Một danh mục hiệu quả nên nắm giữ bao nhiêu cổ phiếu?

Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) vừa cập nhật định giá P/E thị trường 15,4x hiện bị thiên lệch bởi tác động trọng số lớn của VIC, khiến chỉ số này kém phù hợp  để sử dụng như thước đo định giá tổng thể. Nếu loại trừ VIC, P/E thị trường giảm về ~13,6x, phản ánh mức định giá tương đối hợp lý để tìm kiếm cơ hội.

Trên cơ sở đó, VDSC duy trì quan điểm tích cực về triển vọng dài hạn và khuyến nghị tích lũy cho năm 2026, với cơ hội đến từ nhóm hưởng lợi trực tiếp từ đà tăng trưởng lợi nhuận và  nhóm có thể “tái định giá” khi lợi tức tài sản vẫn hấp dẫn so với suất chiết khấu trong quá khứ, đồng thời triển vọng kết quả kinh doanh duy trì ổn định.

Theo chuyên gia phân tích của VDSC, chuẩn bị một kế hoạch chiến lược có thể giúp nhà đầu tư tăng khả năng thành công và giữ vững định hướng dài hạn, ngay cả trong những giai đoạn thị trường biến động. Theo đó, kế hoạch đầu tư cần tập trung chú trọng vào tính thanh khoản cho nhu cầu tài chính ngắn hạn và sự khả thi trong việc phân bổ tài sản nhằm đảm bảo mục tiêu tài chính dài hạn.

Về tính thanh khoản, VDSC khuyến nghị nhà đầu tư duy trì một khoản tiền đủ để chi trả cho các nhu cầu ngắn hạn, bao gồm chi tiêu, nợ đến hạn và các kế hoạch tài chính ngắn hạn. Khoản này nên được đầu tư vào tiền mặt hoặc trái phiếu ngắn hạn để đảm bảo sự ổn định trong giai đoạn thị trường biến động. Việc rút tiền theo kế hoạch và nạp lại khi thị trường suy giảm cũng có thể tạo ra hiệu quả đầu tư lâu dài.

Mục tiêu tài chính dài hạn – Các tài sản rủi ro như cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, bất động sản,… thường có mức sinh lợi cao giúp cho các mục tiêu tài chính trong dài hạn khả thi hơn. Mặc dù trong ngắn hạn, nhà đầu tư có thể đối mặt với những “kỳ vọng vĩ mô” mang tính cơn gió ngược, tuy nhiên giá trị tài sản sẽ quay trở lại phản ánh đúng bản chất lợi ích mà nó mang lại khi các “neo vĩ mô” này suy yếu.

Phần tài sản dùng để đáp ứng các mục tiêu tài chính trong suốt cuộc đời nên được đầu tư theo chiến lược và khung thời gian dài hạn. Chiến lược này cần một danh mục đa dạng hóa tốt vào nhiều nhóm ngành nghề tiềm năng, nhằm cân bằng giữa lợi nhuận dài hạn và sự ổn định.

Bên cạnh việc đa dạng hóa các nhóm tài sản, nhà đầu tư cũng nên phân bổ danh mục cổ phiếu một cách hợp lý. Việc đa dạng hóa ngành nghề giúp: giảm rủi ro tập trung vào một ngành cụ thể, tận dụng được các chu kỳ tăng trưởng khác nhau, và ổn định hóa lợi nhuận khi thị trường biến động.

Một danh mục hiệu quả thường nên gồm 10–20 cổ phiếu, vừa đủ để giảm thiểu rủi ro phi hệ thống (rủi ro riêng lẻ từng doanh nghiệp), vừa đảm bảo khả năng theo dõi, phân tích và ra quyết định chất lượng. Tuy nhiên, tùy theo khẩu vị rủi ro và quy mô vốn, nhà đầu tư có thể linh hoạt điều chỉnh số lượng cổ phiếu tăng/giảm cho phù hợp với mục tiêu và khả năng quản trị của mình.

Cũng theo chuyên gia phân tích của VDSC, rủi ro biến động giá là một phần không thể tách rời của thị trường chứng khoán. Trong đó, rủi ro phi hệ thống – như biến động riêng lẻ theo ngành hoặc từng doanh nghiệp – có thể được giảm thiểu qua việc đa dạng hóa danh mục. Tuy nhiên, rủi ro hệ thống (rủi ro thị trường) lại ảnh hưởng đến toàn bộ thị trường và không thể loại bỏ chỉ bằng cách phân bổ tài sản.

Đây là loại rủi ro gắn với các yếu tố vĩ mô như: suy thoái kinh tế, bất ổn chính trị, thay đổi chính sách, điều chỉnh lãi suất đột ngột, thiên tai hay khủng hoảng toàn cầu. Để giảm thiểu tác động của rủi ro này, nhà đầu tư nên: Nhận diện sớm các yếu tố rủi ro và theo dõi sát diễn biến; Đánh giá xác suất và mức độ ảnh hưởng, phân biệt giữa tác động nhất thời và sự thay đổi mang tính cấu trúc; Chủ động chuẩn bị công cụ và chiến lược ứng phó, như gia tăng sức mua tại thời điểm đánh giá xác xuất yếu tố rủi ro xảy ra cao.

Hoặc sử dụng hợp đồng tương lai để phòng ngừa rủi ro mà không cần bán hết cổ phiếu đang nắm giữ.

Rủi ro thị trường thường gây ảnh hưởng mạnh trong ngắn hạn, nhưng thị trường có xu hướng phục hồi theo thời gian. Vì vậy, tầm nhìn dài hạn vào triển vọng doanh nghiệp sẽ giúp nhà đầu tư tái cơ cấu danh mục hiệu quả hơn trong giai đoạn biến động và tránh phản ứng mang tính cảm xúc khi rủi ro chỉ mang tính cục bộ.