Indonesia điều tra tôm và giày dép xuất khẩu nhiễm phóng xạ

Indonesia đang tiến hành điều tra vụ nhiễm phóng xạ tại một khu công nghiệp ở nước này, sau khi cơ quan chức năng của Mỹ và Hà Lan phát hiện mức độ phóng xạ bất thường trong một số sản phẩm xuất khẩu từ Indonesia, bao gồm giày Nike và Adidas.

Tờ báo Financial Times dẫn lời giới chức tại Jakarta cho biết nguồn gốc của sự nhiễm phóng xạ nói trên được xác định là một nhà máy chế biến kim loại tại khu công nghiệp ModernCikande ở phía Tây Java. Nhà máy này thuộc sở hữu của công ty Peter Metal Technology, chuyên sản xuất thanh thép từ kim loại phế liệu.

Ngay sau khi sự việc được phát hiện, tất cả các hoạt động nhập khẩu kim loại phế liệu, được cho là nguồn gốc của sự nhiễm phóng xạ, đã bị đình chỉ. Cảnh sát Indonesia đã mở cuộc điều tra hình sự đối với Peter Metal, và các thông tin cho thấy ban quản lý của công ty này đang ở Trung Quốc.

Tổng cộng có 22 nhà máy bị ảnh hưởng trong vụ nhiễm phóng xạ này bao gồm cả các cơ sở chế biến tôm và sản xuất giày cho các hãng Nike và Adidas. Một trang trại trồng đinh hương trên đảo Sumatra cũng bị ảnh hưởng, mặc dù nguồn gốc của sự nhiễm phóng xạ tại đây chưa được xác định rõ ràng.

Chất phóng xạ được phát hiện là cesium-137, một đồng vị nhân tạo thường được tạo ra từ các phản ứng hạt nhân. Theo Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA), việc tiếp xúc lâu dài với liều lượng thấp của cesium-137 có thể làm tăng nguy cơ ung thư. Tuy nhiên, mức độ phóng xạ phát hiện trong các sản phẩm của Indonesia không có nguy cơ cấp tính đối với sức khỏe.

Sự nhiễm phóng xạ này đã ảnh hưởng đến một số ngành xuất khẩu hàng đầu của Indonesia. Năm ngoái, nước này đã xuất khẩu lượng sản phẩm giày dép trị giá 7,1 tỷ USD, với Mỹ và châu Âu là những thị trường chính. Xuất khẩu tôm đạt 1,7 tỷ USD vào năm 2024, với Mỹ là thị trường lớn nhất.

Các cơ quan chức năng của Mỹ và Hà Lan đã bắt đầu phát hiện dấu vết phóng xạ từ các container vận chuyển sản phẩm của Indonesia từ tháng 7 năm nay.

Mức độ phóng xạ trong một container giày từ Indonesia đến Thụy Sĩ đã vượt quá giới hạn của EU mặc dù chỉ gây ra "nguy cơ rất hạn chế đối với cá nhân" - theo Cơ quan An toàn hạt nhân và chống phóng xạ Hà Lan.

Các sản phẩm bị phát hiện nhiễm phóng xạ đã không được đưa ra thị trường và đã được gửi đến một công ty Hà Lan chuyên lưu trữ chất thải phóng xạ. "Sự nhiễm cesium-137 trong loại sản phẩm này là một phát hiện bất thường”, cơ quan Hà Lan cho biết.

Giày Adidas có trong container nói trên đã được kiểm tra tại Rotterdam. Công ty thời trang thể thao này cho biết một "phần nhỏ của một container duy nhất" đã vượt quá giới hạn phóng xạ trong một cuộc kiểm tra định kỳ nhưng chưa được bán ra thị trường. Nhà cung cấp của Adidas tại Indonesia đã được xác nhận an toàn để hoạt động và không có thêm bất thường nào được phát hiện.

Trong khi đó, giày Nike bị phát hiện nhiễm cesium-137 tại Mỹ. Công ty này cho biết một "số lượng nhỏ các lô hàng chứa các mặt hàng sản xuất tại Indonesia có thể đã bị phơi nhiễm với chất gây ô nhiễm bên ngoài". Các sản phẩm này đã được trả lại Indonesia để tiêu hủy an toàn và không được bán cho người tiêu dùng.

Cũng tại Mỹ, FDA đã phát hiện cesium-137 vào đầu tháng 8 trong một mẫu tôm đông lạnh nhập khẩu từ Indonesia. Sau đó, cơ quan cũng phát hiện chất phóng xạ trong một mẫu đinh hương có nguồn gốc từ Sumatra.

Phía Indonesia vẫn tiếp tục nhận được các báo cáo về sự nhiễm cesium-137. Các cơ quan chức năng cho biết trong tháng này rằng Mỹ đã trả lại giày dép bị nhiễm phóng xạ, và Jakarta đang tiến hành kiểm tra. Lô giày này được sản xuất gần khu công nghiệp ở phía Tây Java - theo các quan chức Indonesia.