Thời gian gần đây, bà Rose Tian, 43 tuổi, giáo viên phổ thông sống tại Bắc Kinh, lo ngại về triển vọng kinh tế trong nước và bất ổn toàn cầu. Vì vậy, bà mua vàng, giống như hàng triệu người khác ở Trung Quốc...

Tuần trước, bà Tian tới một trong những chợ trang sức lớn nhất ở Bắc Kinh để chọn mua vòng tay, dây chuyền và nhẫn vàng trước Tết Nguyên đán. Nhiều năm nay, bà đã mua vàng trị giá vài nghìn USD cho bản thân và người thân.

Trung Quốc đang trở thành một động lực quan trọng phía sau “cơn sốt” kim loại quý, xu hướng gây chú ý lớn trên thị trường tài chính toàn cầu. Dòng tiền từ các nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ như bà Tian góp phần đưa giá vàng và bạc lên các mức kỷ lục - trước khi thị trường đảo chiều liên tục vì biến động mạnh trong những tuần gần đây.

Theo dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), trong năm 2025, nhà đầu tư Trung Quốc đã mua khoảng 432 tấn vàng miếng và tiền xu vàng, tăng 28% so với năm trước và chiếm gần 1/3 tổng lượng mua toàn cầu ở nhóm sản phẩm này trong năm ngoái.

Bất chấp giá vàng biến động mạnh trong thời gian gần đây, bà Tian vẫn xem vàng là kênh trú ẩn giúp bảo vệ tài sản hiệu quả nhất. Vài năm gần đây, thu nhập của bà giảm nhẹ, trong khi căng thẳng địa chính trị trên thế giới ngày càng gia tăng, khiến bà càng muốn nắm giữ vàng.

“Tôi vẫn lạc quan vì tin rằng vàng là một tài sản trú ẩn an toàn tuyệt vời”, bà Tian nói về biến động mạnh gần đây của vàng.

Thị trường bất động sản ảm đạm, chứng khoán trong nước biến động mạnh, trong khi lãi suất tiền gửi ngân hàng ở mức thấp. Vì vậy, từ nhóm nhà đầu tư nữ trung niên sành sỏi thường được gọi là “các bà dì” cho đến thế hệ trẻ Gen Z đều tìm đến vàng như một kênh lưu giữ giá trị.

Tại Trung Quốc, vàng và bạc thường giao dịch ở mức giá cao hơn các mức tham chiếu quốc tế, cho thấy nhu cầu duy trì ở mức cao.

Nhiều người Trung Quốc mua quỹ ETF vàng ngay trên điện thoại qua các ứng dụng như WeChat hoặc Alipay, thao tác nhanh không khác gì đặt một ly cà phê. Theo WGC, các quỹ ETF vàng tại Trung Quốc thu hút lượng vốn cao kỷ lục trong năm ngoái, còn khối lượng giao dịch hợp đồng tương lai vàng trên Sàn Giao dịch Hàng hóa Kỳ hạn Thượng Hải cũng lên mức cao nhất theo năm.

Dù vậy, vàng vật chất vẫn được ưa chuộng. Tại các chợ vàng và cửa hàng trang sức, người dân xếp hàng mua vàng miếng và “hạt đậu vàng” có trọng lượng 1 gram, thường được bán trong các lọ thủy tinh.

Đầu năm nay, kim loại quý, trong đó có vàng, tiếp tục tăng giá trong bối cảnh đồng USD suy yếu, lợi suất trái phiếu giảm và các ngân hàng trung ương đẩy mạnh mua vào, khiến giới đầu tư toàn cầu tìm đến vàng cùng các tài sản trú ẩn khác. Nhóm nhà đầu tư ưa rủi ro còn vay thêm tiền để tăng quy mô vị thế.

Tuy nhiên, thị trường nhanh chóng đảo chiều. Vào ngày 30/1, giá bạc và vàng ghi nhận phiên giảm mạnh nhất trong nhiều thập kỷ, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sẽ đề cử ông Kevin Warsh - cựu thành viên Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) - làm Chủ tịch Fed tiếp theo. Thông tin này khiến đồng USD mạnh lên và khiến giá kim loại rơi tự do.

“Thị trường kim loại quý giờ đây đang trải qua một cơn sốt đầu cơ hơn là phản ánh nhu cầu mua thật”, ông Hamad Hussain, nhà kinh tế phụ trách khí hậu và hàng hóa tại hãng nghiên cứu Capital Economics, nhận xét với tờ báo Wall Street Journal.

Trên mạng xã hội Trung Quốc, nhiều nhà đầu tư cá nhân thua lỗ than phiền họ bị “dụ” mua ở vùng giá cao nhất, rồi phải chịu thua lỗ.

Trước biến động mạnh, một số ngân hàng Trung Quốc đã tăng yêu cầu ký quỹ, khiến khách hàng khó vay nhiều tiền như trước để mua vàng và bạc.

Theo bà Hong Miao, nhân viên bán hàng tại một cửa hiệu ở chợ trang sức Tianya, Bắc Kinh, đợt điều chỉnh giá gần đây khiến lượng khách đến khu chợ này tăng mạnh. Lượng khách mua vàng tăng mạnh khi giá vàng giảm nhưng nhìn chung người mua vẫn khá dè dặt.

“Tâm lý ‘đợi xem tình hình thế nào’ đang chi phối hành vi của khách hàng”, bà cho biết.

Jia Pei, một du khách khoảng 30 tuổi đến từ tỉnh Hà Nam, cho rằng giá vàng đã tăng quá mạnh. Vài năm trước, cô mua khoảng 50 gram vàng và bán chốt lời vào mùa hè năm ngoái, khi giá tăng gấp đôi. Giờ đây, cô và bạn bè chuyển sang bạc vì tin rằng bạc còn nhiều dư địa tăng hơn vàng.

“Tôi bắt đầu tích trữ bạc. Ngay cả khi giá giảm, tôi vẫn chịu được”, cô chia sẻ.

Với giới kinh doanh kim loại quý, biến động giá đồng nghĩa với cơ hội kiếm lời. Ông Xu Xudong, chủ một tiệm vàng ở khu chợ vàng Shuibei, Thâm Quyến, cho biết năm qua là giai đoạn làm ăn bội thu với ông.

“Thị trường phải có biến động thì thị trường mới nóng lên, nếu không thì chỉ phẳng lặng”, ông Xu chia sẻ với tờ báo Financial Times.

Theo ông Xu, triển vọng của thị trường kim loại quý thời gian tới vẫn rất sáng, ít nhất trong 3 năm còn lại của nhiệm kỳ ông Trump.

Sự tự tin của ông Xu phản ánh sự lạc quan ở Shuibei - trung tâm sản xuất, bán buôn và bán lẻ, nơi xử lý khoảng 70% lượng giao vàng vật chất hàng năm của Sàn Giao dịch Vàng Thượng Hải - chỉ vài ngày sau khi vàng và bạc ghi nhận cú lao dốc lịch sử.

Dù sụt mạnh từ mức đỉnh kỷ lục, giá vàng tuần trước đã phục hồi nhẹ và vẫn cao hơn khoảng 80% so với đầu năm 2025. Điều này khiến các nhà buôn ở Shuibei tin rằng họ có thể trụ vững qua giai đoạn biến động.

Sau khi giá vàng giảm những ngày gần đây, ông Gu Qianhong, chủ một quầy bán vàng ở tầng hầm của một trung tâm mua sắm tại Shuibei, cho biết doanh số đã chững lại.

“Nhà đầu tư nhỏ lẻ Trung Quốc thường mua đuổi khi giá cao, còn lúc giá giảm lại chùn tay. Họ có thể chịu được mức điều chỉnh của giá vàng, nhưng mức giảm sâu của giá bạc có lẽ sẽ vượt quá sức chịu đựng”, ông Gu chia sẻ.

Giá bạc giảm hơn 26% trong ngày ông Warsh được đề cử cho ghế chủ tịch Fed và hiện giao dịch quanh 80 USD/oz, giảm từ đỉnh 121,7 USD/oz.