Ông Kevin Warsh và hành trình đến đề cử cho ghế chủ tịch Fed

Hành trình này không chỉ là câu chuyện về một cá nhân với tham vọng và quyết tâm, mà còn là bức tranh phản ánh những biến động và thách thức trong nền kinh tế Mỹ suốt hơn một thập kỷ qua.

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình có cha làm nghề sản xuất đồng phục học sinh ở New York, ông Warsh đã sớm thể hiện khả năng kết nối và gây ấn tượng với những người có thể giúp đỡ mình. Tại Đại học Stanford, ông đã phát triển kỹ năng này và nhanh chóng được chú ý bởi các giáo sư và cố vấn. Năm 2002, khi một cố vấn Nhà Trắng của Tổng thống George W. Bush tìm kiếm một nhân tài trẻ tuổi từ Stanford, ông Warsh ngay lập tức được giới thiệu như một sinh viên xuất sắc nhất.

DẤU ẤN TẠI FED

Sự nghiệp của ông Warsh tại Fed bắt đầu vào năm 2006 khi ông được bổ nhiệm vào Hội đồng Thống đốc của Fed ở tuổi 35, trở thành người trẻ nhất từng đảm nhận vị trí này. Trong thời gian làm việc tại Fed, ông đã chứng tỏ được sự nhạy bén về thị trường và khả năng kết nối chính trị, đặc biệt trong giai đoạn khủng hoảng tài chính 2008-2009. Ông trở thành một nhân vật không thể thiếu đối với Chủ tịch Fed lúc bấy giờ là ông Ben Bernanke, đóng vai trò cầu nối quan trọng giữa Fed và các nhà điều hành tài chính phố Wall cũng như các nhà lãnh đạo Đảng Cộng hòa.

Tuy nhiên, không phải lúc nào ông Warsh cũng đồng tình với các chính sách của Fed. Ông thường lo ngại về nguy cơ lạm phát cao hơn là tăng trưởng yếu, và đã từng phản đối chương trình mua trái phiếu dài hạn của Fed vào năm 2010. Mặc dù cuối cùng vẫn bỏ phiếu ủng hộ chương trình này vì lòng trung thành với ông Bernanke, nhưng ông Warsh đã công khai chỉ trích quyết định này ngay sau đó. Chính điều này đã giúp ông định vị mình như một người trong cuộc nhưng lại có quan điểm độc lập trong Đảng Cộng hòa.

Sau khi rời Fed vào năm 2011, ông Warsh tiếp tục sự nghiệp tại Viện Hoover của Đại học Stanford và tham gia vào hội đồng quản trị của công ty vận chuyển United Parcel Service (UPS), đồng thời làm việc với nhà đầu tư quỹ đầu cơ Stanley Druckenmiller. Ông kết hôn với Jane Lauder, cháu gái của nhà sáng lập thương hiệu mỹ phẩm Estée Lauder, và cuộc hôn nhân này càng củng cố thêm vị thế của ông trong giới tài chính và chính trị.

Năm 2017, ông Warsh đã từng được xem xét cho vị trí chủ tịch Fed, nhưng Tổng thống Trump đã chọn Jerome Powell thay vì ông. Lý do là ông Trump cảm thấy ông Warsh còn quá trẻ và có thể không giữ lãi suất ở mức thấp như mong muốn. Tuy nhiên, ông Warsh không từ bỏ tham vọng của mình. Ông tiếp tục chỉ trích ông Powell một cách công khai, xây dựng mối quan hệ với những người thân cận của ông Trump và ủng hộ chương trình nghị sự kinh tế của Tổng thống.

Cuối cùng, vào tuần vừa rồi, nỗ lực của ông Warsh đã được đền đáp khi ông Trump tuyên bố đề cử ông cho vị trí chủ tịch Fed. Nếu được Thượng viện phê chuẩn, ông Warsh sẽ thay thế ông Powell, người đã bị ông Trump chỉ trích liên tục vì không cắt giảm lãi suất. Nhiệm kỳ của ông Powell sẽ kết thúc vào giữa tháng 5 tới, và ông Warsh sẽ có cơ hội thực hiện những thay đổi lớn mà ông đã hứa hẹn.

Ông Warsh đã làm việc trong Hội đồng Thống đốc của Fed trong 5 năm, tham gia vào việc điều hướng phản ứng của ngân hàng trung ương này trong cuộc khủng hoảng tài chính 2008-2009. Kể từ khi rời khỏi Fed 15 năm trước, ông đã liên tục chỉ ra những điểm mà ông cho rằng Fed đã không hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, thông qua các bài viết, bài phát biểu và phỏng vấn.

Với đa số 53-47 của Đảng Cộng hòa tại Thượng viện, việc ông Warsh được Thượng viện phê chuẩn cho ghế chủ tịch Fed có vẻ như là điều chắc chắn, mặc dù có thể không tránh khỏi những phức tạp. Thượng nghị sĩ Thom Tillis đã tuyên bố sẽ không phê chuẩn ứng viên nào cho ghế chủ tịch Fed - bao gồm cả ông Warsh - cho đến khi cuộc điều tra hình sự nhằm vào ông Powell được giải quyết. Ông Powell hiện đang bị Bộ Tư pháp Mỹ điều tra hình sự liên quan tới dự án cải tạo trụ sở Fed - cuộc điều tra mà ông Powell cho là “một cái cớ” để gây sức ép lên Fed về chính sách tiền tệ.

Việc đề cử ông Warsh có thể đánh dấu sự thay đổi quan trọng nhất tại Fed trong nhiều thế hệ. Năm 1979, ông Paul Volcker đã tiếp quản Fed và thay đổi mạnh mẽ cách tiếp cận của ngân hàng trung ương này với lạm phát. Ông Alan Greenspan tiếp quản Fed từ ông Volcker vào năm 1987, và đã cùng với mọi chủ tịch sau đó nhấn mạnh sự tiếp nối chính sách với người tiền nhiệm của mình. Trong khi đó, ông Warsh đã hứa hẹn một sự thay đổi rõ ràng - một sự đánh giá lại lại toàn diện về tài sản của Fed, khung chính sách, vai trò trong nền kinh tế và mối quan hệ với nhánh hành pháp.

Các đồng nghiệp cũ của ông Warsh nói rằng không nên nhầm lẫn giọng điệu của ông với sự cứng nhắc. "Ông ấy không phải là một người theo chủ nghĩa lý tưởng. Kể từ khi tôi biết ông ấy, ông ấy là người luôn cố gắng hoàn thành công việc. Cách tiếp cận của ông ấy là ‘hãy xác định mục tiêu rõ ràng nhất có thể, và sau đó tìm con đường tốt nhất để tiến gần nhất đến những mục tiêu đó” - ông Randall Kroszner, người đã làm việc trong Hội đồng Thống đốc của Fed cùng với ông Warsh từ năm 2006 đến 2009, cho biết.

Fed đã hạ lãi suất ba lần vào cuối năm 2025, nhưng các quan chức đã chia rẽ một cách bất thường về việc liệu đó có phải là hướng đi tốt nhất hay không. Ông Powell đã dẫn dắt Fed đi đến các quyết định cắt giảm lãi suất này bất chấp sự chia rẽ, vì lo ngại thị trường lao động có thể mong manh hơn so với bề ngoài. Những người không muốn hạ lãi suất cho rằng Fed không nên nới lỏng trong lúc thị trường tài sản đang tăng cao và các doanh nghiệp đang đẩy mạnh việc tăng giá do thuế quan.

QUAN ĐIỂM VỀ SỰ ĐỘC LẬP CỦA FED

Trong các cuộc phỏng vấn truyền hình và xuất hiện công khai, ông Warsh đã tránh phát tín hiệu về cách thức mà ông sẽ áp dụng để xử lý những sự đánh đổi này. Thay vào đó, ông đã viện dẫn một cách chung chung câu chuyện về cựu Chủ tịch Fed Alan Greenspan, người vào giữa những năm 1990 đã không tăng lãi suất khi nền kinh tế mở rộng đều đặn vì áp lực lạm phát là nhẹ. Fed thời ông Greenspan sau đó đã tăng lãi suất khi bong bóng dot-com phình to vào cuối thập kỷ đó.

Ông Warsh đã cảnh báo chính xác vào năm 2021 rằng Fed đang gieo mầm cho một giai đoạn lạm phát tăng cao vì tiếp tục mua số lượng lớn trái phiếu kho bạc và chứng khoán được bảo đảm bằng nợ thế chấp nhà. Hiện nay, ông đặt trọng tâm vào việc cải tổ toàn diện danh mục tài sản trị giá 6,6 nghìn tỷ USD của Fed, danh mục mà ông cho rằng là quá lớn và nên là một phần của thỏa thuận mới với Bộ Tài chính nhằm giảm dấu ấn của Fed trên thị trường tiền tệ.

Trong những năm gần đây, ông Warsh cũng đã kêu gọi thắt chặt quy định đối với các loại tiền điện tử tư nhân, và điều này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ nhiều đảng viên Cộng hòa.

Nhiều người đã từng trò chuyện với ông Warsh cho biết họ đã bị sốc bởi những gì họ coi là bản chất gay gắt trong những lời chỉ trích của ông đối với các lãnh đạo Fed. Các cựu quan chức Fed cho rằng ông Warsh có thể phải đối mặt với sự nghi ngờ từ các đồng nghiệp mới của mình khi trở lại Fed, vì trước đó ông đã phớt lờ các cuộc tấn công của ông Trump nhằm vào Fed.

"Đó sẽ là một vấn đề thực sự. Ông ấy sẽ phải cố gắng để vượt qua những gì tôi cho là cảm giác trong số các thành viên Hội đồng Thống đốc về việc ông ấy tấn công Fed và gần như quay lưng lại ngay sau khi ông ấy rời đi”, ông Richard Fisher - người từng là Chủ tịch Fed Dallas trong nhiệm kỳ của Warsh trong Hội đồng Thống đốc Fed - nhận xét.

Năm 2010, khi ông Warsh vẫn còn là một thống đốc Fed, một số đảng viên Cộng hòa không hài lòng vì lãi suất thấp khi đó giúp chính quyền Tổng thống Barack Obama vay mượn dễ dàng để bù đắp cho thâm hụt ngân sách phình to. Trong bối cảnh đó, ông Warsh đã nhận được sự đánh giá cao khi đứng ra bảo vệ sự độc lập của Fed bằng một bài phát biểu về chủ đề này, có tiêu đề "Ca ngợi sự độc lập”.

"Bất kỳ nỗ lực nào nhằm ảnh hưởng không đúng cách đến việc thực hiện chính sách của Fed sẽ dẫn đến một sự phản đối mạnh mẽ và quyết liệt từ các quan chức Fed và những người tham gia thị trường”, ông nói trong bài phát biểu đó.

Cũng trong bài phát biểu, ông Warsh đã cảnh báo rằng các chính phủ sẽ bị "cám dỗ để gây ảnh hưởng lên ngân hàng trung ương nhằm giữ chính sách tiền tệ lỏng lẻo lâu hơn để tạo điều kiện thuận lợi cho việc vay nợ nợ." Uy tín của Fed đòi hỏi "sự độc lập mạnh mẽ khỏi những ý thích của Washington” - ông nói.

Gần đây hơn, ông Warsh có ý nói rằng các lãnh đạo Fed đã sử dụng sự độc lập để che chắn bản thân khỏi trách nhiệm mà lẽ ra họ phải nhận vì những sai lầm chính sách. Trong một bài phát biểu năm ngoái, ông lập luận rằng Fed đã từ bỏ vị thế độc lập vì đã thất bại trong nhiệm vụ cốt lõi. "Các ngân hàng trung ương không nên là những hoàng tử được nuông chiều”, ông nói.

Mùa thu năm ngoái, ông Warsh đã chỉ trích một lá thư ngỏ do các cựu chủ tịch Fed và cựu bộ trưởng Bộ Tài chính gửi lên Tòa án Tối cao. Nội dùng của lá thư đó cảnh báo rằng sự độc lập của Fed sẽ không còn nếu Tổng thống Trump thành công trong việc sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook. "Tôi không biết rằng chuyên môn của các quan chức kinh tế cấp cao tại Bộ Tài chính và Fed lại đi xa đến mức độ thông thạo cả về hiến pháp”, ông nói với trang Barron's.

Giờ đây, thành công của ông Warsh trên cương vị chủ tịch Fed có thể phụ thuộc vào việc liệu cách điều hành chính sách tiền tệ của ông có thể làm hài lòng Tổng thống Trump hay không. Tuy chủ tịch Fed có ảnh hưởng rất lớn nhưng không thể hành động một mình. Chính sách tiền tệ được thiết lập bởi Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC), và việc tạo ra sự đồng thuận mạnh mẽ giữa 19 nhà hoạch định chính sách của ủy ban này - mỗi người có cách đọc nhìn nhận riêng về nền kinh tế - là một phần cốt lõi của công việc.