Nhu cầu từ Mỹ sẽ tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam năm 2026

Xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ tăng 28% trong năm 2025, qua đó tạo ra thặng dư thương mại tương đương khoảng 4% GDP. Đây là năm thứ mười liên tiếp Việt Nam ghi nhận thặng dư thương mại, đồng thời là năm thứ ba liên tiếp mức thặng dư vượt 20 tỷ USD.

Riêng thặng dư thương mại với Mỹ trong năm qua tương đương khoảng 26% GDP của Việt Nam và xuất khẩu sang Mỹ chiếm gần một phần ba tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.

Trong cập nhật triển vọng xuất khẩu năm 2026, VinaCapital nhấn mạnh lại tình hình xuất khẩu vẫn duy trì mức tăng trưởng tốt trong năm 2025, nhờ mức tăng 80% của xuất khẩu máy tính xách tay và các sản phẩm công nghệ cao khác, được thúc đẩy bởi nhu cầu liên quan đến AI. 

Bên cạnh đó, mức thuế hiệu dụng của Mỹ áp lên hàng hóa Việt Nam đã được giảm nhờ các cơ chế miễn trừ và ngoại lệ đối với một số mặt hàng, bao gồm điện tử, khiến mức thuế áp dụng tương đương hoặc thấp hơn so với các quốc gia cạnh tranh trong khu vực. Khi chênh lệch thuế quan giữa hàng xuất khẩu của Việt Nam và các nước trong khu vực không vượt quá 10 điểm phần trăm, thì xuất khẩu sang Mỹ vẫn sẽ duy trì lợi thế cạnh tranh nhờ lợi thế chi phí lao động thấp và các yếu tố thuận lợi khác.

Do đó, Việt Nam chưa ghi nhận sự gián đoạn nào đáng kể trong dòng vốn FDI, vốn đã tăng 9% trong năm 2025, lên mức tương đương 5% GDP.

Nhu cầu từ Mỹ được kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì tích cực trong năm 2026, một phần nhờ mức chi tiêu mạnh mẽ của nhóm người tiêu dùng trung lưu-thượng lưu, đặc biệt là thế hệ Baby Boomers, hiện tượng mà nhiều nhà kinh tế gọi là "nền kinh tế hình chữ K".

Bên cạnh đó, các biện pháp kích thích tài khóa và tiền tệ quy mô lớn đang được triển khai nhằm hỗ trợ nền kinh tế Mỹ trong năm 2026, trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Chính phủ Mỹ dự kiến sẽ tiếp tục duy trì mức thâm hụt ngân sách rất lớn, khoảng 6% GDP, trong khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đang tái khởi động chính sách nới lỏng định lượng với tốc độ nhanh hơn dự kiến sau khi vừa kết thúc giai đoạn thắt chặt.

"Vì vậy, chúng tôi không nhìn thấy rủi ro thực tế nào về một cuộc suy thoái tại Mỹ có thể làm gián đoạn xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này trong năm nay", ông Michael Giám đốc phòng Phân tích kinh tế vĩ mô và Nghiên cứu thị trường của VinaCapital nhấn mạnh.

Cuối cùng, chỉ số "Đơn hàng xuất khẩu mới" trong Chỉ số Quản lý Mua hàng (PMI) của Việt Nam đã đạt mức cao nhất trong 15 tháng vào tháng 11, sau khi chạm đáy vào tháng 6 (sau thông báo áp thuế "Ngày Giải phóng" của Tổng thống Trump).

Ngoài ra, các tập đoàn như Apple tiếp tục thành lập các nhà máy mới tại Việt Nam, cùng với việc các doanh nghiệp FDI đẩy mạnh nhập khẩu nguyên vật liệu phục vụ sản xuất - tất cả đều là những chỉ báo sớm tích cực cho khả năng duy trì tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam trong năm 2026. Trong năm 2025, tăng trưởng nhập khẩu của Việt Nam đạt 19%, cao hơn mức tăng 17% của xuất khẩu. 

Một lưu ý đối với bức tranh nhìn chung khá tích cực này là chỉ số phụ "Đơn hàng xuất khẩu mới" trong Chỉ số PMI của S&P Global đối với Việt Nam đã giảm trong tháng 12.

Tuy nhiên, diễn biến này chủ yếu xuất phát từ các yếu tố mang tính nhất thời và đã sớm được khắc phục. Cụ thể, theo S&P Global, các đợt lũ lụt nghiêm trọng trong tháng 11 và 12 đã tạm thời làm gián đoạn hoạt động sản xuất của các nhà máy tại Việt Nam, đồng thời dẫn đến việc một số khách hàng nước ngoài hủy đơn hàng trong tháng 12. Kỳ vọng các số liệu của tháng 1 sẽ phục hồi khi những tác động liên quan đến thời tiết này đã qua. 

Về rủi ro thuế trung chuyển, VinaCapital cũng cho rằng không quá lo ngại về khả năng chính quyền Tổng thống Trump sẽ áp mức thuế trung chuyển 40% đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ - một kịch bản được nhắc đến nhiều thời gian gần đây.

Chính quyền Mỹ vẫn cố ý duy trì sự mơ hồ trong việc định nghĩa thế nào là "hàng hóa trung chuyển". Sự mơ hồ này là có chủ đích, nhằm tạo dư địa linh hoạt cho các quyết sách chiến lược và chủ yếu nhằm ngăn chặn những trường hợp trung chuyển rõ ràng và nghiêm trọng nhất. Quan trọng hơn, VinaCapital cho rằng khó có khả năng hơn một tỷ trọng rất nhỏ trong tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ thực sự phải chịu các mức thuế trung chuyển này.