Nhật Bản bơm kỷ lục gần 74 tỷ USD để hỗ trợ đồng yên

Đây là lần đầu tiên Chính phủ Nhật Bản xác nhận can thiệp vào thị trường ngoại hối kể từ năm 2024, sau khi đồng yên có thời điểm giảm xuống 160,72 yên đổi 1 USD.

Trong giai đoạn trên, đồng yên nhiều lần bật tăng mạnh, làm dấy lên đồn đoán rằng nhà chức trách đã mua vào đồng nội tệ để ổn định tỷ giá.

Quy mô can thiệp kỷ lục cho thấy Tokyo quyết tâm ngăn đồng yên mất giá quá nhanh, trong bối cảnh đồng tiền này chịu sức ép từ chênh lệch lãi suất lớn giữa Mỹ và Nhật Bản. Trước đó, một nguồn tin thân cận của hãng tin Bloomberg cho biết Nhật Bản đã can thiệp tỷ giá vào ngày 30/4. Trong những ngày sau đó, thị trường tiếp tục đồn đoán rằng Tokyo có thể đã tiến hành thêm các đợt mua yên để hỗ trợ tỷ giá.

Số tiền Nhật Bản chi để hỗ trợ đồng yên cũng lớn hơn ước tính trước đó. Các tính toán dựa trên dữ liệu dòng tiền của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) cho thấy nước này có thể đã chi tối đa 10,08 nghìn tỷ yên sau hai đợt can thiệp.

Tuy nhiên, con số chính thức lên tới 11,73 nghìn tỷ yên, cho thấy Bộ Tài chính Nhật Bản có thể đã phải mua vào nhiều yên hơn dự kiến để hỗ trợ tỷ giá. Diễn biến này cũng làm gia tăng đồn đoán rằng Tokyo đã can thiệp nhiều hơn hai lần.

“Nhìn vào số liệu mới, có thể thấy Nhật Bản đã âm thầm mua yên khi tỷ giá dao động trong vùng 158,5-159,5 yên đổi 1 USD. Tuy nhiên, nếu kịch bản này đúng, việc đồng yên sau đó vẫn tiếp tục mất giá cho thấy biện pháp can thiệp của Tokyo không đủ để chặn đà đi xuống của đồng nội tệ. Diễn biến này cũng củng cố quan điểm rằng các đợt can thiệp đơn phương thường chỉ có tác dụng hạn chế”, ông Rinto Maruyama, chiến lược gia cấp cao về ngoại hối và lãi suất tại công ty chứng khoán SMBC Nikko Securities, nhận định với Bloomberg.

Các nhà giao dịch sẽ phải chờ đến đầu tháng 8 để có thông tin chính xác hơn. Khi đó, Bộ Tài chính Nhật Bản dự kiến công bố số liệu quý 2, bao gồm thời điểm và quy mô can thiệp cụ thể theo từng ngày.

Trước thời điểm đó, Bộ Tài chính Nhật Bản dự kiến công bố báo cáo chi tiết về dự trữ ngoại hối tính đến cuối tháng 5. Báo cáo này có thể cho biết thêm Tokyo đã lấy nguồn tiền từ đâu để mua yên hỗ trợ tỷ giá. Trong các đợt can thiệp từ năm 2022, Nhật Bản từng bán một phần trái phiếu kho bạc Mỹ trong danh mục dự trữ ngoại hối để có USD mua vào yên. Tính đến cuối tháng 4, Nhật Bản nắm giữ 1,17 nghìn tỷ USD tài sản ngoại tệ.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent gần đây cho rằng biến động mạnh trên thị trường ngoại hối là điều không mong muốn. Nhận định này được xem là tín hiệu cho thấy Washington không phản đối việc Tokyo can thiệp để hạn chế biến động quá mức của đồng yên.

Tuy nhiên, vấn đề có thể phức tạp hơn nếu Nhật Bản bán trái phiếu kho bạc Mỹ để mua yên. Nếu Nhật Bản bán ra lượng lớn trái phiếu kho bạc Mỹ để mua yên, động thái này có thể gây sức ép đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, khiến Washington không hài lòng.

Bộ Tài chính Mỹ thường công bố báo cáo ngoại hối vào tháng 6. Báo cáo sắp tới có thể cho thấy rõ hơn đánh giá của Washington về các đợt can thiệp hỗ trợ đồng yên của Tokyo.

Đợt can thiệp ngày 30/4 diễn ra hai ngày sau khi BOJ quyết định giữ nguyên chính sách tiền tệ. Diễn biến này tương tự tháng 4/2024, khi việc BOJ không thay đổi chính sách vào cuối tháng khiến đồng yên suy yếu, buộc Chính phủ Nhật Bản phải can thiệp vào thị trường ngoại hối.

Đồng yên hiện vẫn chịu sức ép do chênh lệch lãi suất lớn giữa Mỹ và Nhật Bản. Bên cạnh đó, xung đột tại Trung Đông cũng làm gia tăng lo ngại lạm phát, khiến triển vọng đảo chiều của đồng tiền này chưa rõ ràng.

BOJ sẽ công bố quyết định chính sách tiếp theo vào ngày 16/6. Nhiều nhà đầu tư dự báo cơ quan này có thể nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm. Nếu kịch bản này diễn ra, chênh lệch lãi suất của Nhật với Mỹ sẽ thu hẹp và giảm bớt sức ép lên đồng yên.

Theo ông Yuji Saito, cố vấn điều hành tại công ty SBI FXTrade, biện pháp can thiệp đã giúp Nhật Bản tạm thời ổn định tỷ giá trong khoảng một tháng, từ ngày 30/4 đến cuối tháng 5. Đây là giai đoạn thị trường chịu nhiều bất định do xung đột tại Trung Đông.

“Dù thị trường chịu sức ép từ rủi ro tại eo biển Hormuz và đà mạnh lên của đồng USD, Bộ Tài chính Nhật Bản vẫn giúp tỷ giá yên so với USD chỉ dao động trong biên độ khoảng 5 yên. Vì vậy, nếu xét theo mục tiêu hạn chế biến động mạnh của đồng yên, đợt can thiệp này đã đạt hiệu quả nhất định”, ông Saito nhận xét.

Dù vậy, hiệu quả của đợt can thiệp kỷ lục này vẫn là vấn đề gây tranh luận. Nguyên nhân là đồng USD đã phục hồi phần lớn mức giảm so với đồng yên sau khi Nhật Bản mua vào đồng nội tệ để hỗ trợ tỷ giá. Tối thứ Sáu tuần trước (29/5) đồng yên giao dịch quanh mức 159,29 yên đổi 1 USD.

“Biện pháp can thiệp đã có tác dụng trong ngắn hạn, nhưng tôi không cho rằng nhà chức trách đã làm thay đổi được tâm lý chung của thị trường”, ông Bart Wakabayashi, giám đốc chi nhánh Tokyo của ngân hàng State Street Bank & Trust, nhận định. Theo ông, Nhật Bản vẫn có thể tiếp tục can thiệp nếu đồng yên chịu sức ép giảm mạnh trở lại.

Các quan chức Nhật Bản tiếp tục phát tín hiệu sẵn sàng can thiệp thêm nếu cần. Trong ngày thứ Sáu, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama nhắc lại rằng bà sẵn sàng hành động để ứng phó với những biến động quá mức trên thị trường ngoại hối.

“Nếu tỷ giá USD/yên vượt 160 yên đổi 1 USD và đồng yên tiếp tục mất giá nhanh, tôi cho rằng Nhật Bản sẽ có thêm một đợt can thiệp”, ông Wakabayashi nhận định với Bloomberg.