Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản tăng lên mức cao chưa từng thấy, khi mối lo về sự leo thang của lạm phát và chính sách tài khóa mở rộng dẫn tới hoạt động bán tháo nợ.
Trong phiên giao dịch ngày 18/5, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của Nhật Bản đã tăng 10 điểm cơ bản, đạt 2,8% - mức cao nhất kể từ tháng 10/1996. Lợi suất của kỳ hạn 30 năm cũng lập kỷ kỷ lục ở mức 4,2%, còn lợi suất của kỳ hạn 5 năm tăng lên 2%.
Phiên ngày 19/5 tại thị trường Tokyo, giá trái phiếu chính phủ Nhật hồi phục nhẹ, kéo lợi suất giảm nhưng vẫn duy trì gần các mức cao nói trên.
Đà tăng mạnh gần đây của lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật không nằm ngoài xu hướng của thị trường trái phiếu chính phủ toàn cầu. Xu hướng này phản ánh thực tế rằng cuộc chiến tranh kéo dài ở Vùng Vịnh đẩy giá dầu thô cao dai dẳng trên ngưỡng 100 USD/thùng, đồng nghĩa áp lực lạm phát tăng cao trên toàn cầu và khả năng các ngân hàng trung ương tăng lãi suất.
Sự gia tăng nhanh chóng của lợi suất cũng được ghi nhận ở trái phiếu chính phủ Mỹ và châu Âu trong tuần trước và đầu tuần này.
Do Nhật Bản là một quốc gia có mức độ phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng, giá dầu cao thường kích thích lạm phát và cũng làm suy yếu đồng yên Nhật thông qua mối lo ngại về thâm hụt thương mại ngày càng tăng. Giới phân tích đang dự báo Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) có khả năng tăng lãi suất ngay trong cuộc họp tháng 6.
Ngoài triển vọng lãi suất tăng, áp lực bán tháo đối với trái phiếu chính phủ Nhật còn đến từ những đồn đoán rằng chính quyền của Thủ tướng Sanae Takaichi sẽ đưa ra một kế hoạch ngân sách bổ sung nhằm giảm bớt tác động của giá năng lượng tăng cao đối với người tiêu dùng. Để có nguồn tài chính cho ngân sách bổ sung, Chính phủ Nhật sẽ phải tăng phát hành nợ. Nguồn cung nợ tăng sẽ khiến thị trường đòi hỏi mức lợi tức cao hơn khi mua trái phiếu chính phủ Nhật.
Theo dự kiến, Tokyo sẽ đưa ra quyết định về ngân sách này vào cuối tháng 5. Bà Takaichi đã yêu cầu Bộ Tài chính Nhật "xem xét việc đảm bảo nguồn ngân sách, bao gồm cả ngân sách bổ sung" cho việc tăng các khoản trợ cấp.
Xu hướng mất giá kéo dài của đồng yên cũng đòi hỏi một động thái tăng lãi suất của BOJ để hỗ trợ tỷ giá đồng nội tệ. Từ cuối tháng 4 đến nay, Bộ Tài chính Nhật Bản được cho là đã có hai đợt can thiệp vào thị trường tiền tệ bằng cách bán USD mua yên nhằm vực dậy tỷ giá đồng yên từ mức 160 yên đổi 1 USD.
Tuy nhiên, áp lực mất giá đối với đồng yên đã nhanh chóng quay trở lại, khiến đồng tiền này lại giảm xuống mức hơn 159 yên đổi 1 USD. Phiên ngày 19/5 tại thị trường châu Á, yên giao dịch quanh mức 159,1 yên/USD.
Giới phân tích cho rằng can thiệp tỷ giá chỉ là giải pháp tức thời và sẽ không giải quyết được xu hướng mất giá của yên nếu BOJ còn trì hoãn việc tăng lãi suất. Nếu BOJ giữ nguyên lãi suất ở mức 0,75% hiện nay, mà Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được dự báo có thể sẽ có một đợt tăng lãi suất trong năm nay, nhất là sau khi các số liệu thống kê tháng 4 được công bố vào tuần trước cho thấy lạm phát lạm phát tăng tốc và hoạt động sản xuất giữ ổn định.
Tuần trước, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật đã tăng nhanh sau khi một thành viên hội đồng chính sách tiền tệ của BOJ là ông Kazuyuki Masu nói rằng "việc tăng lãi suất chính sách sớm nhất có thể là điều được mong muốn”.
