Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Hai (11/5)
cho biết 9 công ty năng lượng Mỹ sẽ được vay tổng cộng 53,3 triệu thùng dầu thô
từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược Mỹ (SPR). Động thái này nằm trong khuôn khổ một thỏa thuận toàn cầu
nhằm hạ nhiệt thị trường dầu sau khi giá tăng dầu mạnh vì chiến sự Iran.
Trong số 9 doanh nghiệp này có tập đoàn năng lượng Exxon
Mobil, công ty giao dịch hàng hóa Trafigura và công ty lọc dầu Marathon
Petroleum Company. Khối lượng 53,3 triệu thùng này chỉ tương đương
khoảng 58% trong tổng số 92,5 triệu thùng mà Bộ Năng lượng Mỹ đưa ra để các
doanh nghiệp đăng ký vay từ SPR hồi tháng trước.
Trong đợt phân bổ mới từ SPR này, Trafigura sẽ nhận lượng dầu
lớn nhất, gần 13 triệu thùng, theo sau là Marathon và Exxon Mobil.
Lượng dầu trong đợt phân bổ mới dự kiến được đưa ra thị trường
từ tháng 6 đến tháng 8, đúng mùa cao điểm đi lại bằng ô tô tại Mỹ. Đây cũng là
thời điểm các nhà máy lọc dầu thường tăng công suất để đáp ứng nhu cầu xăng
tăng mạnh trong mùa hè.
Trước đó, Bộ Năng lượng Mỹ đã cho các doanh nghiệp vay khoảng
80 triệu thùng dầu từ SPR. Tính cả phần dầu mới được phân bổ, Mỹ đã nhất trí
đưa ra thị trường 133,1 triệu thùng, tiến gần mục tiêu giải phóng tổng cộng 172
triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược.
Kế hoạch trên là một phần trong thỏa thuận mà Mỹ đạt được
hồi tháng 3 với hơn 30 nước thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA). Theo
thỏa thuận này, các bên sẽ cùng giải phóng khoảng 400 triệu thùng dầu từ kho dự
trữ nhằm giảm áp lực lên giá dầu và nhiên liệu, sau khi Iran phong tỏa eo biển
Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược thường trung chuyển khoảng 20% lượng dầu
tiêu thụ toàn cầu mỗi ngày.
Trong khuôn khổ thỏa thuận này, tuần trước Mỹ đã giải phóng
ra thị trường lượng dầu kỷ lục 1,22 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, không phải
toàn bộ lượng dầu từ SPR sẽ ở lại thị trường Mỹ mà một phần đang được xuất khẩu
sang châu Âu và Nam Mỹ.
Ông Fatih Birol, Tổng giám đốc IEA, cho rằng chiến sự Iran
đã gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng lớn nhất từ trước đến nay. Hôm 7/5, ông
Birol cho biết IEA sẵn sàng tiếp tục giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược của
các nước thành viên nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung kéo dài. Theo ông, các
nước thành viên IEA hiện mới sử dụng khoảng 20% lượng dự trữ có thể huy động.
Giá nhiên liệu tăng mạnh cũng đang gây sức ép chính trị đối
với Đảng Cộng hòa của ông Trump, trong bối cảnh đảng này nỗ lực giữ thế đa số
mong manh tại Quốc hội Mỹ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.
Theo dữ liệu từ Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng bình quân tại Mỹ trong ngày thứ
Hai đã tăng lên 4,52 USD/gallon, mức cao nhất kể từ năm 2022.
Theo Bộ Năng lượng Mỹ, các doanh nghiệp vay dầu từ SPR sẽ phải hoàn trả bằng dầu thô, đồng thời nộp thêm phần
dầu bổ sung có thể lên tới 24% khối lượng vay. Bộ Năng lượng Mỹ cho rằng cơ chế
này vừa giúp tăng nguồn cung để bình ổn thị trường, vừa không làm phát sinh chi
phí cho ngân sách Mỹ.
SPR hiện còn khoảng 384 triệu thùng dầu, được lưu trữ trong
các hang muối tại 4 địa điểm ven biển bang Texas và Louisiana. Quy mô này thậm
chí không đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ dầu toàn cầu trong 4 ngày.
