghị thượng đỉnh này, chúng tôi đã đặt phúc lợi của con người làm trọng tâm của cuộc đối thoại toàn cầu về AI, với nguyên tắc ‘Sarvajana Hitaya, Sarvajana Sukhaya’ (Phúc lợi cho tất cả, hạnh phúc cho tất cả).

Tôi luôn tin rằng công nghệ phải phục vụ con người, chứ không phải ngược lại. Cho dù đó là thanh toán kỹ thuật số thông qua UPI hay tiêm chủng COVID, chúng tôi đều đảm bảo rằng cơ sở hạ tầng công cộng kỹ thuật số đến được với tất cả mọi người, không để ai lại phía sau.

Tôi thấy được tinh thần tương tự trong Hội nghị thượng đỉnh này, trong công việc của các nhà đổi mới sáng tạo của chúng ta ở các lĩnh vực như nông nghiệp, an ninh, hỗ trợ người khuyết tật và các công cụ dành cho cộng đồng đa ngôn ngữ.

Đã có những ví dụ về tiềm năng trong việc AI giúp trao quyền tại Ấn Độ. Gần đây, “Sarlaben’ - một trợ lý kỹ thuật số được hỗ trợ bởi AI do hợp tác xã sữa AMUL của Ấn Độ ra mắt - đang cung cấp hướng dẫn theo thời gian thực về sức khỏe và năng suất gia súc cho 3,6 triệu nông dân chăn nuôi bò sữa, chủ yếu là phụ nữ và bằng ngôn ngữ của họ. Tương tự, một nền tảng dựa trên AI có tên Bharat VISTAAR cung cấp thông tin đa ngôn ngữ cho nông dân, giúp họ nắm bắt mọi thứ từ thời tiết đến giá cả thị trường.

Con người không bao giờ được phép trở thành những điểm dữ liệu đơn thuần hay nguyên liệu thô cho máy móc. Thay vào đó, trí tuệ nhân tạo (AI) phải trở thành một công cụ vì lợi ích toàn cầu, mở ra những cánh cửa tiến bộ mới cho các nước khu vực Nam bán cầu. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Ấn Độ đã trình bày khuôn khổ MANAV về quản trị AI lấy con người làm trung tâm.

M - Hệ thống đạo đức và luân lý: Trí tuệ nhân tạo cần dựa trên các nguyên tắc đạo đức.

A - Quản trị có trách nhiệm: Các quy tắc minh bạch và sự giám sát chặt chẽ.

N - Chủ quyền quốc gia: Tôn trọng quyền quốc gia đối với dữ liệu.

A - Dễ tiếp cận và toàn diện: Trí tuệ nhân tạo không nên mang tính độc quyền.

V - Hợp lệ và Chính đáng: Trí tuệ nhân tạo phải tuân thủ luật pháp và có thể kiểm chứng được.

MANAV - có nghĩa ‘con người’ - đưa ra những nguyên tắc neo giữ trí tuệ nhân tạo dựa trên các giá trị nhân văn trong thế kỷ 21.

Niềm tin là nền tảng mà tương lai của trí tuệ nhân tạo (AI) dựa trên. Khi các hệ thống tạo sinh tràn ngập thế giới với nội dung phong phú, các xã hội dân chủ phải đối mặt với rủi ro từ deepfake và thông tin sai lệch.

Cũng như thực phẩm có nhãn dinh dưỡng, nội dung kỹ thuật số phải có nhãn xác thực. Tôi kêu gọi cộng đồng toàn cầu cùng nhau tạo ra các tiêu chuẩn chung về chèn ký hiệu và xác minh nguồn gốc. Ấn Độ đã có một bước đi theo hướng này bằng cách yêu cầu mang tính pháp lý với việc dán nhãn rõ ràng đối với nội dung được tạo ra bằng công nghệ tổng hợp.

Phúc lợi của trẻ em là vấn đề chúng ta hết sức quan tâm. Các hệ thống trí tuệ nhân tạo cần được xây dựng với các biện pháp bảo vệ giúp khuyến khích sự tham gia có trách nhiệ do gia đình hướng dẫn đồng thời chúng cần phản ánh sự quan tâm tương tự như đối với hệ thống giáo dục trên toàn thế giới.

Công nghệ phát huy tối đa lợi ích khi được chia sẻ hơn là bị giữ kín như một tài sản chiến lược. Các nền tảng mở có thể giúp hàng triệu thanh thiếu niên đóng góp vào việc khiến công nghệ an toàn hơn và hướng đến con người hơn. Trí tuệ tập thể này là sức mạnh lớn nhất của nhân loại. Trí tuệ nhân tạo phải phát triển như một lợi ích chung cho toàn cầu.

Chúng ta đang bước vào kỷ nguyên mà con người và các hệ thống thông minh sẽ cùng nhau sáng tạo, làm việc và tiến hóa. Những nghề nghiệp hoàn toàn mới sẽ xuất hiện. Khi Internet mới bắt đầu, không ai có thể tưởng tượng được những khả năng mà nó mang lại. Cuối cùng, nó đã tạo ra vô số cơ hội mới và trí tuệ nhân tạo cũng sẽ làm được điều tương tự.

Tôi tin tưởng rằng thế hệ trẻ được trao quyền sẽ là những người dẫn dắt thực sự của kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Chúng tôi đang khuyến khích việc trang bị kỹ năng, đào tạo lại kỹ năng và học tập suốt đời bằng cách triển khai một số chương trình đào tạo kỹ năng lớn nhất và đa dạng nhất trên thế giới.

Ấn Độ là một trong những quốc gia có lực lượng dân số trẻ lớn nhất thế giới và sở hữu nguồn nhân tài công nghệ dồi dào. Với năng lực về năng lượng và chính sách rõ ràng, chúng tôi có vị thế độc đáo để khai thác tối đa tiềm năng của trí tuệ nhân tạo (AI). Tại Hội nghị thượng đỉnh này, tôi tự hào được chứng kiến các công ty Ấn Độ ra mắt các mô hình và ứng dụng AI nội địa, phản ánh chiều sâu công nghệ của cộng đồng đổi mới trẻ tuổi của chúng tôi.

Để thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái AI, chúng tôi đang xây dựng một nền tảng cơ sở hạ tầng vững chắc. Theo Chương trình Sứ mệnh AI của Ấn Độ (India AI Mission), chúng tôi đã triển khai hàng nghìn GPU và dự kiến sẽ triển khai nhiều hơn nữa trong thời gian tới. Bằng cách tiếp năng lực tính toán đẳng cấp thế giới với mức giá cực kỳ phải chăng, ngay cả những công ty khởi nghiệp nhỏ nhất cũng có thể tham gia sân chơi toàn cầu.

Hơn nữa, chúng tôi đã thiết lập một Kho lưu trữ AI quốc gia, dân chủ hóa quyền truy cập vào các tập dữ liệu và mô hình AI. Từ chất bán dẫn và cơ sở hạ tầng dữ liệu đến các công ty khởi nghiệp năng động và nghiên cứu ứng dụng, chúng tôi đang tập trung vào toàn bộ chuỗi giá trị.

Sự đa dạng, tinh thần dân chủ và cơ cấu dân số năng động của Ấn Độ tạo ra môi trường thuận lợi cho đổi mới bao trùm. Những giải pháp thành công tại Ấn Độ có thể phục vụ nhân loại ở khắp mọi nơi. Đó là lý do chúng tôi gửi lời mời đến thế giới: Hãy thiết kế và phát triển tại Ấn Độ - để phục vụ thế giới và phục vụ nhân loại.

Narendra Modi

Thủ tướng Ấn Độ