Trong bối cảnh nhiều dự án giao thông lớn đồng loạt triển khai, Nghệ An xác định giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trọng tâm, cần tập trung chỉ đạo quyết liệt nhằm tạo mặt bằng sạch, sớm đưa các công trình vào thi công theo kế hoạch...

Ngày 6/1/2026, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức cuộc họp đánh giá tình hình triển khai và công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư đối với nhiều dự án giao thông trọng điểm. Các dự án đều có ý nghĩa chiến lược, tác động lớn đến liên kết vùng và phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh trong giai đoạn tới.

Tại cuộc họp, dự án đường bộ cao tốc Vinh – Thanh Thủy được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Dự án đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 255/2025/QH15 ngày 11/12/2025. Tuyến đường có tổng chiều dài khoảng 60 km, điểm đầu tại Km0 giao với đường cao tốc Bắc – Nam phía Đông đoạn Diễn Châu – Bãi Vọt, thuộc địa phận xã Hưng Nguyên; điểm cuối tại Km60, Khu kinh tế cửa khẩu Thanh Thủy. Tuyến đi qua 9 xã gồm Hưng Nguyên, Kim Liên, Đại Huệ, Vạn An, Nam Đàn, Xuân Lâm, Hoa Quân, Sơn Lâm và Kim Bảng.

Dự án được đầu tư theo quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh; các cầu trên tuyến được xây dựng theo quy mô 6 làn xe. Các đoạn đào sâu, đắp cao thực hiện theo nền đường 6 làn xe; công tác giải phóng mặt bằng triển khai trong phạm vi 6 làn xe. Tổng mức đầu tư dự án khoảng 23.940,34 tỷ đồng, thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2025 đến năm 2029.

Để thuận lợi trong tổ chức thực hiện, dự án được chia thành 10 dự án thành phần. Trong đó, dự án thành phần 1 là đầu tư xây dựng tuyến đường bộ cao tốc Vinh – Thanh Thủy; các dự án thành phần từ 2 đến 10 thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại các xã có tuyến đường đi qua.

Về tiến độ, Sở Xây dựng đang triển khai lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, Báo cáo đánh giá tác động môi trường; đồng thời thẩm định, phê duyệt nhiệm vụ tư vấn và tổ chức lựa chọn nhà thầu. Dự kiến dự án sẽ được khởi công trước ngày 30/4/2026.

Đối với 9 dự án thành phần liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, Đảng ủy và UBND các xã đã thành lập Ban chỉ đạo và Hội đồng giải phóng mặt bằng. Dự kiến công tác phê duyệt hoàn thành trước ngày 3/2/2026; trích lục, trích đo hoàn thành trước ngày 7/3/2026; bàn giao mặt bằng đất nông nghiệp, đất rừng trước ngày 30/4/2026.

Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải nhấn mạnh, đây là công trình trọng điểm quốc gia, yêu cầu các cấp, các ngành tập trung cao độ, dồn lực triển khai, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng. Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An lưu ý vai trò quan trọng của công tác tuyên truyền, vận động nhằm tạo sự đồng thuận trong Nhân dân, góp phần bảo đảm tiến độ chung của dự án.

Bên cạnh dự án cao tốc, dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 46 đoạn Vinh – Nam Đàn cũng được tập trung tháo gỡ vướng mắc. Dự án có chiều dài khoảng 10,69 km, được phê duyệt chủ trương đầu tư năm 2022, phê duyệt dự án năm 2023 và khởi công từ tháng 3/2025. Tiến độ dự án đã được gia hạn đến tháng 10/2026.

Đến nay, địa phương đã bàn giao mặt bằng được 9,59/10,69 km, đạt 89,7%. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 1,1 km chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, liên quan đến 138 hộ dân, trong đó một số hộ chưa thống nhất với phương án bồi thường. Ngoài ra, tuyến đường vẫn còn vướng một số hạ tầng kỹ thuật như đường điện trung, hạ thế, đường nước và cáp viễn thông.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền yêu cầu các xã liên quan hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng trước ngày 15/1/2026; đồng thời đề nghị Ban Quản lý dự án bố trí kịp thời nguồn vốn, phấn đấu cơ bản hoàn thành tuyến đường để phục vụ nhu cầu đi lại của người dân trong dịp Tết Nguyên đán.

Một dự án lớn khác được UBND tỉnh Nghệ An tập trung chỉ đạo là tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam đoạn qua địa bàn tỉnh, có chiều dài khoảng 85,5 km, đi qua 18 xã, phường. Mặc dù dự án đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư, song đến nay vẫn chưa xác định được hướng tuyến chính thức, chưa thể cắm mốc giải phóng mặt bằng và kiểm đếm tài sản.

Hiện các địa phương mới tập trung triển khai thủ tục đầu tư xây dựng các khu tái định cư. Lãnh đạo 18 xã, phường cam kết đến ngày 30/6/2026 sẽ hoàn thành hạ tầng 41 khu tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng dự án. Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Tài chính bảo đảm nguồn kinh phí; các Sở Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương bám sát địa phương để hỗ trợ về quy hoạch, chuyển đổi đất và di dời hạ tầng kỹ thuật.

Đối với dự án kéo dài đường cất hạ cánh Cảng hàng không quốc tế Vinh, dự án có quy mô kéo dài đường cất hạ cánh thêm 600 m, xây dựng các đường lăn chờ, tổng mức đầu tư 545,055 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào tháng 6/2026. Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các địa phương liên quan hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng trước ngày 30/4/2026, bảo đảm tiến độ chung của dự án.