Luật Thủ đô (sửa đổi): Rà soát để phân định rõ thẩm quyền

Sáng 15/4, tại Nhà Quốc hội, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi). 

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú cho biết tại đợt 1 của Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội đã thảo luận đối với dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). Tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ báo cáo các nội dung lớn đã được tiếp thu, chỉnh lý như: rà soát tổng thể dự thảo Luật; rà soát, chỉnh lý bảo đảm các nội dung tại dự thảo luật là các nội dung đặc thù, vượt trội, không quy định lại các quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật khác....

Thay mặt cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản nhất trí với các định hướng lớn cũng như nhiều nội dung giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị các cơ quan tiếp tục nghiên cứu để tiếp thu, chỉnh lý một số nội dung như:

Thứ nhất: Bổ sung quy định giao HĐND Thành phố quyết định việc áp dụng pháp luật khi giữa các văn bản cùng có điều khoản về ưu tiên áp dụng pháp luật trong trường hợp có quy định khác nhau về cùng một vấn đề để bảo đảm tính rõ ràng, có cơ sở thực hiện trên thực tế.

Thứ hai: Tiếp tục rà soát các quy định về tổ chức bộ máy và chế độ công vụ tại Chương II để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, đặc biệt là Luật Tổ chức chính quyền địa phương, tránh quy định trùng lặp, thiếu nhất quán hoặc hẹp hơn so với quy định chung.

Thứ ba: Đề nghị tiếp tục rà soát các quy định của dự thảo Luật để bảo đảm thể chế hóa đầy đủ yêu cầu về “tăng thẩm quyền của Chủ tịch UBND các cấp” và nguyên tắc phân định rõ thẩm quyền giữa HĐND, UBND, Chủ tịch UBND được đưa ra tại Nghị quyết số 02-NQ/TW.

Thứ tư: Không quy định nội dung miễn trừ trách nhiệm pháp lý trong nghị quyết thí điểm của HĐND Thành phố do liên quan trực tiếp đến trách nhiệm hành chính, dân sự, hình sự nên phải được quy định trong luật; thay vào đó, cần rà soát, bổ sung đầy đủ các đối tượng cần được xem xét miễn trừ trách nhiệm pháp lý và cụ thể hóa rõ cơ chế, nội dung áp dụng tại Điều 34 của dự thảo Luật để bảo đảm chặt chẽ, minh bạch và thống nhất trong thực hiện.

Thứ năm: Phân định rõ thẩm quyền tại Điều 11 theo hướng HĐND quyết định các nội dung về quy hoạch, phân vùng chức năng đối với không gian ngầm, không gian tầm thấp, không gian tầm cao và quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng. UBND quy định biện pháp quản lý, khai thác, sử dụng để bảo đảm tính nhất quán về nguyên tắc phân định thẩm quyền và phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng loại cơ quan….

Thứ sáu: Rà soát, làm rõ đối tượng áp dụng các chính sách tại Điều 16 về phát triển giáo dục, đào tạo để phân định trách nhiệm quản lý giữa Thành phố và cơ quan quản lý nhà nước ở trung ương; làm rõ sự cần thiết của việc giao UBND Thành phố ban hành chương trình giáo dục riêng đối với cơ sở giáo dục có nhiều cấp học.

Thứ bảy: Tiếp tục rà soát, nghiên cứu thận trọng, tiếp thu đầy đủ các ý kiến xác đáng về phát triển hệ thống y tế, an sinh xã hội tại Điều 17, bảo đảm sử dụng thống nhất các khái niệm, thuật ngữ theo đúng quy định của pháp luật chuyên ngành. Đối với những nội dung không tiếp thu thì cần giải trình rõ ràng, thuyết phục, thuyết minh đầy đủ về nội dung, ý nghĩa chính sách và tính khả thi trong tổ chức thực hiện.

Thứ tám: Làm rõ phạm vi áp dụng đối với các dự án chậm triển khai tại khoản 6 Điều 22; tiếp tục cập nhật, bảo đảm thống nhất với các cơ chế xử lý dự án tồn đọng liên quan đến pháp luật đất đai và cân nhắc quy định theo hướng đối với các dự án lớn triển khai sau ngày Luật Thủ đô có hiệu lực thi hành thì mặc định áp dụng Nghị quyết số 258/2025/QH15, chỉ trình HĐND quyết định lựa chọn áp dụng quy định của Luật Thủ đô nếu thấy thuận lợi hơn để tránh phát sinh thủ tục hành chính.

Thứ chín: Rà soát, thống nhất quy định về cơ chế áp dụng Luật Thủ đô đối với các địa phương tham gia liên kết, phát triển vùng theo hướng như quy định tại Điều 29 của dự thảo để bảo đảm vai trò điều phối của Thủ đô và tính minh bạch, chủ động của từng địa phương trong ban hành, áp dụng pháp luật.