Dự thảo Luật Luật sư sửa đổi nhằm nâng cao tiêu chuẩn nghề nghiệp, phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch và cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Chiều 27/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Luật sư (sửa đổi). 

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết việc sửa đổi luật nhằm thể chế hóa chủ trương nâng cao tiêu chuẩn luật sư, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, tổ chức kỳ thi quốc gia cấp chứng chỉ hành nghề. Đồng thời, phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước gắn với phát huy trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư.

Dự án luật cũng hướng tới đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và khắc phục những hạn chế phát sinh trong thực tiễn thi hành Luật Luật sư.

ĐỀ XUẤT RÚT NGẮN QUY TRÌNH TRỞ THÀNH LUẬT SƯ

Dự thảo luật gồm 6 chương, 36 điều, giảm 56 điều so với Luật Luật sư hiện hành. Một trong những nội dung trọng tâm là xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương trong hành nghề.

Theo đó, dự thảo bổ sung tiêu chuẩn về bản lĩnh chính trị, đạo đức tốt và liêm chính; quy định luật sư phải được bồi dưỡng hằng năm về nhận thức chính trị, chuyên môn, đồng thời mở rộng khả năng trở thành luật sư đối với giảng viên luật.

Theo dự thảo, quy trình trở thành luật sư được đề xuất rút từ 4 bước xuống còn 2 bước. Việc gia nhập Đoàn luật sư và đăng ký tập sự được gộp thành thủ tục gia nhập Đoàn luật sư để tập sự; kiểm tra kết quả tập sự và cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư được gộp thành kỳ thi quốc gia cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư. Hội đồng thi do cơ quan quản lý nhà nước chủ trì, với sự tham gia của Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cơ quan tiến hành tố tụng và các chuyên gia.

Dự thảo cũng cho phép người tập sự thực hiện một số hoạt động theo sự phân công, giám sát của luật sư hướng dẫn và được khách hàng đồng ý. Bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm, làm rõ quyền, nghĩa vụ của luật sư với khách hàng cũng như các trường hợp thu hồi Chứng chỉ hành nghề, Giấy đăng ký hoạt động.

Nhằm phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, cạnh tranh lành mạnh, dự thảo bổ sung khái niệm dịch vụ pháp lý; nghiêm cấm hành vi mạo danh luật sư, quảng cáo trái phép và các hành vi cản trở, đe dọa, can thiệp trái pháp luật vào hoạt động hành nghề…

Dự thảo đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số trong lĩnh vực luật sư. Chủ tịch UBND cấp tỉnh được giao quyết định thành lập Đoàn luật sư, chi nhánh Đoàn luật sư; phê duyệt đề án tổ chức đại hội, phương án nhân sự và phê chuẩn kết quả đại hội.

Cơ sở dữ liệu luật sư được xây dựng dưới dạng điện tử, có giá trị pháp lý trong giao dịch, tố tụng và các hoạt động khác; hợp đồng dịch vụ pháp lý và hoạt động tư vấn có thể được thực hiện qua phương tiện điện tử.

BẢO ĐẢM SỰ ĐỒNG BỘ CỦA CÁC LUẬT LIÊN QUAN

Trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Luật. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm sự đồng bộ với các luật liên quan, nhất là pháp luật về tố tụng; đánh giá kỹ hơn nguồn nhân lực và các điều kiện bảo đảm thi hành Luật.

Thường trực Ủy ban cũng đề nghị quy định cụ thể ngay trong dự thảo luật các trường hợp được miễn, giảm thời gian tập sự hành nghề luật sư. Đây là quyền lợi trực tiếp của người tập sự, cần được luật hóa để bảo đảm công khai, minh bạch và thống nhất với các luật khác.

Đối với kỳ thi quốc gia về luật sư, cơ quan thẩm tra nhận thấy đây là mô hình cần thiết để đánh giá đầu vào, góp phần hình thành đội ngũ luật sư chất lượng cao. Tuy nhiên, Chính phủ cần thuyết minh rõ hơn cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn; cân nhắc quy định trong luật các nguyên tắc về cơ quan chủ trì, cơ quan tham gia và yêu cầu đối với nội dung kỳ thi.

Báo cáo thẩm tra cũng nêu ý kiến đề nghị cân nhắc việc chuyển thẩm quyền tổ chức kiểm tra kết quả tập sự từ Liên đoàn Luật sư Việt Nam sang cơ quan quản lý nhà nước chủ trì, nhằm bảo đảm phù hợp với yêu cầu phát huy trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư, tránh phát sinh kinh phí và chi phí hành chính.