Lạm phát ở Mỹ cao dai dẳng, Fed khó hạ lãi suất

Tình trạng dai dẳng này của lạm phát có thể đặt ra trở ngại cho bất kỳ ý định hạ lãi suất nào của ngân hàng trung ương này.

Báo cáo ngày 9/4 từ Bộ Thương mại Mỹ cho thấy chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) toàn phần tăng 2,8% trong tháng 2 so với cùng kỳ năm trước. Chỉ số PCE lõi, không bao gồm giá năng lượng và lương thực - thực phẩm, tăng 3%.

Cả hai mức tăng này đều phù hợp với dự báo trước đó của giới phân tích, nhưng còn cao hơn nhiều so với mục tiêu lạm phát hàng năm mà Fed đề ra là 2%.

Nếu so với mức tăng của tháng 1, tốc độ tăng của PCE lõi chỉ giảm 0,1 điểm phần trăm, còn mức tăng của PCE toàn phần không thay đổi.

Trên cơ sở tháng, cả PCE lõi và PCE toàn phần đều tăng 0,4% so với tháng 1, phù hợp với dự báo.

Báo cáo của Bộ Thương mại Mỹ cũng cho thấy sự suy yếu của tăng trưởng kinh tế, phản ánh những dấu hiệu của một nền kinh tế có nguy cơ rơi vào trạng thái đình lạm.

Theo số liệu cập nhật lần cuối trong báo cáo này, tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) - sau khi loại bỏ các yếu tố mùa vụ để phản ánh mức tăng trong kỳ 1 năm - chỉ đạt 0,5% trong quý 4/2025, thấp hơn mức tăng 0,7% đưa ra trong lần cập nhật thứ hai và mức tăng 1,4% của lần công bố đầu tiên. Dù vậy, tốc độ tăng trưởng kinh tế Mỹ cả năm 2025 vẫn được giữ nguyên ở mức 2,1%.

Ngoài ra, cũng theo báo cáo này, chi tiêu của người tiêu dùng Mỹ tăng 0,5% trong tháng 2, trong khi thu nhập giảm 0,1% trong tháng so với tháng trước. Giới phân tích đã dự báo chi tiêu tăng 0,6% và thu nhập tăng 0,4%.

“Giá cả của tháng 2 phù hợp với dự báo, nhưng thu nhập tăng yếu ớt và tăng trưởng GDP bị điều chỉnh giảm một lần nữa. Điều này có nghĩa là rủi ro đình lạm lớn hơn kỳ vọng ngay cả trước khi chiến tranh ở Iran nổ ra. Nguy cơ đình lạm tương tự như thập niên 1970 đang tăng lên, trong lúc nhà đầu tư đánh giá lệnh ngừng bắn mong manh”, chiến lược gia trưởng David Russell của công ty TradeStation nhận định với hãng tin CNBC.

Dữ liệu lạm phát trên là của kỳ báo cáo trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran, nên chưa phản ánh đà leo thang mạnh mẽ của giá dầu sau khi chiến tranh nổ ra. Nếu so với trước chiến tranh, giá dầu Brent giao sau tại thị trường London - giá tham chiếu của thị trường dầu lửa toàn cầu - hiện đã tăng 36%.

Báo cáo này của Bộ Thương mại Mỹ là bức tranh về tình trạng nền của nền kinh tế trước chiến tranh. Giá dầu tăng cao có thể làm gia tăng áp lực lạm phát trong nền kinh tế Mỹ, và điều này có thể sẽ được phản ánh trong báo cáo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3 mà Bộ Lao động Mỹ dự kiến công bố vào ngày 10/4.

Theo dự báo của giới phân tích, CPI toàn phần tháng 3 tăng 0,9% so với tháng trước, đưa mức tăng cả năm lên 3,3%, cao hơn 1 điểm phần trăm so với lạm phát tháng 2. CPI lõi được dự báo tăng 0,3% trong tháng và tăng 2,7% so với cùng kỳ năm trước.

Giới chức Fed nói chung thường bỏ qua sự biến động giá năng lượng trong ngắn hạn, cho rằng đây chỉ là một vấn đề tạm thời và không phản ánh các xu hướng rộng hơn. Tuy nhiên, các quan chức Fed phát biểu trong thời gian gần đây đều bày tỏ quan điểm thận trọng về lãi suất, nói rằng họ muốn theo dõi thêm trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào.

Biên bản cuộc họp tháng 3 của Fed mới được công bố trong tuần này cho thấy các nhà hoạch định chính sách tiền tệ lo ngại về cả hai phía của sứ mệnh kép là giữ giá cả ổn định và giữ tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ thấp. Về cơ bản, các thành viên dự họp vẫn nghiêng về khả năng lãi suất sẽ giảm trong năm nay, nhưng một bộ phận gia tăng tính đến khả năng phải giữ lãi suất cao hơn lâu hơn.

Đến nay, tốc độ lạm phát ở Mỹ đã cao hơn mục tiêu của Fed trong suốt 5 năm, dù giới chức Fed vẫn bày tỏ tin tưởng rằng lạm phát đang trong xu hướng giảm từ từ.

Thị trường hiện kỳ vọng Fed giữ nguyên lãi suất trong năm 2026 vì áp lực lạm phát trong nền kinh tế Mỹ có thể tăng lên. Một lý do khác phía sau kỳ vọng này là thị trường việc làm của Mỹ đã suy yếu nhưng vẫn tạo đủ việc làm để giữ tỷ lệ thất nghiệp ổn định.

Báo cáo hàng tuần được Bộ Lao động Mỹ công bố ngày 9/4 cho thấy số người xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu trong tuần trước - sau khi điều chỉnh theo các yếu tố mùa vụ - là 219.000 người, tăng 16.000 người so với tuần trước và cao hơn con số dự báo là 210.000 người, nhưng về cơ bản không nằm ngoài xu hướng gần đây.