Ngân hàng “kén khách”, doanh nghiệp chật vật với bài toán vốn dài hạn

Việc các ngân hàng chuyển sang cho vay có chọn lọc không chỉ là phản ứng trước rủi ro gia tăng mà còn là tín hiệu cho thấy mô hình cung ứng vốn hiện tại đang dần chạm ngưỡng. Nếu không có kênh thay thế, khoảng trống vốn trung và dài hạn sẽ nới rộng…

Doanh nghiệp đối mặt bài toán vốn dài hạn
Doanh nghiệp đối mặt bài toán vốn dài hạn

Sáng ngày 2/4, tại Hà Nội, FiinGroup phối hợp cùng S&P Global và FiinRatings tổ chức "Diễn đàn Thị trường Trái phiếu Doanh nghiệp Việt Nam 2026: Củng cố Niềm tin, Minh bạch và Hạ tầng Thị trường cho Tăng trưởng Bền vững".

Một nổi dung trọng tâm của diễn đàn là mô hình cung ứng vốn của nền kinh tế Việt Nam đang đứng trước áp lực phải thay đổi, thay vì thâm dụng tín dụng quá mức. 

Trong nhiều năm qua, ngân hàng giữ vai trò trung tâm nhưng khi tỷ lệ tín dụng trên GDP của toàn hệ thống đã vượt 140%, những rủi ro mang tính hệ thống bắt đầu bộc lộ. Đáng chú ý là sự lệch pha giữa nguồn vốn huy động chủ yếu ngắn hạn và nhu cầu đầu tư dài hạn, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng.

Theo báo cáo của FiinGroup công bố đầu năm 2026, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số trong giai đoạn tới, tổng vốn đầu tư toàn xã hội dự kiến lên gần 40% GDP. Điều này kéo theo khoảng trống lớn về nguồn vốn trung và dài hạn, ước tính lên tới 20–30 tỷ USD mỗi năm. Trong bối cảnh đó, kênh tín dụng ngân hàng khó có thể tiếp tục “gánh” toàn bộ nhu cầu vốn như trước.

“Tăng trưởng tín dụng ngân hàng Việt Nam tăng rất nhanh so với các nền kinh tế có cùng mức thu nhập nhưng đi kèm với đó thì mức độ rủi ro cũng ở ngưỡng cao. Nếu tiếp tục mở rộng tín dụng có thể khiến quy mô tài sản gia tăng nhưng không đồng nghĩa với cải thiện chất lượng rủi ro” Ông Kim Eng Tan, Giám đốc Xếp hạng Tín nhiệm Quốc gia Châu Á - Thái Bình Dương, S&P Global Ratings nhận định.

"Nguyên nhân đến từ việc dư địa xử lý nợ xấu dần thu hẹp, trong khi các biện pháp xóa nợ mạnh tay như năm 2025 khó có thể duy trì. Ngoài ra, mức dự phòng suy giảm cũng như chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn tiếp tục nới rộng khi tín dụng tăng khoảng 19% trong khi tiền gửi chỉ tăng hơn 11% càng tạo thêm áp lực lên thanh khoản của các ngân hàng".

Ông Nguyễn Anh Quân, Giám đốc, Xếp hạng Khối Định chế Tài chính, FiinRating

Ông Nguyễn Anh Quân, Giám đốc Xếp hạng Khối Định chế Tài chính, FiinRating cho biết áp lực lên chất lượng tài sản ngân hàng có thể gia tăng trong năm 2026.

Trong bối cảnh lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao và tỷ giá còn biến động, các tổ chức tín dụng có xu hướng siết chặt hoạt động cho vay nhằm kiểm soát rủi ro.

Khi dòng vốn ngân hàng trở nên thận trọng và có tính chọn lọc cao hơn, doanh nghiệp buộc phải tìm đến các kênh huy động thay thế, trong đó thị trường trái phiếu được xem là lựa chọn đáng chú ý, Giám đốc Xếp hạng Khối Định chế Tài chính, FiinRating cho biết.

Các chuyên gia đánh giá thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam đã phục hồi đáng kể khi tỷ lệ trái phiếu chậm trả năm 2025 chỉ ở mức khoảng 2,8% trên tổng giá trị trái phiếu lưu hành. Tuy nhiên, những điểm nghẽn mang tính cấu trúc vẫn chưa được xử lý triệt để.

Một trong những hạn chế lớn là cơ chế định giá chưa phản ánh đúng chất lượng tín dụng, khi lãi suất phát hành vẫn chủ yếu neo theo lãi suất tiền gửi thay vì dựa trên đường cong lợi suất minh bạch.

Bên cạnh đó, hình thức phát hành riêng lẻ vẫn chiếm trên 90% tổng giá trị phát hành, khiến thị trường thiếu tính thanh khoản và hạn chế hoạt động giao dịch thứ cấp.

Khi có giao dịch, thanh khoản thường tập trung vào các doanh nghiệp có chất lượng tín dụng thấp. Về dài hạn, điều này có thể làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư và tạo ra thách thức đối với sự phát triển bền vững của thị trường trái phiếu doanh nghiệp” ,Ông Guy Deslondes, Giám đốc Toàn cầu về Phát triển Thị trường Mới nổi, S&P Global Ratings cho biết.

Đáng chú ý, dòng vốn từ trái phiếu hiện vẫn tập trung chủ yếu vào một số lĩnh vực như ngân hàng, bất động sản và chứng khoán, trong khi các ngành sản xuất và hạ tầng, vốn có nhu cầu vốn lớn lại ít tận dụng được kênh này, chỉ chiếm 9% giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong năm 2025, giảm mạnh so với mức 43% vào năm 2019.

“Dù trái phiếu Chính phủ vẫn chiếm tỷ trọng lớn trên thị trường vốn nợ trong nước, nhưng trái phiếu doanh nghiệp cũng đang có xu hướng tăng. Tuy nhiên, tỷ lệ dư nợ trái phiếu doanh nghiệp niêm yết trên GDP của Việt Nam khoảng 8,7% vẫn thấp hơn đáng kể so với các quốc gia trong khu vực cho thấy thị trường vẫn đang ở bước phát triển ban đầu”, Giám đốc Toàn cầu về Phát triển Thị trường Mới nổi, S&P Global Ratings nhấn mạnh.

Để thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường, các chuyên gia cho rằng cần xây dựng hệ thống định giá và xếp hạng tín nhiệm chuyên nghiệp, qua đó phân hóa rõ rủi ro giữa các doanh nghiệp. Song song, doanh nghiệp cần chủ động nâng cao tính minh bạch và hoàn thiện hồ sơ tín dụng, nhằm tiếp cận nguồn vốn ổn định với chi phí hợp lý hơn so với nguồn vốn vay ngân hàng truyền thống.

CEO Techcombank: Biến động năng lượng toàn cầu không làm chệch hướng tăng trưởng của Việt Nam

Trả lời phỏng vấn trên kênh truyền hình tài chính danh tiếng CNBC, Tổng giám đốc Techcombank, ông Jens Lottner, nhận định: Dù chịu áp lực lạm phát và biến động khó lường của thị trường năng lượng toàn cầu, kinh tế Việt Nam vẫn giữ vững đà tăng trưởng. Lãnh đạo Techcombank nhấn mạnh, các đầu tàu kinh tế và khối doanh nghiệp lớn tại Việt Nam hiện chưa ghi nhận ảnh hưởng rõ rệt, đồng thời vẫn kiên định với các kế hoạch đầu tư dài hạn.

Dự kiến bổ sung điều kiện về xếp hạng tín nhiệm với nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 86/2024/NĐ-CP và Nghị định 01/2014/NĐ-CP, trong đó đề xuất bổ sung điều kiện xếp hạng tín nhiệm đối với tổ chức nước ngoài mua từ 10% vốn điều lệ của tổ chức tín dụng Việt Nam, đồng thời rút ngắn thời gian chấp thuận hồ sơ từ 40 ngày xuống còn 19 ngày làm việc...

Tín dụng bất động sản: Không nên "siết" đồng loạt, cần phân loại rủi ro và giảm dần phụ thuộc vào ngân hàng

Sau giai đoạn tăng nóng, suy giảm thanh khoản rồi phục hồi từng phần của thị trường bất động sản, một thực tế ngày càng rõ nét là tín dụng ngân hàng vẫn đang gánh vai trò cung ứng vốn chủ đạo cho lĩnh vực này. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra không phải là mở hay siết tín dụng bất động sản, mà là phân bổ dòng vốn theo mức độ rủi ro, hướng vào nhu cầu thực và giảm dần sự phụ thuộc của thị trường vào hệ thống ngân hàng.

Biên độ tăng của giá vàng trong nước nới rộng

Sau khi tăng phổ biến 500 nghìn đồng/lượng trong phiên cuối tuần trước (20/6), biên độ tăng của giá vàng miếng SJC cùng vàng nhẫn ngay khi mở cửa phiên sáng nay tăng gấp 3 lần, chủ yếu 1,5 triệu đồng/lượng mỗi chiều…

Giá USD tự do tăng gần 1% trong một phiên giữa lúc nhập siêu nới rộng

Giá USD trên thị trường tự do tăng vọt trở lại sau gần 1 tháng hạ nhiệt, vượt xa mức niêm yết của các ngân hàng, phản ánh áp lực trên thị trường ngoại hối đang gia tăng. Trong bối cảnh cán cân thương mại tiếp tục thâm hụt, chỉ số DXY duy trì trên 100 điểm và Fed vẫn theo đuổi chính sách tiền tệ thắt chặt…

Trên chặng đường 35 năm hình thành và phát triển, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy, trước đây là Thời báo Kinh tế Việt Nam, đã không ngừng nỗ lực tập trung vào các sản phẩm báo chí chất lượng, chuyên sâu, gắn chặt với thực tiễn của doanh nghiệp, lắng nghe những khó khăn, rào cản về chính sách đang tác động đến sự phát triển của doanh nghiệp, từ đó đưa ra kiến nghị, giải pháp nhằm tháo gỡ những bất cập ở cả cấp độ chính sách vĩ mô lẫn hoạt động sản xuất kinh doanh, thực hiện sứ mệnh phản ánh và đồng hành cùng tiến trình phát triển của đất nước.

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy