Khuyến nghị đầu tiên của Tổ tư vấn kinh tế lên Thủ tướng

“Động lực tăng trưởng thời gian tới không thể dựa vào tăng vốn đầu tư khu vực nhà nước và khai thác tài nguyên. Muốn đưa kinh tế Việt Nam quay trở lại quỹ đạo tăng trưởng trên 7% thì cần tập trung giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư, đẩy nhanh tăng năng suất lao động, cải thiện bên cung để nâng sản lượng tiềm năng của nền kinh tế”.

Khuyến nghị trên được Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng đưa ra tại buổi làm việc với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vào sáng 29/7. Đây cũng là buổi làm việc đầu tiên của Tổ tư vấn với Thủ tướng sau khi được người đứng đầu Chính phủ quyết định thành lập.

Báo cáo tại cuộc họp, TS. Vũ Viết Ngoạn, nguyên Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia - Tổ trưởng tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng, cho hay, tiến trình tái cơ cấu nền kinh tế phải chạy đua với thời gian. Do đó, nếu không có giải pháp hữu hiệu để hiện thực hóa chỉ đạo điều hành của Chính phủ, tạo sự chuyển động của cả bộ máy hành chính, sẽ không đạt được những mục tiêu kinh tế chủ yếu của Đại hội 12.

Theo các chuyên gia của Tổ tư vấn, ngoài các chính sách mang tính dài hạn, hệ thống chính sách trong ngắn hạn và trung hạn cần tính tới 2 nội dung cơ bản.

Cụ thể, trọng tâm của hệ thống chính sách là tháo gỡ khó khăn, giảm chi phí cho doanh nghiệp, tăng hiệu quả khu vực kinh tế nhà nước; Cải cách mạnh mẽ khâu tổ chức thực hiện để hiện thức hóa kết quả chỉ đạo, điều hành của Chính phủ là yếu tố quyết định.

Cùng với đó phải đổi mới phương thức vận hành, theo đó, bộ máy hành chính hiện đang được lay chuyển bằng “lực kéo” của Thủ tướng như hiện nay cần chuyển động mạnh hơn bằng lực đẩy xã hội.

PGS.TS Trần Ngọc Anh, Đại học Indiana (Mỹ) góp ý cần xây dựng bảng theo dõi thực hiện nhiệm vụ của bộ, ngành, địa phương, là công cụ để “cân đo đong đếm” việc thực thi chính sách, chỉ đạo điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Theo TS.Vũ Thành Tự Anh, Giám đốc Nghiên cứu, Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright, các cân đối vĩ mô của nền kinh tế như tiết kiệm - đầu tư và cán cân thanh toán; cân đối ngân sách; cân đối tiền tệ…đều đã tiệm cận giới hạn. Ông cho rằng để phát triển cần tái cơ cấu kinh tế. Trong đó, yếu tố quan trọng nhất là năng suất, các đô thị lớn như Hà Nội, Tp.HCM... cần có năng suất lao động cao.

Trong khi đó, TS.Trần Du Lịch cho rằng liều thuốc nhanh cho tăng trưởng mà ít tác dụng phụ là tăng tổng cầu, còn về lâu dài cần gỡ vướng về thể chế.

Phó thủ tướng Vương Đình Huệ nhìn nhận nhiều giải pháp mà Tổ tư vấn đề xuất tương đồng với những giải pháp mà Chính phủ đang điều hành, cho thấy các giải pháp này đang đi đúng hướng.

Phó thủ tướng mong muốn Tổ tư vấn nghiên cứu, làm rõ thêm một số vấn đề như tăng trưởng hợp lý trong thời gian tới, tiềm năng tăng trưởng đã tới hạn hay chưa, giải pháp nào để liên kết khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước.

Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì vai trò của nhà nước đến đâu, vai trò của thị trường như thế nào? Cách tính tăng trưởng hiện nay đã tính được hết các yếu tố như các hộ kinh tế cá thể hay chưa?

Kết luận buổi làm việc, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhìn nhận các góp ý của Tổ tư vấn có tư duy đổi mới, khoa học. Thủ tướng bày tỏ vui mừng được lắng nghe các ý kiến, phân tích toàn diện của các nhà tư vấn.

Thủ tướng cho rằng, trong đánh giá nền kinh tế, nên nhìn một cách đầy đủ, toàn diện, có mặt sáng, có mặt hạn chế.

“Khi phát hiện bất cập, biết cách làm thì đất nước sẽ chuyển mình, không phụ lòng tin của nhân dân”, Thủ tướng nói và giao Văn phòng Chính phủ tổng hợp, đề xuất các chủ trương, giải pháp đối với Chính phủ trong chỉ đạo, điều hành.

Thủ tướng ghi nhận các giải pháp về thúc đẩy tăng trưởng bởi không tăng trưởng thì không giải quyết được vấn đề nợ công, việc làm; nhất trí việc tập trung tháo gỡ vướng mắc về thể chế, từ đó tạo môi trường đầu tư tốt hơn, nâng cao sức cạnh tranh, tạo điều kiện cho phát triển sản xuất, kinh doanh. Cải cách bộ máy hành chính, nâng cao hiệu quả khâu tổ chức triển khai thực hiện.

Thủ tướng tin tưởng hệ thống tư vấn này sẽ là kênh quan trọng trong việc xây dựng các chủ trương, biện pháp trong chỉ đạo, điều hành, nhất là về kinh tế.

Nhấn mạnh hành động của nhà quản lý phải có cơ sở khoa học mới thành công, Thủ tướng khẳng định sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến của các nhà tư vấn.