Oxfam: Giới tỷ phú đang có ảnh hưởng chính trị lớn chưa từng thấy

Giới tỷ phú toàn cầu đang sở hữu lượng tài sản và ảnh hưởng chính trị chưa từng thấy - theo báo cáo mới nhất từ tổ chức từ thiện toàn cầu Oxfam được công bố trước thềm chuỗi sự kiện thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, Thụy Sỹ.

Báo cáo cho biết tổng tài sản của các tỷ phú trên thế giới đã tăng mạnh lên mức kỷ lục 18,3 nghìn tỷ USD, và số lượng tỷ phú đã vượt qua con số 3.000 trong năm 2025. Nhóm người này đã chứng kiến khối tài sản của họ tăng thêm 16%, tương đương tăng 2,5 nghìn tỷ USD trong năm qua. Đáng chú ý, tài sản của các tỷ phú đã tăng 81% kể từ năm 2020, đánh dấu “một thập kỷ tốt đẹp cho giới siêu giàu”.

Sự gia tăng tài sản của giới tỷ phú diễn ra song song với tình trạng chậm lại trong công tác giảm nghèo, với mức độ nghèo đói trên thế giới "về cơ bản vẫn như năm 2019" - theo báo cáo.

Ngoài ra, báo cáo của Oxfam nhấn mạnh các tỷ phú thường sử dụng tài sản của mình để có được ảnh hưởng chính trị cũng như sở hữu các cơ quan truyền thông. Ví dụ điển hình là việc tỷ phú Elon Musk tham gia chính quyền Mỹ vào đầu năm 2025, tỷ phú Jeff Bezos sở hữu tờ báo The Washington Post, hay tỷ phú Vincent Bollore mua lại trang tin tức CNews của Pháp.

Ông Amitabh Behar, Giám đốc điều hành của Oxfam, cho biết: "Ảnh hưởng quá lớn mà giới siêu giàu có đối với các chính trị gia, nền kinh tế và giới truyền thông đã làm sâu sắc thêm tình trạng bất bình đẳng và khiến chúng ta đi chệch hướng trong việc giải quyết nghèo đói".

Báo cáo của Oxfam, có tựa đề "Chống lại sự thống trị của người giàu: Bảo vệ tự do khỏi quyền lực của tỷ phú”, được công bố trước khi chuỗi sự kiện của WEF khai mạc tại Davos trong tuần này.

Từ năm 2014 tới nay, năm nào Oxfam cũng có một báo cáo về bất bình đẳng giàu nghèo được công bố cùng dịp với chuỗi sự kiện thường niên này. Năm ngoái, báo cáo của Oxfam dự báo trong vòng một thập kỷ tới, thế giới sẽ có ít nhất 5 tỷ phú sở hữu tài sản từ 1 nghìn tỷ USD trở lên, đồng thời kêu gọi có các chính sách thuế toàn cầu để buộc người giàu phải đóng thuế ở mức độ tương xứng với tài sản của họ.

Năm nay, Davos sẽ đón tiếp khoảng 65 nguyên thủ quốc gia và 850 CEO từ khắp nơi trên thế giới. Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ có bài phát biểu tại diễn đàn vào ngày thứ Tư.

Ông Behar cảnh báo rằng "khoảng cách ngày càng rộng giữa người giàu và phần còn lại của thế giới đang tạo ra một sự thiếu hụt chính trị rất nguy hiểm và không bền vững". Ông cũng chỉ trích nhiều chính phủ đã đưa ra những lựa chọn sai lầm để chiều lòng giới tinh hoa và bảo vệ tài sản của họ, trong khi thờ ơ với những khó khăn trong cuộc sống của người dân.

Năm 2025, đạo luật giảm thuế mang tên “đạo luật to lớn, đẹp đẽ” của Tổng thống Trump đã đưa ra một số ưu đãi thuế cho người giàu, giúp những người kiếm được trên 1 triệu USD mỗi năm có thể tăng thu nhập khoảng 3%.

Trong khi đó, nhiều người Mỹ đang gặp khó khăn trong việc đảm bảo “chất lượng cuộc sống tối thiểu” - theo báo cáo năm 2023 của tổ chức Ludwig Institute for Shared Economic Prosperity. Khoảng 10% người Mỹ sống trong nghèo đói vào năm 2024 - theo dữ liệu điều tra dân số Mỹ công bố vào tháng 9/2025.

Oxfam kêu gọi các chính phủ lập kế hoạch giảm bất bình đẳng quốc gia, đánh thuế giới siêu giàu để giảm quyền lực của họ và ưu tiên các "bức tường lửa" mạnh mẽ hơn giữa chính trị và tài sản.