Hoàn thiện hành lang pháp lý để nâng cao hiệu quả công tác quản lý thị trường

Ngày 16/12/2025, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) tổ chức Hội nghị tổng kết công tác Quản lý thị trường năm 2025 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026.

VI PHẠM TRONG MÔI TRƯỜNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TIẾP TỤC GIA TĂNG

Theo báo cáo tổng kết, trong năm 2025, toàn lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra 27.540 vụ; phát hiện, xử lý 23.402 vụ vi phạm; thu nộp ngân sách nhà nước gần 372 tỷ đồng. Tổng trị giá hàng hóa vi phạm gần 290 tỷ đồng; giảm 31,76% so với cùng kỳ năm 2024.

Đối với các vụ việc kiểm tra, các hành vi vi phạm chủ yếu tập trung vào kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ; hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; vi phạm quy định về giá, điều kiện kinh doanh và an toàn thực phẩm. Các mặt hàng vi phạm gồm thực phẩm đông lạnh, bánh kẹo, rượu bia, thuốc lá, mỹ phẩm, quần áo, giày dép, vật tư nông nghiệp, hàng điện tử và phụ kiện.

Nhiều vụ việc điển hình đã được phát hiện, xử lý như: thu giữ 35.000 sản phẩm quần áo giả mạo nhãn hiệu tại Hà Nội; thu giữ 123.000 kg nguyên liệu thuốc lá nhập lậu tại Cao Bằng; chuỗi vụ kiểm tra các cơ sở kinh doanh thời trang tại Sài Gòn Square; kiểm tra kho sữa nhập lậu tại Bạch Mai (Hà Nội); thu giữ trên 100 tấn vải cuộn không rõ nguồn gốc tại Công ty TNHH Trường Vinh Vina; thu giữ hàng nghìn viên An cung Ngưu Hoàng Nam Dương tại Quảng Ninh; hơn 18 tấn thịt gà và nội tạng gà đông lạnh không có hóa đơn, chứng từ tại Hà Nội…

Đáng chú ý, vi phạm trong môi trường thương mại điện tử tiếp tục gia tăng và diễn biến phức tạp, đặt ra nhiều thách thức cho công tác quản lý, kiểm soát thị trường.

Bên cạnh đó, hoạt động livestream bán hàng trên mạng xã hội bị lợi dụng để tiêu thụ thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng, không bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, với thủ đoạn quảng cáo thổi phồng, gắn mác “hàng xách tay”, “đặc sản vùng miền”, “nhà làm”, “sạch 100%” hoặc sử dụng KOL/KOC để tạo lòng tin.

Một số gian hàng còn đăng tải thông tin sai sự thật, sử dụng giấy tờ, bản công bố chất lượng đã hết hạn, bị chỉnh sửa hoặc của thương nhân khác nhằm lừa dối người tiêu dùng.

Trước thực trạng này, lực lượng quản lý thị trường đã tăng cường kiểm tra kho hàng, cơ sở chế biến, điểm tập kết; giám sát hoạt động quảng cáo, rao bán trực tuyến; phối hợp với Công an, Hải quan, Y tế và các nền tảng thương mại điện tử để truy xuất, xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm. Đồng thời, công tác tuyên truyền, cảnh báo người tiêu dùng được đẩy mạnh theo hướng trực quan, dễ nhận diện hành vi gian lận.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, công tác quản lý thị trường năm 2025 vẫn còn một số hạn chế. Tỷ lệ xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm trên môi trường thương mại điện tử theo quy định hiện hành còn thấp so với thực tế phát sinh, chưa đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh vi phạm ngày càng gia tăng.

SỬA ĐỔI PHÁP LỆNH, TIẾN TỚI XÂY DỰNG LUẬT QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG

Để công tác quản lý thị trường đạt hiệu quả cao trong giai đoạn mới, việc nghiên cứu sửa đổi Pháp lệnh Quản lý thị trường, tiến tới xây dựng Luật Quản lý thị trường được đưa ra tại hội nghị.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, cho biết trong giai đoạn 2026-2027, nhiều luật, nghị định, thông tư quan trọng sẽ có hiệu lực thi hành, như: Luật Xử phạt vi phạm hành chính (sửa đổi), Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, Luật Thương mại điện tử, cùng các quy định liên quan đến an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc hàng hóa.

"Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu sửa đổi Pháp lệnh Quản lý thị trường, tiến tới xây dựng Luật Quản lý thị trường theo Đề án hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam của Bộ Tư pháp là cần thiết, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới", ông Linh nhấn mạnh; đồng thời cho rằng quá trình sửa đổi cần tập trung đánh giá toàn diện thẩm quyền, nhiệm vụ, trách nhiệm của lực lượng quản lý thị trường. Rà soát, hoàn thiện quy trình kiểm tra; đơn giản hóa hồ sơ, biểu mẫu và tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy, bảo đảm phù hợp với yêu cầu quản lý thị trường trong tình hình mới.

Đồng tình với định hướng này, đại diện Chi cục Quản lý thị trường nhiều tỉnh, thành phố, cho biết Pháp lệnh Quản lý thị trường hiện hành đã bộc lộ một số bất cập trong quá trình triển khai, đặc biệt về thẩm quyền, quy trình kiểm tra, xử lý vi phạm và cơ chế phối hợp liên ngành. Trong khi đó, phương thức kinh doanh không ngừng thay đổi, nhất là sự phát triển nhanh của thương mại điện tử và các mô hình kinh doanh xuyên biên giới.

Từ thực tế trên, các đại biểu thống nhất việc sửa đổi Pháp lệnh, tiến tới xây dựng Luật Quản lý thị trường là yêu cầu cần thiết, nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo cơ sở vững chắc để lực lượng quản lý thị trường thực hiện hiệu quả chức năng kiểm tra, kiểm soát thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và môi trường kinh doanh lành mạnh.