Phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Ngày 26/5, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phối hợp với Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân TP. Hải Phòng cùng Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Hội thảo có sự phối hợp chuyên môn của Tạp chí Cộng sản, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật và Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam và Tạp chí Kinh tế Việt Nam.

Phát biểu khai mạc, TS. Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, nhấn mạnh đây là hội thảo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, hướng tới mục tiêu đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

TS. Nguyễn Thanh Nghị cho biết Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương hiện đang chủ trì xây dựng Đề án “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” để trình Ban Chấp hành Trung ương. Vì vậy, hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn để các nhà lãnh đạo, quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp trao đổi, đóng góp các luận cứ lý luận và thực tiễn phục vụ công tác tham mưu chiến lược và hoàn thiện đề án.

Đánh giá về chặng đường gần 40 năm đổi mới, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho rằng mô hình phát triển đất nước đã từng bước được hình thành, bổ sung và hoàn thiện qua các giai đoạn, thể hiện nhất quán trong các văn kiện của Đảng.

Từ một nền kinh tế kém phát triển, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những nền kinh tế năng động với quy mô GDP đứng thứ 32 thế giới năm 2025, nằm trong nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất toàn cầu. Thu nhập bình quân đầu người tăng đáng kể, đời sống vật chất và tinh thần của người dân tiếp tục được cải thiện, trong khi vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam ngày càng được nâng lên.

Tuy nhiên, TS. Nguyễn Thanh Nghị cũng cho rằng mô hình tăng trưởng hiện nay đang bộc lộ nhiều hạn chế khi còn phụ thuộc lớn vào vốn, lao động và khai thác tài nguyên; năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế chưa cao; năng lực đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ còn hạn chế.

Cùng với đó, năng lực quản trị quốc gia, quản trị xã hội, điều phối liên ngành và quản trị dựa trên dữ liệu chưa theo kịp yêu cầu phát triển của kinh tế số và xã hội số. Quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế cũng cần tiếp tục đổi mới để đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và internet vạn vật phát triển mạnh mẽ, TS. Nguyễn Thanh Nghị nhận định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không còn chỉ là động lực tăng trưởng kinh tế thuần túy mà đã trở thành nền tảng của năng lực cạnh tranh quốc gia, tự chủ chiến lược và an ninh phát triển.

“Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu khách quan, mà còn là lựa chọn chiến lược có ý nghĩa quyết định đối với tương lai phát triển của đất nước”, TS. Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh.

Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục khẳng định yêu cầu đổi mới mô hình phát triển theo hướng hiện đại, xanh, số và dựa trên tri thức; lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu để phát triển nhanh và bền vững.

Đại hội XIV cũng đặt ra yêu cầu phát triển mạnh kinh tế số, xã hội số, công dân số; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia; hình thành các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chiến lược và doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có năng lực cạnh tranh toàn cầu; đồng thời đổi mới quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, minh bạch và số hóa.

Dẫn lại quan điểm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, TS. Nguyễn Thanh Nghị cho biết đất nước đang đứng trước cơ hội lịch sử để bước vào “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, trong đó yêu cầu đặt ra là phải đổi mới căn bản mô hình phát triển, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm nền tảng và động lực chủ yếu; phát triển dựa trên tri thức, công nghệ, dữ liệu và con người Việt Nam.

TS. Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh hội thảo tập trung thảo luận bốn nhóm nội dung lớn gồm: đánh giá toàn diện mô hình phát triển của Việt Nam qua các thời kỳ; phân tích bối cảnh quốc tế và các xu hướng mới như cạnh tranh công nghệ, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số; đề xuất cấu trúc và các trụ cột của mô hình phát triển mới; đồng thời xác định các đột phá để bảo đảm phát triển nhanh, bền vững, bao trùm và tự chủ chiến lược trong dài hạn.