Nắng nóng gay gắt, mưa dông cực đoan và nguy cơ thiên tai gia tăng

Cục Khí tượng thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết ngay từ những ngày đầu tháng 6/2026, nắng nóng diện rộng đã xuất hiện tại Bắc Bộ và Trung Bộ. Từ ngày 1-3/6, khu vực Bắc Bộ có khả năng xảy ra nắng nóng với nhiệt độ phổ biến 35-36°C, có nơi trên 37°C. Trong khi đó, từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng và khu vực phía Đông từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk tiếp tục ghi nhận nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 35-38°C, có nơi vượt 38°C.

NỀN NHIỆT CAO HƠN TRUNG BÌNH NHIỀU NĂM, NẮNG NÓNG CÒN KÉO DÀI

Các chuyên gia khí tượng nhận định trong tháng 6 có thể xuất hiện thêm từ 1-2 đợt nắng nóng diện rộng. Nhiệt độ cao nhất tại nhiều nơi dao động từ 36-39°C, một số khu vực vùng núi phía Tây từ Thanh Hóa đến Huế có thể vượt ngưỡng 40°C.

Bên cạnh nắng nóng, tháng 6 cũng là thời kỳ xuất hiện nhiều hình thái thời tiết nguy hiểm. Mưa lớn diện rộng được dự báo tiếp tục xảy ra tại Bắc Bộ, khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ. Các khu vực khác phổ biến mưa rào và dông cục bộ.

Theo cơ quan khí tượng, sự tương tác giữa rãnh gió mùa và gió mùa Tây Nam hoạt động mạnh sẽ làm gia tăng nguy cơ xảy ra dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh trên phạm vi cả nước. Đặc biệt, nguy cơ dông lốc được đánh giá cao hơn tại Bắc Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ.

Tổng lượng mưa tháng 6 trên phạm vi cả nước dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm từ 10-25%. Riêng khu vực Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Nghệ An có lượng mưa cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 5-10%.

Trên Biển Đông, trong tháng 6 có khả năng xuất hiện khoảng một cơn bão hoặc áp thấp nhiệt đới, song khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta không cao. Tuy nhiên, tàu thuyền hoạt động trên biển cần đề phòng gió mạnh, sóng lớn do mưa dông, gió mùa Tây Nam hoặc các xoáy thuận nhiệt đới gây ra.

THÁNG 5 GHI NHẬN NHIỀU HIỆN TƯỢNG THỜI TIẾT CỰC ĐOAN

Diễn biến thời tiết tháng 5 vừa qua được xem là dấu hiệu cho thấy xu hướng gia tăng các hiện tượng khí tượng cực đoan. Nền nhiệt trung bình trên hầu hết các khu vực cả nước cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5°C. Dù đã bước vào mùa hè, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ vẫn chịu ảnh hưởng của hai đợt không khí lạnh vào đầu tháng, gây mưa rào và dông diện rộng.

Nhiều trạm khí tượng ghi nhận mức nhiệt cao nhất ngày vượt giá trị lịch sử cùng kỳ. Trong đó, các trạm tại Quảng Ninh, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hải Dương và Thái Bình đều ghi nhận các kỷ lục nhiệt độ mới trong những ngày cuối tháng 5.

Nguyên nhân chính được xác định là do vùng áp thấp nóng phía Tây phát triển mạnh, mở rộng ảnh hưởng về phía Đông Nam kết hợp với hiệu ứng phơn tại khu vực Trung Bộ. Điểm đáng chú ý của đợt nắng nóng này là thời gian nắng kéo dài từ khoảng 9 giờ đến 19 giờ hằng ngày, trong khi nhiệt độ ban đêm vẫn duy trì ở mức 30-31°C, khiến cảm giác oi bức kéo dài cả ngày lẫn đêm.

Song song với nắng nóng, nhiều địa phương cũng ghi nhận mưa lớn cực đoan. Bắc Bộ trải qua bốn đợt mưa diện rộng, khiến tổng lượng mưa tháng cao hơn trung bình nhiều năm từ 15-50%.

Tại Quảng Ninh, lượng mưa tháng 5 đạt mức kỷ lục. Trạm Quảng Hà ghi nhận tổng lượng mưa cao hơn trung bình nhiều năm tới 198%, trong khi Bãi Cháy cao hơn 190%. Một số kỷ lục về lượng mưa ngày cũng bị phá vỡ với 310 mm tại Quảng Hà và 240 mm tại Bãi Cháy.

Trước bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khuyến cáo các địa phương và người dân thường xuyên cập nhật các bản tin dự báo, cảnh báo thời tiết ngắn hạn từ 1-3 ngày để chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất, sinh hoạt và triển khai các biện pháp phòng chống thiên tai phù hợp.

Đặc biệt, sau các đợt nắng nóng kéo dài thường tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện dông lốc, sét và gió giật mạnh do sự xung đột giữa khối không khí nóng với các đợt không khí lạnh yếu cuối mùa. Việc chủ động các biện pháp chống nóng, sử dụng điện an toàn, bảo vệ sức khỏe và theo dõi sát các cảnh báo thời tiết được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản trong mùa hè năm nay.