Mùa hè năm nay, một cuộc chuyển mình ẩm thực đáng kinh ngạc đang diễn ra khi gạo, vốn chỉ là “nhân vật chính” trong chế độ ăn uống, bỗng trở thành nguyên liệu được ưa chuộng trong các món đồ uống và tráng miệng phổ biến nhất...

Có vẻ như sữa yến mạch đang dần mất đi vị thế, trong khi đồ uống có sữa gạo đang nổi lên như một xu hướng mới của đồ uống có nguồn gốc thực vật.

Khởi đầu là một món ăn truyền thống, gạo giờ đây đang tạo nên sức ảnh hưởng đáng kể tại các chuỗi cửa hàng trà và cà phê sáng tạo tại Trung Quốc, báo hiệu một “chương mới” của loại ngũ cốc cổ xưa này. Không chỉ là latte sữa gạo, thị trường đồ uống đang chứng kiến sự bùng nổ của các món thức uống từ gạo vừa đa dạng vừa ngon miệng.

Hãy tưởng tượng những ly đá xay nhuyễn với cơm dẻo và trái cây tươi, những cốc trà gạo vị vải thanh mát, hay những ly sinh tố gạo hoa mộc thanh tao mang đến trải nghiệm thơm ngon, tròn vị. Các thương hiệu như HeyTea, LeLeCha và ChaShan tại Trung Quốc đang dẫn đầu xu hướng, biến gạo thành nguyên liệu đặc trưng và biến những hạt ngũ cốc bình dị thành những công thức pha chế cao cấp.

Tương tự, từ cuối năm 2023, các thương hiệu trà sữa tươi gồm CoCo và Yh. Tang đã tung ra thị trường đồ uống trà sữa gạo và thương hiệu con của Oatly, 东边植造, đã ra mắt loại đồ uống protein từ gạo. Ngoài việc sử dụng sữa gạo làm nguyên liệu chính, Naixue còn thêm pudding sữa gạo làm topping hoặc thêm vào các sản phẩm trà sữa tươi của mình.

Cuộc “cách mạng gạo” chưa dừng lại ở đó. Các chuỗi cửa hàng sữa chua đang tham gia vào cuộc chơi với những tô xôi cùng sữa chua bổ dưỡng (một biến thể đầy ngẫu hứng của món xôi xoài Thái Lan), trong khi ngay cả những “ông lớn” ngành kem cũng tung ra những chiếc bánh mochi gạo Wuchang đầy hấp dẫn. 

Đây có vẻ không phải là một trào lưu nhất thời, mà là minh chứng cho thấy các nguyên liệu truyền thống có thể truyền cảm hứng đầy thú vị trong bối cảnh ẩm thực và đồ uống không ngừng phát triển. Mordor Intelligence ước tính thị trường sữa gạo toàn cầu đạt 260 triệu USD vào năm 2023 và dự kiến ​​sẽ đạt 340 triệu USD vào năm 2028.

Gạo là lương thực chính trong đời sống hàng ngày của nhiều quốc gia châu Á. Sữa gạo, với hương vị tự nhiên và lành mạnh, hấp dẫn những người tiêu dùng trẻ tuổi quan tâm đến sức khỏe và phù hợp với mọi khẩu vị.

Các thương hiệu đồ uống hiện tập trung quảng bá sữa gạo như một sản phẩm hỗ trợ tiêu hóa, khẳng định nó giúp xoa dịu cơ thể và tinh thần. Những tuyên bố phổ biến bao gồm "sữa gạo nuôi dưỡng dạ dày vào buổi sáng" của Cotti Coffee hay "gạo tốt tạo ra sữa tốt, nuôi dưỡng dạ dày phương Đông" của YH-Tang, và "một ngụm sữa gạo làm ấm lòng" của thương hiệu 东边植造...

Mặc dù phổ biến, sữa gạo vẫn phải đối mặt với mối lo ngại từ người tiêu dùng về hàm lượng calo cao và thách thức trong việc truyền tải giá trị cảm nhận, bởi gạo là sản phẩm được tiêu thụ quá phổ biến ở các nước phương Đông từ lâu đời. Các thương hiệu hiện đang nỗ lực cải tiến bao bì và lựa chọn nguyên liệu gạo chất lượng cao để nâng cao giá trị cảm nhận của các sản phẩm sữa gạo.

Ngoài ra, sữa gạo chứa lượng carbohydrate gấp đôi, bao gồm khoảng 10 g đường mỗi khẩu phần, với chỉ số đường huyết cao gấp đôi so với sữa bò. Điều này khiến sữa gạo chắc chắn không phù hợp với những người mắc bệnh tiểu đường hoặc có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường và những người khác đang cố gắng hạn chế lượng carbohydrate nạp vào. 

Thực tế, thay đổi trong thói quen tiêu dùng toàn cầu đang đưa sữa thực vật và các sản phẩm thay thế trở thành một trào lưu mạnh mẽ. Từ Mỹ, châu Âu đến châu Á, ngày càng nhiều người lựa chọn sữa đậu nành, sữa hạnh nhân, sữa yến mạch hay sữa gạo thay vì sữa bò.

Lý do không chỉ đến từ sự quan tâm đến sức khỏe – như giảm cholesterol, lactose, hay kiểm soát cân nặng – mà còn gắn liền với yếu tố môi trường và đạo đức chăn nuôi. Với người tiêu dùng trẻ, đặc biệt thế hệ Gen Z, sữa thực vật được xem là lựa chọn “thời thượng” vừa tốt cho sức khỏe, vừa thể hiện trách nhiệm xã hội.

Ngoài ra, dân số thuần chay đang gia tăng. Người tiêu dùng thuần chay phụ thuộc vào các sản phẩm thực vật để bổ sung dinh dưỡng. Chủ nghĩa thuần chay cũng đang là xu hướng ở hầu hết các thị trường mới nổi. Do đó, nhu cầu về các sản phẩm đồ uống thực vật và sữa thực vật đang tăng lên. Dân số thuần chay đang tăng nhanh này dự kiến ​​sẽ thúc đẩy nhu cầu protein gạo trên toàn cầu, qua đó hỗ trợ tăng trưởng doanh thu của thị trường sữa gạo.

Tình trạng không dung nạp lactose cũng trở thành động lực chính thúc đẩy người tiêu dùng tìm đến sản phẩm này. Theo báo cáo của Future Market Insights, quy mô thị trường sữa gạo vào năm 2025 ước tính đạt 704,43 triệu USD. Dự kiến từ nay đến năm 2035, tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) khoảng 5,8%. 

Sữa gạo có hương thơm dịu nhẹ và vị ngọt tự nhiên. Sữa gạo cũng có độ sánh hơi loãng, rất thích hợp để làm sinh tố, món tráng miệng và ngũ cốc. Sữa gạo chứa nhiều carbohydrate nhất trong số tất cả các loại sữa thay thế không phải sữa, gấp khoảng ba lần so với sữa hạnh nhân hoặc sữa đậu nành.

Dựa trên danh mục, phân khúc thị trường sữa gạo chia thành hai loại: hữu cơ và thông thường. Phân khúc hữu cơ chiếm ưu thế trên thị trường, tổng sản lượng dự kiến ​​sẽ đạt 87.943,05 tấn vào năm 2033, theo Market Research Future.

Các sản phẩm thực phẩm, đồ uống hữu cơ và không biến đổi gen đang nhanh chóng được ưa chuộng trên toàn thế giới. Xu hướng này đã tác động tích cực đến nhu cầu về sữa gạo hữu cơ và các nhà sản xuất trên thị trường thường xuyên tung ra các sản phẩm sữa gạo hữu cơ để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng.