Theo dữ liệu từ tổ chức nghiên cứu The Conference Board, chỉ
số niềm tin của người tiêu dùng Mỹ giảm xuống 84,5 điểm trong tháng 1/2026, thấp hơn
nhiều so với các dự báo và là mức thấp nhất kể từ tháng 5/2014.
Con số này giảm 9,7 điểm, từ mức điểm đã điều chỉnh là 94,2
điểm của tháng 12/2025. Đây là mức giảm mạnh nhất trong hơn 4 năm.
Chỉ số thành phần đo lường “điều kiện hiện tại” giảm từ
123,6 điểm của tháng 12 năm ngoái xuống 113,7 điểm trong tháng 1, mức thấp nhất
kể từ tháng 2/2021. Chỉ số “kỳ vọng” cũng giảm từ 74,6 xuống 65,1 điểm, thấp nhất
kể từ tháng 4/2025 - thời điểm ông Trump công bố chính sách thuế quan đối ứng.
“Niềm tin sụt giảm xuống mức rất thấp trong tháng 1 khi nỗi
lo của người tiêu dùng về cả tình hình hiện tại lẫn triển vọng tương lai ngày
càng sâu sắc”, bà Dana Peterson, nhà kinh tế trưởng của The Conference Board,
nhận xét với tờ báo Financial Times.
Diễn biến này xảy ra dù tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Mỹ gần đây tăng mạnh và tiêu
dùng vẫn khả quan, làm dấy lên lo ngại rằng thành quả tăng trưởng của nền kinh
tế lớn nhất thế giới chưa lan tỏa đồng đều.
Số liệu trên được công bố đúng lúc Tổng thống Mỹ Donald Trump
vừa tới bang Iowa để mở màn chuỗi chuyến đi hàng tuần nhằm quảng bá các thành
tựu kinh tế trong năm đầu nhiệm kỳ. Ông Trump hiện vẫn gặp khó khăn trong việc thuyết phục
cử tri rằng đời sống của họ đã cải thiện so với thời cựu Tổng thống Joe Biden.
“Nền kinh tế đang rất tốt, mọi thứ đều ổn. Giá cả đang giảm
mạnh và chúng ta đón nhận rất nhiều tin tức tích cực”, ông Trump phát biểu tại
một sự kiện ở Iowa ngày 27/1/2026.
Số liệu chính thức công bố trước đó cho thấy tốc độ tăng trưởng
GDP quý 3/2025 của Mỹ tăng 4,4%. Trong khi đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chi nhánh Atlanta dự báo GDP
quý 4/2025 có thể tăng tới 5,4%. Trong khi đó, theo dữ liệu từ Cục Phân tích Kinh tế
Mỹ (BEA), tiêu dùng thực tế tại nước này tăng 3,5% trong quý 3/2025,
cho thấy người Mỹ vẫn duy trì đà mua sắm.
Các nhà phân tích cho rằng sự lệch pha giữa các số liệu tăng
trưởng và tiêu dùng với tâm lý bi quan của người dân phản ánh thực trạng ngày càng phân hóa của nền kinh tế Mỹ. Trong khi một nhóm thiểu số người thu nhập cao được hưởng lợi
từ thị trường chứng khoán tăng mạnh, phần đông người thu nhập thấp tiếp
tục chịu áp lực từ giá cả cao.
“Sự lệch pha này có thể phản ánh thực tế rằng nhóm 20% hộ
gia đình có thu nhập cao nhất đang là động lực chính của tăng trưởng kinh tế,
trong khi nhóm 60% thu nhập thấp hơn gần như chỉ dậm chân tại chỗ”, ông James
Knightley, nhà kinh tế trưởng phụ trách quốc tế của ngân hàng ING, nhận xét.
Ông Thomas Simons, nhà kinh tế trưởng ngân hàng đầu tư
Jefferies, cho rằng dù các số liệu tăng trưởng và năng suất trong nửa cuối năm
2025 “cực kỳ mạnh”, chỉ số niềm tin của The Conference Board và một số thước đo
khác lại cho thấy tâm lý của người tiêu dùng đang ở trạng thái như thể nền kinh
tế đang suy thoái.
“Khả năng cao đây là hệ quả của nền kinh tế hình chữ K -
nhóm hộ gia đình giàu hơn vẫn nâng đỡ tiêu dùng, trong khi nhóm thu nhập thấp
ngày càng lo ngại về thị trường lao động và nguy cơ lạm phát quay trở lại”, ông
Simons chỉ ra.
Theo các hãng bán lẻ và doanh nghiệp hàng tiêu dùng, nhiều
khách hàng vẫn duy trì sức mua dù tâm lý nhìn chung bi quan, nhưng các dấu hiệu
suy yếu đã bắt đầu lộ rõ.
Tuần trước, tập đoàn hàng tiêu dùng Procter & Gamble
(P&G) - nhà sản xuất bột giặt Tide và dầu gội Pantene - báo cáo tăng trưởng doanh số tại
Mỹ chậm lại trong 3 tháng cuối năm 2025.
“Trong bối cảnh bất định, người tiêu dùng có xu hướng
chi tiêu dè dặt hơn một chút”, ông Andre Schulten, Giám đốc tài chính của
P&G, nhận xét khi công ty công bố kết quả kinh doanh.