Dự báo thanh khoản thị trường sẽ sớm tăng mạnh trở lại

Chính phủ Việt Nam, Bộ Tài chính thời gian qua đã và đang tiếp tục sát sao chỉ đạo việc nâng hạng của thị trường Việt Nam, coi đây như một bước đi đột phá trong tầm nhìn dài hạn đưa thị trường chứng khoán Việt Nam trở thành kênh huy động trung và dài hạn chủ chốt cho doanh nghiệp.

Trên cơ sở đó, Quyết định 2014/QĐ-TTg phê duyệt Đề án nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam được ra đời với những giải pháp cụ thể giúp phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam bền vững, đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của FTSE và MSCI.

Các tiêu chí đáp ứng như xóa bỏ yêu cầu ký quỹ giao dịch (pre-funding), nâng cao minh bạch về giới hạn sở hữu nhà đầu tư, hoàn thiện hạ tầng CCP, phát triển thị trường ngoại hối với các công cụ phòng ngừa rủi ro hoặc cải thiện tính minh bạch bằng việc áp dụng tiêu chuẩn kế toán IFRS hay quản trị theo chuẩn OECD…, với mục tiêu ngắn hạn là được FTSE nâng hạng lên Thị trường mới nổi thứ cấp và dài hạn là được MSCI nâng hạng lên Thị trường mới nổi

Sau hàng loạt những nỗ lực, đầu tháng 10/2025 vừa qua, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng lên nhóm lên Thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE.

Theo VnDirect ước tính Việt Nam có thể thu hút tổng dòng vốn nước ngoài từ các quỹ thụ động ở mức khoảng 4,5 tỷ USD trong trường hợp được cả FTSE và MSCI nâng hạng, và con số sẽ lớn hơn rất nhiều từ các quỹ chủ động.

Cập nhật về triển vọng ngành chứng khoán mới đây, VnDirect cho rằng quy định pháp luật trước đây cho phép Đại hội đồng cổ đông tự đặt ra mức trần sở hữu ngoại, thậm chí thấp hơn mức tối đa cho phép của ngành nghề (ví dụ: chỉ 5% hoặc 10%).

Việc này thường được thực hiện bởi một số công ty nhằm "né" vốn ngoại, đề phòng bị thâu tóm hoặc bảo vệ lợi ích của một nhóm cổ đông kiểm soát. Điều này đã dẫn đến tình trạng nhiều cổ phiếu chất lượng cao bị "kín room" một cách giả tạo, gây khó khăn cho việc tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài và làm giảm tính thanh khoản cũng như quy mô giao dịch của thị trường.

Theo quy định mới tại Nghị định 245/NĐCP bãi bỏ điểm e Điều 139 tại Nghị định số 155/2020/NĐ-CP mới, các công ty đại chúng không được tự quyết định tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa theo quy định mà phải tuân thủ mức trần tối đa theo pháp luật chuyên ngành và cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia.

Ngoại trừ một số ngành nghề đặc thù như truyền thông, ngân hàng, hàng không, viễn thông…, phần lớn tỷ lệ này là 100%. 

"Việc bãi bỏ quyền tự quyết FOL là một sự chuyển dịch quan trọng, chuyển quyết định về FOL từ phạm vi quản trị nội bộ sang phạm vi tuân thủ pháp luật về quyền tiếp cận thị trường. Thay đổi này ngay lập tức mở khóa dung lượng giao dịch và giải quyết tình trạng "kín room" giả, tăng tính thanh khoản cho các cổ phiếu", VnDirect nhấn mạnh.

Điều này trực tiếp giải quyết tiêu chí "Hạn chế tiếp cận thị trường" mà MSCI và FTSE Russell yêu cầu và tạo ra động lực lớn để thu hút hàng tỷ đô vốn ngoại đổ vào thị trường chứng khoán Việt Nam sau nâng hạng.

Bên cạnh đó, việc triển khai hệ thống giao dịch mới KRX vào tháng 5/2025, được xem là yếu tố kỹ thuật then chốt giúp giao dịch trở nên thuận tiện hơn. Sự ra đời của KRX không chỉ là một nâng cấp công nghệ đơn thuần mà còn là điều kiện cần để thị trường có thể hấp thụ các dòng vốn khổng lồ từ các thương vụ IPO sắp tới, vốn có quy mô định giá lên đến hàng tỷ USD.

Hệ thống cũ trước đây khó có thể xử lý khối lượng giao dịch lớn và các tính năng thanh toán hiện đại (như T+0, bán khống) để duy trì thanh khoản cho các mã cổ phiếu mới có vốn hóa lớn.

Từ khi đi vào hoạt động, mức giao dịch trung bình ngày (ADTV) của hệ thống cho cả năm 2025 đạt khoảng 1-1,2 tỷ USD/phiên giao dịch 25-30 nghìn tỷ đồng/phiên giao dịch tăng 20-25% so với cùng kỳ, đặc biệt đỉnh điểm ngày 29 tháng 07 năm 2025 thị trường đã ghi nhận hệ thống đã xử lý được một phiên thanh khoản lịch sử lên tới 80 nghìn tỉ đồng.

Do đó, KRX tạo ra một "đường cao tốc tài chính" để tiếp nhận và quản lý hiệu quả các dòng vốn lớn dự kiến đổ vào thị trường. Theo dự báo của VnDirect, mức giao dịch trung bình ngày trong giai đoạn tới có thể đạt mức 1,5-1,8 tỷ USD/phiên giao dịch tương đương với 35-40 nghìn tỷ đồng/phiên giao dịch, tăng 35-40% so với năm 2025 nhờ hiệu ứng từ việc nâng hạng của thị trường.