Ngành ôtô Nhật đang khốn đốn

Trước dự báo thua lỗ đậm, các nhà sản xuất ôtô Nhật Bản đang cắt giảm mạnh sản lượng và sa thải nhân công.

Khủng hoảng kinh tế khiến nhu cầu tiêu thụ xe hơi giảm mạnh, xuất khẩu khó khăn và doanh số bán lẻ ôtô tại Nhật đã giảm xuống mức thấp nhất trong 37 năm qua.

.

Bán lẻ tiếp tục đi xuống

Theo Hiệp hội Các nhà buôn bán ôtô Nhật Bản, trong tháng 1/2009, số ôtô tiêu thụ ở Nhật Bản là gần 175.000 chiếc, giảm 27,9% so với cùng kỳ năm trước và gần 50% so với mức đỉnh 325.468 chiếc hồi tháng 1/1990.

Hiệp hội này cho biết, đây là doanh số tiêu thụ ôtô trong một tháng thấp nhất ở Nhật Bản trong 37 năm qua và tháng thứ sáu sụt giảm liên tiếp.

Thống kê cho thấy doanh số tiêu thụ xe ôtô khách giảm mạnh nhất với 28%, tiếp đến là xe tải (27,5%) và xe bus (11%). Nếu tính theo nhãn hiệu, tỷ lệ sụt giảm cao nhất thuộc về tập đoàn sản xuất ôtô Nissan với 31,1%, Honda 30,7% và thứ ba là "đại gia" Toyota với 22,5%.

Khủng hoảng kinh tế ngày càng nghiêm trọng, khiến nhu cầu tiêu thụ ôtô giảm mạnh, cùng với việc các ngân hàng thắt chặt cho vay tín dụng, là nguyên nhân khiến thị trường bán lẻ ôtô tại Nhật ảm đạm.

Trong khi đó, tại thị trường nước ngoài, đặc biệt là ở khu vực Bắc Mỹ, doanh thu của các nhà sản xuất ôtô Nhật Bản cũng giảm mạnh do nhu cầu tiêu dùng giảm và đồng Yên Nhật tăng giá so với đồng USD. Khoảng một năm qua, đồng tiền này đã tăng giá 25% so với USD, do giới đầu tư Nhật Bản ồ ạt rút vốn về nước vì e ngại khủng hoảng ở các thị trường bên ngoài.

Theo thống kê, xuất khẩu xe hơi của Nhật trong tháng 11/2008 đã giảm tới 32% so với cùng kỳ năm trước, đẩy các “đại gia” xe hơi vào tình trạng cực kỳ khó khăn. Doanh số toàn cầu của tập đoàn Toyota trong tháng 11/2008 đã sụt giảm 21,8%, mạnh nhất trong vòng 8 năm trở lại đây; doanh số toàn cầu của Nissan đã giảm 19,8%.

Tình hình kinh doanh ảm đạm đã buộc các đại gia ôtô Nhật Bản phải giảm sản lượng, khiến sản lượng nội địa của ngành công nghiệp xe hơi Nhật Bản hiện cũng đã sụt giảm mạnh nhất trong 41 năm qua.

Tuy nhiên, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà buôn bán ôtô Nhật Bản, ông Takeshi Fushimi dự đoán, thị trường bán lẻ ôtô ở Nhật Bản sẽ còn tiếp tục đi xuống trong thời gian tới.

Nâng mức dự báo thua lỗ

Những tác động tiêu cực kể trên đã khiến hãng sản xuất xe hơi Nissan vừa dự đoán sẽ lỗ ròng 265 tỷ Yên (2,9 tỷ USD) trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2009.

Toyota phải nâng mức dự báo thua lỗ trong năm tài chính 2008 từ 150 tỷ Yên lên 400 tỷ Yên. Trong khi đó, Honda cũng công bố giảm mức dự đoán lợi nhuận lần thứ tư liên tiếp, do doanh số thấp và đồng Yên tăng giá mạnh.

Nhằm đối phó với tình trạng khủng hoảng kinh tế hiện nay, các hãng sản xuất ôtô lớn của Nhật Bản đã thực hiện cắt bớt các khoản chi lương và giảm mạnh nhân công.

Ngày 9/2, Nissan công bố sẽ sa thải 20.000 nhân viên, chiếm 8,5% trong tổng số nhân sự, khi lần đầu tiên trong 9 năm, nhà chế tạo xe hơi lớn thứ ba của Nhật Bản này có khả năng thua lỗ.

Nissan đã cắt giảm lực lượng lao động tạm thời làm việc trong các nhà máy ở Nhật Bản xuống khoảng 2.000 người, ở Anh chỉ còn 1.200 người. Tập đoàn này cũng yêu cầu 1.200 nhân viên làm việc tại Mỹ về hưu sớm. Tuy nhiên, theo Nissan, con số này có thể còn tăng lên.

Trước đó, Honda cũng đã quyết định cắt giảm 10% lương của các giám đốc và 5% lương của các nhà quản lý để hạn chế những tác động của khủng hoảng tài chính.

Giới phân tích kinh tế cho rằng, ngành ôtô Nhật Bản khó có triển vọng phục hồi trong tương lai gần, trong bối cảnh nền kinh tế Nhật Bản đã suy thoái và đang tiếp tục "rơi xuống đáy vực"; nhu cầu tiêu dùng trong nước giảm mạnh, nạn thất nghiệp gia tăng.

Không riêng ngành ôtô, các ngành sản xuất công nghiệp của Nhật đều đang giảm sút nghiêm trọng.

Bộ Kinh tế Nhật Bản cho biết, mức sản xuất công nghiệp trong tháng 12/2008 của nước này giảm gần 10% so với tháng trước đó và là tháng thứ ba sụt giảm liên tiếp; tỷ lệ thất nghiệp tăng 4,4%, nâng tổng số lao động không có việc làm lên 2,7 triệu người, chiếm 4% dân số ở tuổi lao động.

Đây là tỷ lệ thất nghiệp cao nhất ở Nhật Bản trong 3 năm qua và đe dọa đẩy nền kinh tế đứng thứ hai thế giới này vào một cuộc khủng hoảng xã hội nghiêm trọng.

Chính phủ Nhật Bản mới đây dự báo rằng, mức tăng trưởng kinh tế nước này chỉ là 0% trong năm 2009.