Doanh nghiệp lo "gặp nạn" rủi ro tuân thủ giữa chế độ kế toán cũ và mới
PPhương Linh
Chọn cỡ chữ
Khi Thông tư 99 có hiệu lực, nhiều doanh nghiệp thành lập cuối năm 2025 lúng túng xử lý kỳ kế toán đầu tiên. Từ đó, dẫn tới rủi ro về tuân thủ, ảnh hưởng quyết toán thuế, kiểm toán và tính liên tục của số liệu tài chính trong các năm tiếp theo...
Doanh nghiệp thành lập cuối 2025 khó xử lý kỳ kế toán đầu tiên khi thực hiện Thông tư 99
Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán (Bộ Tài chính) vừa ban hành văn bản làm rõ vấn đề liên quan đến việc gộp kỳ kế toán năm 2025 đối
với mộtdoanh nghiệp được thành lập vào thời
điểm cuối năm.
Thông tư số 99/2025/TT-BTC, văn bản mới hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, sẽ
chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 thay thế các quy định hiện hành. Điều này đặt ra nhiều vướng mắc cho các doanh nghiệp thành lập trong giai đoạn “chuyển
tiếp”.
Theo Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán, Điều 12 Luật Kế toán số 88/2025/QH13
(đã được sửa đổi, bổ sung vào năm 2024) quy định rõ hệ thống kỳ kế toán bao gồm kỳ
kế toán năm, kỳ kế toán quý và kỳ kế toán tháng.
Cụ thể,
kỳ kế toán năm thông thường kéo dài 12 tháng, tính từ ngày 1/1 đến hết ngày
31/12 dương lịch. Đối với kỳ kế toán quý là 3 tháng, tính từ đầu ngày 01
tháng đầu quý đến hết ngày cuối cùng của tháng cuối quý. Đối với kỳ
kế toán tháng là 01 tháng, quy định tính từ đầu ngày 01 đến hết ngày cuối cùng
của tháng, Luật Kế toán số 88/2025/QH13 nêu rõ.
Trong khi đó, đối
với đơn vị kế toán mới thành lập, kỳ kế toán đầu tiên được xác định kể từ ngày
được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cho đến hết ngày cuối cùng của kỳ
kế toán năm, quý hoặc tháng, tùy theo hình thức mà doanh nghiệp lựa chọn.
Bên cạnh đó, Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán nêu rõ Luật Kế toán cũng cho phép một số
trường hợp linh hoạt.
Cụ thể, nếu kỳ kế
toán năm đầu tiên hoặc kỳ kế toán năm cuối cùng có thời gian không quá 3 tháng
liên tiếp, doanh nghiệp được phép cộng gộp với kỳ kế toán năm liền kề (trước
hoặc sau) để hình thành một kỳ kế toán năm hoàn chỉnh. Tuy nhiên, tổng thời
gian của kỳ kế toán gộp không được vượt quá 15 tháng.
"Kỳ kế toán năm đầu tiên của doanh nghiệp được xác định từ ngày 10/12/2025 đến ngày 31/12/2025 và không gộp với kỳ kế toán năm tiếp theo (bắt đầu từ 1/1/2026) để lập một kỳ kế toán năm vẫn phù hợp với Luật Kế toán".
(Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán, Bộ Tài chính)
Làm rõ vấn đề mà
doanh nghiệp quan tâm, Bộ Tài chính dẫn chiếu khoản 1 Điều 31 Thông tư số
99/2025/TT-BTC, trong đó nhấn mạnh Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày
1/1/2026 và chỉ được áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau thời điểm này.
Do đó, mặc dù kỳ kế toán năm đầu tiên của công ty chỉ kéo dài chưa đầy
một tháng, tức không quá 3 tháng liên tiếp (từ ngày thành lập 10/12/2025 đến
ngày 31/12/2025), nhưng doanh nghiệp vẫn
không có cơ sở pháp lý để gộp kỳ kế toán này với kỳ kế toán năm tiếp theo bắt
đầu từ ngày 1/1/2026.
Tuy nhiên, theo phản ánh từ cộng đồng doanh nghiệp trên các diễn đàn chuyên sâu về thuế
và kế toán, hướng dẫn của Bộ Tài chính vẫn chưa thực sự tháo gỡ
hết những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, đặc biệt là đối với các doanh
nghiệp mới thành lập vào giai đoạn cuối năm và đang đứng trước giai đoạn chuyển tiếp giữa chế độ kế toán cũ và mới.
Đáng chú ý, Luật Kế toán cho phép cộng gộp kỳ kế toán năm đầu tiên hoặc cuối
cùng với kỳ liền kề để hình thành một kỳ kế toán năm đầy đủ, nhưng vì Thông tư
99 chỉ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 lại khiến cơ chế này không thể áp dụng
trong trường hợp doanh nghiệp thành lập cuối năm 2025.
Nhiều doanh nghiệp lo ngại rằng việc xử lý kỳ kế toán đầu tiên không thống
nhất có thể dẫn tới rủi ro về tuân thủ, ảnh hưởng đến công tác quyết toán thuế,
kiểm toán cũng như tính liên tục của số liệu tài chính trong các năm tiếp theo.
Trao đổi với VnEconomy nhằm phân
tích cụ thể hơn, ông Nguyễn Biên Cương, Tổng giám đốc Công ty TNHH Đam mê
Kế toán Việt, cho biết doanh
nghiệp trên thực tế có thể xem xét theo hai phương án:
Thứ nhất, doanh nghiệp vẫn có thể gộp hai kỳ toán
trong trường hợp không áp dụng Thông tư 99. Bởi lẽ vào thời điểm cuối năm 2025, Thông tư này chưa có
hiệu lực và cũng không cho phép doanh nghiệp áp dụng cơ chế “hồi tố”. Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp sẽ tiếp
tục tuân thủ các quy
định kế toán hiện hành đang có hiệu lực cho kỳ kế toán đầu tiên, ông Cương cho biết.
Thứ hai, doanh nghiệp cũng
có thể tách riêng thành hai kỳ kế toán riêng biệt như hướng dẫn từ Bộ Tài chính. Trong đó, từ ngày 10/12/2025 đến ngày 31/12/2025 được coi là kỳ kế toán
2025 và kỳ kế toán 2026 sẽ bắt đầu từ ngày 1/1/2026 trở đi. Trong trường hợp này
thì doanh nghiệp có thể lựa chọn áp dụng Thông tư 99 cho kỳ kế toán mới.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết
trên thực tế, không phải tất cả doanh nghiệp đều có kỳ kế toán trùng với năm
dương lịch.
Ví dụ, có doanh nghiệp được thành lập vào tháng 10/2025 và lựa chọn
kỳ tài chính từ ngày 1/10 năm nay đến ngày 30/9 năm sau. Trong trường hợp này,
báo cáo tài chính cho giai đoạn từ 1/10/2025 đến 30/9/2026 vẫn tiếp tục áp dụng
chế độ kế toán cũ. Chỉ từ kỳ kế toán tiếp theo, từ 1/10/2026 đến 30/9/2027,
doanh nghiệp mới bắt đầu áp dụng Thông tư 99.
Như vậy, tùy theo cách
tiếp cận và định hướng áp dụng chế độ kế toán, doanh nghiệp có thể lựa chọn
phương án phù hợp để vừa tuân thủ quy định pháp luật, vừa thuận lợi cho công
tác quản trị và lập báo cáo tài chính trong giai đoạn chuyển tiếp.
Đầu tháng này, Mỹ và Nhật Bản đã có bước đi hiếm thấy khi phối hợp can thiệp để chặn đà lao dốc của đồng yên, qua đó không chỉ ổn định đồng tiền Nhật Bản mà còn phát đi một thông điệp lớn hơn tới thị trường tài chính châu Á…
Lần đầu tiên trong luật pháp Việt Nam có một khái niệm, triết lý trong thiết kế luật, đó là chuỗi - dự án theo chuỗi đồng bộ các hạng mục công trình trên biển, đất liền, từ thượng nguồn tới hạ nguồn. Đó là chia sẻ từ ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội khi nhắc đến Luật Dầu khí (sửa đổi) 2026.
Từ đầu năm đến nay, bối cảnh thế giới có nhiều diễn biến phức tạp và tác động mạnh đến Việt Nam, đặc biệt là điều hành chính sách tiền tệ. Sự kiên định của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước trong việc giữ ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, không gây áp lực lên hệ thống ngân hàng; kết hợp hài hòa giữa tài khóa và tiền tệ, đã cho thấy cách tiếp cận vấn đề một cách phù hợp. Trong buổi làm việc với các ngân hàng thương mại ngày 13/8, Thủ tướng Lê Minh Hưng ghi nhận thành công của hoạt động điều hành chính sách tiền tệ; đồng thời cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với ngành ngân hàng trong những tháng cuối năm.
Giá vàng trong nước bật tăng trở lại trong phiên cuối tuần khi đồng loạt hồi phục 700 nghìn đồng/lượng sau nhịp giảm mạnh trước đó. Dù vậy, tính chung tuần, mặt bằng giá chủ yếu dao động trong biên độ hẹp, cho thấy thị trường vẫn đang tích lũy và thận trọng ở vùng giá cao…
Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU không chấp nhận Chứng chỉ I-REC, mà chỉ công nhận Cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA). Trong khi đó, hiện nay cả chủ đầu tư nhà máy điện lẫn khách hàng tiêu thụ lớn chưa tìm thấy nhau trên thị trường mua bán điện...
Trong nhiều năm, khi nói đến tăng trưởng kinh tế, Việt Nam thường đặt trọng tâm vào ba động lực truyền thống: xuất khẩu, đầu tư và tiêu dùng. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, dư địa tăng trưởng của các động lực cũ đang dần thu hẹp, buộc Việt Nam phải tìm kiếm những ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao hơn, ít phụ thuộc vào tài nguyên và có khả năng tạo ra nguồn thu ngoại tệ bền vững.
Phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) kết hợp với mạng lưới đường sắt đô thị (metro) là chiến lược cốt lõi để giải quyết ùn tắc và tái cấu trúc không gian. Mô hình này tập...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...