Nhà sáng lập SoftBank giành lại ngôi giàu nhất Nhật Bản

Ông Masayoshi Son - nhà sáng lập SoftBank Group - đã vượt ông Tadashi Yanai, Chủ tịch kiêm CEO Fast Retailing, công ty mẹ của hãng thời trang Uniqlo, trở thành người giàu nhất Nhật Bản, nhờ động lực từ các khoản đặt cược lớn vào trí tuệ nhân tạo (AI).

Từ đầu năm, tài sản ròng của ông Son tăng 248%, lên 55,1 tỷ USD tính đến ngày thứ Tư (29/10), cao hơn khoảng 23 triệu USD so với ông Yanai. Theo xếp hạng tỷ phú Bloomberg Billionaires Index, ông Yanai từng dẫn đầu danh sách người giàu nhất Nhật Bản trong phần lớn thời gian của thập kỷ qua và liên tục từ tháng 4/2022.

Trong khi tài sản của ông Son tăng vọt trong vài tháng gần đây, khối tài sản của ông Yanai gần như không biến động năm nay. Lần gần nhất ông Son vượt ông Yanai là năm 2014.

Tài sản của ông Son đi lên nhờ cổ phiếu SoftBank tăng mạnh. Từ đầu năm, mã này đã tăng hơn 190%. Tỷ phú 68 tuổi hiện sở hữu cổ phần hơn 30% trong SoftBank và kiểm soát danh mục đầu tư công nghệ toàn cầu của tập đoàn. Năm nay, ông đẩy mạnh rót vốn nhằm định vị SoftBank như một nhân tố quan trọng trong làn sóng AI.

Cổ phiếu SoftBank tăng mạnh trong phiên thứ Tư, sau khi tập đoàn được nêu trong danh sách doanh nghiệp dự định triển khai dự án tại Mỹ nhân chuyến thăm Nhật Bản của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông Son là một trong những nhà đầu tư nước ngoài có mối quan hệ thân tình với ông Trump. Đầu năm nay, SoftBank cũng cam kết đầu tư 100 tỷ USD vào Mỹ.

Những thương vụ tham vọng nhất hiện nay của SoftBank gồm kế hoạch rót 30 tỷ USD vào OpenAI và sáng kiến 500 tỷ USD xây dựng trung tâm dữ liệu AI cùng hạ tầng tại Mỹ, hợp tác với OpenAI (công ty mẹ ứng dụng ChatGPT), Oracle và quỹ MGX của Abu Dhabi. Tập đoàn này cũng đang dự kiến hợp tác với nhà sản xuất chip Đài Loan TSMC để phát triển một tổ hợp công nghiệp trị giá nghìn tỷ USD chuyên về AI và robot tại bang Arizona (Mỹ).

Các khoản đầu tư gắn với OpenAI, Arm - công ty thiết kế chip của Anh - và các doanh nghiệp lớn liên quan tới AI đã giúp cổ phiếu SoftBank trở thành một chỉ báo đại diện cho làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI.

Những thương vụ mới đáng chú ý của tập đoàn này gồm việc bất ngờ rót 2 tỷ USD vào nhà sản xuất chip Intel, mua mảng robot của tập đoàn công nghệ tự động hóa ABB với giá 5,4 tỷ USD và tăng tỷ trọng đầu tư vào các công ty chip như Nvidia và TSMC.

Ông Son là người gốc Triều Tiên, sinh tại Nhật năm 1957 và bắt đầu khởi nghiệp khi du học Mỹ với sản phẩm từ điển điện tử bán mà sau này ông bán cho tập đoàn Sharp với giá khoảng 1 triệu USD.

Sau khi về nước, ông thành lập SoftBank năm 1981 hoạt động trong lĩnh vực phần mềm. Sau hơn 4 thập kỷ, SoftBank đã phát triển thành tập đoàn đa ngành, trải dài từ viễn thông, thanh toán số đến đầu tư công nghệ.

“Hiện tại mọi thứ đều đang thuận lợi với SoftBank. Mọi thứ liên quan đến AI đều đi lên. Mối liên hệ với OpenAI là một động lực lớn”, ông Kirk Boodry, nhà phân tích của Bloomberg Intelligence, nhận định.

Tuy nhiên, một số nhà đầu tư cảnh báo định giá nhóm cổ phiếu liên quan AI đã ở mức quá cao, cho rằng OpenAI và Nvidia đang thúc đẩy một mạng lưới giao dịch phức tạp, qua đó thổi phồng cơn sốt AI trị giá nghìn tỷ USD.

Ở đỉnh bong bóng dotcom trước đây, tài sản ròng của ông Son tăng thêm 10 tỷ USD mỗi tuần. Ông từng kể rằng có 3 ngày mình là người giàu nhất thế giới. Nhưng trước khi ông kịp nói điều này với ai, cổ phiếu SoftBank đã sụt mạnh.

“Bằng cách nào đó, tôi vẫn sống sót. Khi đó tôi tự nhủ: ‘Đã đến lúc bước sang giai đoạn tiếp theo - internet sẽ trở thành internet di động’”, ông Son chia sẻ trong cuộc trả lời phỏng vấn năm 2017.

Hai thập kỷ sau đó ghi nhận màn trở lại ngoạn mục của ông Son nhờ đầu tư sớm vào Alibaba và nhiều năm độc quyền phân phối iPhone tại Nhật Bản. Đến cuối 2020, chiến dịch siết chặt kiểm soát đối với lĩnh vực công nghệ của Bắc Kinh khiến tài sản của ông giảm mạnh. Sau khi chạm đáy năm 2022, tài sản của ông bắt đầu phục hồi rõ rệt từ vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của Arm tháng 9/2023 và sự xuất hiện của làn sóng AI.