FDI Connect 2026: Định vị lại vai trò Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu bền vững

Nhằm tạo lập không gian đối thoại và kết nối trực tiếp, thực chất giữa doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp Việt Nam với địa phương, bộ, ngành của Chính phủ, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh tổ chức diễn đàn “Kết nối FDI – FDI Connect 2026” với chủ đề “Hướng tới chuỗi cung ứng toàn cầu bền vững” ngày 24-25/4/2026, tại Trung tâm Văn hóa Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh.

Diễn đàn có sự tham dự của khoảng 600 đại biểu đến từ các cơ quan Đảng, Nhà nước, Bộ, ngành, địa phương; lãnh đạo các tỉnh thành, các doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng…

TẦM NHÌN CHIẾN LƯỢC TRONG KỶ NGUYÊN BIẾN ĐỘNG

Khai mạc diễn đàn, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh diễn đàn không chỉ là một sự kiện xúc tiến đầu tư, mà còn là không gian đối thoại chiến lược, nơi mà các chủ thể của nền kinh tế cùng chia sẻ tầm nhìn, kết nối nguồn lực và kiến tạo tương lai cho chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo Chủ tịch VCCI, thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc với nhiều biến động địa chính trị, cạnh tranh công nghệ và yêu cầu phát triển bền vững. Những yếu tố này đang thúc đẩy quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, các tập đoàn đa quốc gia không chỉ tìm kiếm địa điểm sản xuất mới mà còn ưu tiên các hệ sinh thái có khả năng thích ứng, minh bạch và bền vững. Việt Nam, với vị trí chiến lược và môi trường chính trị ổn định, nỗ lực cải cách mạnh mẽ, đang trở thành một điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư quốc tế.

“Diễn đàn hôm nay là thông điệp để khẳng định sự cam kết của Việt Nam trong việc sẵn sàng đón nhận làn sóng đầu tư mới, đồng hành cùng doanh nghiệp và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu”, ông Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh.

Đồng quan điểm về tính thời điểm, TS Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, cho rằng diễn đàn rất có ý nghĩa trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với khát vọng đến năm 2045 vươn lên trở thành nước phát triển có thu nhập cao. Đặc biệt diễn đàn này càng có ý nghĩa hơn khi Bộ Chính trị sắp ban hành Nghị quyết mới về kinh tế khu vực đầu tư nước ngoài.

Ông Hiển đánh giá cao sự đóng góp của khu vực FDI trong 40 năm đổi mới, đồng thời kỳ vọng vào một giai đoạn phát triển mới, nơi Việt Nam thu hút FDI có chọn lọc để xây dựng các nền tảng chiến lược quốc gia như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và kinh tế số.

Ở góc độ địa phương, ông Phạm Hoàng Sơn, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh, cũng cho rằng diễn đàn hôm nay được tổ chức trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chuyển dịch sâu sắc với sự tái cấu trúc mạnh mẽ của các chuỗi cung ứng và dòng vốn đầu tư quốc tế. Những xu hướng này mở ra cơ hội lớn để các nền kinh tế năng động như Việt Nam và các địa phương như tỉnh Bắc Ninh có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh tự hào chia sẻ những con số đầy ấn tượng: Tính đến nay, tỉnh đã thu hút 3.500 dự án FDI từ 46 quốc gia với tổng vốn trên 49 tỷ USD. Đặc biệt, năm 2025, Bắc Ninh thu hút 5,73 tỷ USD, đứng thứ hai cả nước và tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong quý I/2026 với 1,2 tỷ USD.

"Khu vực FDI đang đóng vai trò chủ lực, góp phần quan trọng vào tăng trưởng GDP với mức tăng 10,27% năm 2025", Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh cho biết. Những tên tuổi lớn như Samsung, Foxconn, Amkor, Luxshare... không chỉ dừng chân mà còn liên tục mở rộng quy mô, là minh chứng rõ nét nhất cho môi trường đầu tư hiệu quả tại đây.

Theo ông Sơn, Bắc Ninh không ngủ quên trên chiến thắng. Tỉnh đã xác định tầm nhìn đến năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương và đến năm 2050 là hình mẫu về thành phố xanh, văn minh, "đáng sống hàng đầu khu vực Châu Á".

Để hiện thực hóa điều này, tỉnh đang tập trung vào "5 sẵn sàng", trong đó nổi bật là sẵn sàng về mặt bằng với quỹ đất sạch lớn và hạ tầng giao thông chiến lược như đường vành đai 4, vành đai 5 và tuyến đường sắt tốc độ cao Đồng Đăng - Hà Nội.

GIẢI BÀI TOÁN LIÊN KẾT VÀ NÂNG CAO NĂNG LỰC NỘI SINH

Dù đạt được nhiều thành tựu, các chuyên gia tại diễn đàn cũng chỉ ra những "điểm nghẽn" cần tháo gỡ. Một trong những hạn chế lớn nhất là mức độ liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.

Tỷ lệ nội địa hóa còn thấp và số lượng doanh nghiệp Việt tham gia sâu vào chuỗi giá trị với vai trò nhà cung ứng cấp 1 còn hạn chế. TS Nguyễn Đức Hiển đặt ra bài toán: "Làm thế nào để xây dựng hệ sinh thái liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước?".

Ông nhấn mạnh mục tiêu phát triển tự lực tự cường, nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế thông qua việc tạo ra sự cộng sinh "win-win". Điều này đòi hỏi những chính sách cụ thể để thúc đẩy chuyển giao công nghệ và quản trị từ khối ngoại sang khối nội.

Lãnh đạo VCCI cũng thẳng thắn chỉ ra rằng để thu hút dòng vốn FDI mới, Việt Nam không thể chỉ dựa vào lợi thế chi phí thấp mà cần nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế. Điều này đòi hỏi chiến lược phát triển doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng, công nghệ và quản trị.

Chúng ta cũng cần chuyển từ tư duy "tham gia" sang "nâng cao vị thế" trong chuỗi giá trị. Doanh nghiệp Việt Nam cần từng bước làm chủ công nghệ và tham gia vào các khâu có giá trị gia tăng cao như: thiết kế, nghiên cứu phát triển (R&D) và đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt, Chủ tịch VCCI khẳng định sự chung tay của Chính phủ, các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp là cơ sở để xây dựng một hệ sinh thái đầu tư minh bạch, hiệu quả và bền vững. Quan trọng hơn nữa, sẽ thúc đẩy tinh thần hợp tác thực chất, lấy doanh nghiệp làm trung tâm, lấy đổi mới sáng tạo làm động lực và phát triển bền vững làm mục tiêu xuyên suốt. Chỉ khi đó, Việt Nam mới có thể nâng cao được vai trò trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Dưới góc nhìn của nhà đầu tư nước ngoài, ông Kim In Woo, Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KOCHAM), nhận định rằng trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ khốc liệt, việc chỉ dựa vào lắp ráp gia công sẽ không còn bền vững.

Ông cho rằng thành công của chuỗi cung ứng phụ thuộc vào chiều sâu của hệ sinh thái công nghiệp địa phương. Khi năng lực của doanh nghiệp nội địa được nâng cao về tiêu chuẩn kỹ thuật và quản lý chất lượng, chuỗi cung ứng sẽ trở nên bền bỉ hơn.