Tình thế “tiến thoái lưỡng nan” của Fed

Sau ba lần cắt giảm lãi suất liên tiếp trong năm ngoái, Fed được dự báo sẽ tạm dừng việc cắt giảm lãi suất trong lần họp này.

Tuy nhiên, một câu hỏi khó được đặt ra là điều gì sẽ khiến Fed tiếp tục cắt giảm lãi suất trong tương lai?

Theo tờ báo Wall Street Journal, câu trả lời cho câu hỏi trên phụ thuộc vào việc thị trường lao động Mỹ có suy yếu nhanh và/hoặc lạm phát có giảm mạnh về mức 2% hay không. Kể từ cuộc họp gần đây nhất của Fed vào tháng 12/2025, cả hai yếu tố này đều chưa xảy ra. Tăng trưởng việc làm đã chậm lại đáng kể, nhưng tỷ lệ thất nghiệp đang có dấu hiệu giữ ổn định. Lạm phát vẫn duy trì ở mức khoảng 2,8%, cao hơn mục tiêu 2% của Fed, mặc dù một số quan chức Fed cho rằng xu hướng cơ bản của lạm phát đã gần với mục tiêu hơn nếu tác động của thuế quan được loại bỏ.

NHỮNG CÂU HỎI VỀ LẠM PHÁT

Tình trạng này của nền kinh tế dẫn tới trạng thái “chờ xem” trong Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) - bộ phận ra quyết sách của Fed - ngay cả khi Fed phải đối mặt với sức ép chính trị lớn từ Nhà Trắng đòi giảm lãi suất nhanh hơn. Hầu hết các quan chức Fed vẫn kỳ vọng rằng việc cắt giảm lãi suất về mức thấp hơn có thể được tiến hành trong năm nay, nhưng giữa họ đang có sự bất đồng quan điểm về thời điểm hội đủ điều kiện cho việc hạ lãi suất.

Bộ Tư pháp Mỹ đã mở một cuộc điều tra hình sự đối với Chủ tịch Fed Jerome Powell - động thái mà ông Powell cho là một cái cớ để thúc đẩy mong muốn của Tổng thống Trump về lãi suất thấp hơn. Tuần trước, Tòa án Tối cao đã nghe các lập luận về việc liệu ông Trump có thể sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook hay không, với một số thẩm phán bày tỏ sự hoài nghi về quyền hạn của Tổng thống trong việc cách chức bà. Các cố vấn của ông Trump gần đây cho biết rằng Tổng thống sắp công bố ứng cử viên kế nhiệm ông Powell - người sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào tháng 5.

Trong bối cảnh như vậy, giới chuyên gia dự báo Fed có thể sẽ chỉ đưa ra những thay đổi nhỏ trong tuyên bố chính sách vào ngày 28/1, đồng thời giữ nguyên lãi suất ở mức 3,5-3,75%. Nếu các quan chức giữ cách diễn đạt rằng họ đang xem xét "các điều chỉnh bổ sung" đối với lãi suất, điều đó sẽ cho thấy họ chưa sẵn sàng để phát tín hiệu về một khoảng thời gian tạm dừng dài hơn.

Trong cuộc họp tháng 12 vừa qua, 12 trong số 19 quan chức FOMC đã dự báo Fed sẽ có ít nhất một lần cắt giảm lãi suất trong năm nay. Tuy nhiên, việc cắt giảm lãi suất vào tháng 12 đã gặp phải sự phản đối từ hai thành viên FOMC muốn giữ nguyên lãi suất, và một số quan chức ủng hộ động thái giảm lãi suất đó với một thái độ dè dặt - biên bản cuộc họp cho thấy.

Điều này có nghĩa là tiêu chuẩn cho đợt giảm lãi suất tiếp theo sẽ cao hơn. Lãnh đạo Fed có thể muốn có một sự đồng thuận mạnh mẽ hơn so với tháng 12. Việc xây dựng sự đồng thuận đó sẽ đòi hỏi bằng chứng thuyết phục hơn rằng lạm phát đang giảm.

Các quan chức hiện đang bất đồng trong đánh giá về tiến trình giảm lạm phát. Một số thành viên, bao gồm cả Chủ tịch Powell, cho rằng tác động của thuế quan chỉ dẫn đến một sự gia tăng giá cả một lần. Theo các nhìn nhận này, xu hướng lạm phát cơ bản đã gần mức mục tiêu 2%. Nhưng những người khác lại xoáy vào các con số chính thức, cho rằng lạm phát ở góc độ này có khả năng sẽ duy trì gần mức 3% trong nửa đầu năm nay.

Có thể mất vài tháng dữ liệu để thu hẹp khoảng cách lạm phát đó. Các nhà hoạch định chính sách tiền tệ sẽ theo dõi sát sao dữ liệu lạm phát trong vài tháng đầu năm để ra tìm bất kỳ dấu hiệu nào của tăng tốc khi các công ty điều chỉnh giá hàng hóa và dịch vụ cho năm mới. Một câu hỏi là liệu các nhà bán lẻ đã bán hết số hàng tồn kho mà họ nhập trước khi thuế quan tăng hay chưa? Một câu hỏi nữa là khi số hàng tồn đó không còn, liệu các công ty có bắt đầu chuyển chi phí cao hơn cho người tiêu dùng hay không? Nếu giá cả không tăng nhiều, một trở ngại đối với việc hạ lãi suất sẽ được loại bỏ.

RỦI RO THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG SUY YẾU

Giới phân tích cho rằng một đợt giảm lãi suất trước giữa năm 2026 sẽ đòi hòi tình trạng xấu đi nhanh chóng của thị trường lao động, bởi cho tới thời điểm đó, lạm phát nhiều khả năng sẽ không giảm đủ nhanh để thuyết phục những quan chức Fed có quan điểm hoài nghi.

“Trong suốt 18 tháng qua, tiến trình giảm lạm phát về cơ bản không có tiến bộ”, nhà kinh tế trưởng về Mỹ của ngân hàng Deutsche Bank, ông Matthew Luzzetti, nhận định. Ông dự báo Fed sẽ không cắt giảm lãi suất trước tháng 9 năm nay.

Cơ sở để Fed có thể tiếp tục hạ lãi suất hiện vẫn là mối lo đã dẫn tới các đợt giảm trong năm ngoái. Đó là thị trường lao động trên thực tế yếu hơn so với những gì được phản ánh qua các con số thống kê chính thức. Theo ước tính của nhân viên Fed, tăng trưởng việc làm hàng tháng có thể đang ở gần ngưỡng 0 hơn so với các con số chính thức.

Chủ tịch Fed Philadelphia, bà Anna Paulson, lưu ý rằng các lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ xã hội chiếm gần như toàn bộ tăng trưởng việc làm trong khu vực kinh tế tư nhân ở Mỹ trong năm ngoái. "Trong một nền kinh tế vững mạnh, việc làm sẽ được tạo ra không chỉ trong một lĩnh vực”, bà Paulson nói trong một cuộc trả lời phỏng vấn vào đầu tháng này.

Trong lần họp này của Fed, nếu Fed giữ nguyên lãi suất, sẽ có ít nhất một lá phiếu phản đối từ Thống đốc Stephen Miran - người đã không thành công trong việc thúc đẩy nới lỏng mạnh mẽ hơn kể từ khi ông được Tổng thống Trump bổ nhiệm vào FOMC hồi tháng 9 năm ngoái. Các Thống đốc Michelle Bowman và Christopher Waller, những người đã bày tỏ lo ngại nhiều hơn về thị trường lao động so với một số đồng nghiệp của họ, cũng được coi là những thành viên sẽ bỏ phiếu ủng hộ giảm thay vì giữ nguyên lãi suất trong lần họp này.

Lá phiếu của ông Waller có thể thu hút sự chú ý đặc biệt. Vị Thống đốc này nằm trong số các ứng cử viên mà ông Trump đang xem xét để kế nhiệm ông Powell. Nếu ông Waller bỏ phiếu thể hiện lập trường muốn giảm lãi suất, việc đó có thể giúp ông trong cuộc đua dài giành ghế chủ tịch Fed. Nếu ông bỏ phiếu ủng hộ giữ nguyên lãi suất, việc đó có thể giúp tăng uy tín của ông trong việc bảo vệ sự độc lập của Fed, nhưng lại có thể khiến ông mất đi cơ hội trở thành người đứng đầu ngân hàng trung ương này.