Tuy nhiên, phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào cùng ngày trước Đại hội đồng Liên hiệp quốc đã dập tắt hy vọng trước đó rằng Mỹ và Iran có thể đi đến một thỏa thuận trong vài ngày tới...

Iran ngày 22/9 tuyên bố trong vòng 7 ngày có thể mở cửa eo biển Hormuz trở lại nếu Mỹ giảm sức ép quân sự đối với nước này. Cùng với đó, dữ liệu theo dõi vận tải biển cho thấy dòng chảy dầu thô qua Hormuz tăng mạnh trong những ngày gần đây nhờ nỗ lực của Saudi Arabia.

Tuy nhiên, phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào cùng ngày trước Đại hội đồng Liên hiệp quốc đã dập tắt hy vọng trước đó rằng Mỹ và Iran có thể đi đến một thỏa thuận trong vài ngày tới.

Ngày 22/9, một quan chức cấp cao của Iran nói với hãng tin Reuters: "Mỹ cần tuyên bố rằng họ muốn giải quyết vấn đề thông qua con đường ngoại giao, chính thức hóa điều đó, và sau đó thống nhất lộ trình triển khai quy trình này”.

Theo lời vị quan chức, Iran sẵn sàng mở lại eo biển Hormuz nội trong 7 ngày nếu Mỹ giảm bớt sức ép quân sự và dỡ phong tỏa hải quân đối với nước này. Ông nói thêm rằng phái đoàn Iran tham dự kỳ họp Đại hội đồng Liên hiệp quốc hiện đang có mặt tại New York và nắm toàn quyền quyết định việc khôi phục quan hệ ngoại giao với Mỹ.

Trước đó, vào ngày 20/9, bộ chỉ huy quân sự trung tâm Iran cho biết đã nhận được thông tin nói rằng Mỹ đang chuẩn bị tái khởi động các hoạt động quân sự với sự hỗ trợ của các nước trong khu vực. Đồng thời, cơ quan này cảnh báo một động thái như vậy từ phía Mỹ sẽ dẫn đến hành động đáp trả từ phía Tehran "mà không có bất kỳ giới hạn hay sự kiềm chế nào" - theo Reuters.

Vị quan chức nói trên cũng chia sẻ với Reuters rằng Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian - người đã rời Tehran đến New York vào sáng ngày 22/9 - sẽ không gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại trụ sở Liên hiệp quốc ở New York. Vị này cho biết các chi tiết về thỏa thuận chấm dứt xung đột với Washington có thể được thảo luận tại New York thông qua các bên trung gian, đồng thời giải thích rằng đề xuất của Tehran đã được chuyển tới Mỹ qua các kênh trung gian vào ngày 16/9.

"Kỳ họp Đại hội đồng Liên hiệp quốc là cơ hội vàng để Mỹ quay trở lại con đường ngoại giao", quan chức này nói, và nhấn mạnh rằng Tehran sẽ hoan nghênh việc khôi phục ngoại giao nếu Washington có những bước đi cụ thể, thiết thực.

Ông Hamad Hussain, chuyên gia kinh tế cấp cao về khí hậu và hàng hóa tại công ty Capital Economics, cho rằng những phát biểu từ phía Iran là dấu hiệu cho thấy các nỗ lực ngoại giao có thể đang phát huy tác dụng. "Cũng có thể còn những trở ngại khác, chẳng hạn như vấn đề phí và lệ phí ở Hormuz, cần được giải quyết trước khi đạt được một giải pháp lâu dài," ông Hussain nói thêm.

Trong một diễn biến tích cực khác, giao thông qua eo biển Hormuz đã ghi nhận sự gia tăng trong những ngày gần đây.

"Saudi Arabia đang hành động chứ không ngồi chờ", ông Phil Flynn, chuyên gia phân tích cấp cao tại công ty Price Futures Group, nhận định trong một báo cáo.

"Sau khi các cuộc tấn công của lực lượng Houthi vào đường ống dẫn dầu Đông-Tây khiến hoạt động tải dầu tới cảng Yanbu để xuất khẩu phải tạm dừng, công ty dầu khí quốc doanh Aramco của Saudi Arabia đã đưa khoảng 14 triệu thùng dầu thô lên 7 tàu chở dầu siêu lớn (VLCC) trong Vịnh Ba Tư. Dữ liệu vệ tinh và hệ thống theo dõi cho thấy lượng dầu của Saudi Arabia vận chuyển qua eo biển Hormuz đạt trung bình khoảng 2,9 triệu thùng/ngày trong 6 ngày qua, tăng mạnh so với mức khoảng 700.000 thùng/ngày ghi nhận trong tháng 8”, báo cáo cho biết.

Theo thông tin được ba nguồn thạo tin tiết lộ với Reuters, Saudi Arabia đã khởi động lại hoạt động của đường ống dẫn dầu Đông-Tây và có thể nối lại việc xuất khẩu dầu từ cảng Yanbu trong ngày 22/9.

Đường ống Đông-Tây đã đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển hướng xuất khẩu dầu thô của Saudi Arabia sang Biển Đỏ, trong bối cảnh Mỹ và Iran đang tranh giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Trong thời gian đường ống bị đóng cửa, Riyadh đã chuyển hướng vận chuyển dầu quay trở lại qua eo biển Hormuz.

Phát biểu khi tham dự kỳ họp Đại hội đồng Liên hiệp quốc ở New York ngày 22/9, Tổng thống Trump cũng đưa ra những tín hiệu tích cực.

Ông cho biết các quan chức Mỹ đã có cuộc gặp kéo dài ba giờ với phái đoàn Iran bên lề sự kiện này. "Đó là một cuộc gặp rất tốt đẹp”, ông Trump nói với các nhà báo trong cuộc gặp song phương với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy tại trụ sở Liên hiệp quốc.

Trong bài phát biểu tại Đại hội đồng trước đó cùng ngày, ông Trump nói rằng ông đang đứng trước một "quyết định lớn" là liệu có nên tìm kiếm một thỏa thuận đàm phán với Iran hay không. Ông cũng bày tỏ niềm tin rằng "chúng tôi sẽ đạt được thỏa thuận ngay sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vì việc họ không làm vậy là điều vô lý", đồng thời nói thêm rằng "họ đang chờ xem kết quả của tôi trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ".

Tuy được nhìn nhận là tích cực, những phát biểu này của ông Trump đã dập tắt những hy vọng trước đó của một bộ phận nhà đầu tư rằng Mỹ và Iran có thể đạt được một thỏa thuận bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hiệp quốc. Những gì ông nói đã đẩy lùi thời điểm có thể đạt thỏa thuận về sau cuộc bầu cử Mỹ vào đầu tháng 11.

Ông Trump cũng nói rằng quân đội Mỹ gần đây đã hộ tống hơn một tỷ thùng dầu đi qua eo biển Hormuz. Ông nói rằng lượng dầu chảy qua eo biển này dưới sự bảo vệ của quân đội Mỹ hiện lớn hơn bất kỳ thời điểm nào trước đó trong cuộc xung đột.