PPI của Trung Quốc lần đầu tiên tăng sau hơn 3 năm chỉ giảm

Chỉ số giá nhà sản xuất (PPI) của Trung Quốc đã trở lại trạng thái tăng trong tháng 3 vừa qua, đánh dấu tháng tăng đầu tiên sau 3 năm giảm liên tục.

Đây được xem là một dấu hiệu cho thấy cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran đang làm gia tăng áp lực chi phí đầu vào tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Theo hãng tin Reuters, giới chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng việc Trung Quốc dịch chuyển từ trạng thái giảm phát sang lạm phát do chi phí tăng, thay vì do nhu cầu tăng, có thể đặt ra thách thức đối với các nhà hoạch định chính sách, bào mòn biên lợi nhuận của doanh nghiệp, gây sức ép lên tăng trưởng kinh tế, và gây suy giảm dư địa cho các biện pháp kích thích đúng vào lúc nền kinh tế đối mặt nhiều trở ngại.

Số liệu do Tổng cục Thống kê Trung Quốc (NBS) công bố ngày 10/4 cho thấy PPI tháng 3 của nước này tăng 0,5% so với cùng kỳ năm ngoái, chấm dứt chuỗi 41 tháng giảm không ngừng. Một phần nguyên nhân đằng sau tình trạng giảm phát giá nhà sản xuất kéo dài ở Trung Quốc là cuộc đua giảm giá của các nhà sản xuất, một hiện tượng được gọi là “nội quyển” (“involution”).

Mức tăng PPI tháng 3 của Trung Quốc nhỉnh hơn mức dự báo tăng 0,4% mà các nhà kinh tế đưa ra trong một cuộc khảo sát của hãng tin Reuters.

“Lạm phát nhập khẩu là không tốt cho nền kinh tế. Để thực sự xóa bỏ rủi ro giảm phát, Trung Quốc vẫn cần thúc đẩy các nỗ lực chống ‘nội quyển’ và kích thích nhu cầu trong nước”, chiến lược gia cấp cao Xing Zhaopeng tại ngân hàng ANZ nhận định với Reuters.

Một cú sốc chi phí đầu vào tại “công xưởng của thế giới” - với hàng trăm triệu lao động làm việc trong các nhà máy - có thể đe dọa việc làm và tiền lương. Thống kê cho thấy hiện tại, khoảng 1/4 số doanh nghiệp sản xuất của Trung Quốc đang hoạt động trong tình trạng thua lỗ, sau nhiều năm công suất công nghiệp dư thừa dẫn tới một cuộc chiến giảm giá không ngừng.

Tình trạng suy yếu kéo dài của tiêu dùng trong nước và nhu cầu tại các thị trường xuất khẩu chậm lại khiến nền kinh tế Trung Quốc không có nhiều dư địa để hấp thụ thêm cú sốc chi phí đầu vào. Hồi cuối tháng 3, một cố vấn của Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) cảnh báo nước này cần cân bằng giữa rủi ro lạm phát và sự giảm tốc tăng trưởng.

Theo báo cáo của NBS, giá nhà sản xuất của Trung Quốc trong tháng 3 tăng mạnh nhất ở những ngành có mức độ tiêu thụ năng lượng lớn. Trong đó, ngành khai thác kim loại màu ghi nhận mức tăng 36,4% của PPI so với cùng kỳ năm ngoái, còn ngành luyện kim và chế biến kim loại màu ghi nhận mức tăng 22,4%.

“Hiện chưa rõ PPI tháng 3 tăng bao nhiêu là do sự suy giảm nguồn cung do xung đột ở Trung Đông và bao nhiêu là do sự tăng trưởng nhu cầu do chiến dịch chống nội quyển của Chính phủ. Tình hình ở Trung Đông còn rất khó đoán định, nên triển vọng lạm phát của nhiều quốc gia, trong đó có Trung Quốc, cũng vậy”, nhà kinh tế trưởng Zhiwei Zhang của công ty Pinpoint Asset Management nhận định.

Trên thực tế, cuộc chiến giữa Mỹ và Iran đã làm đảo lộn các toan tính kinh tế toàn cầu, vì các nhà hoạch định chính sách phải cân bằng giữa tăng trưởng chậm lại và nguy cơ lạm phát tăng mạnh. Lạm phát giá nhà sản xuất của Nhật Bản cũng đã ghi nhận mức tăng mạnh trong tháng 3, dẫn tới việc thị trường tài chính đồn đoán rằng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) có thể tăng lãi suất ngay trong tháng 4 này.

Dữ liệu từ NBS cũng cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Trung Quốc tăng chậm lại trong tháng 3, nhưng đây có thể chỉ là hiện tượng ngắn hạn vì chiến tranh Trung Đông có thể đẩy giá cả tiêu dùng tăng tốc trong những tháng tới.

CPI tháng 3 tăng 1% so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn mức tăng 1,3% trong tháng 2 và nhỉnh hơn so với dự báo là tăng 1,2%.

Nếu so với tháng trước, CPI tháng 3 giảm 0,7%, sâu hơn so với dự báo là giảm 0,2% và mức tăng 1% của tháng 2.

“Trong số các nền kinh tế châu Á đã công bố số liệu lạm phát tháng 3, Trung Quốc là nền kinh tế duy nhất có CPI giảm so với tháng trước. Trong một chu kỳ lạm phát do chi phí đẩy, các doanh nghiệp thường không thể đẩy toàn bộ chi phí gia tăng về phía người tiêu dùng cuối cùng. Khi hấp thụ một phần chi phí tăng thêm, doanh nghiệp phải chịu lợi nhuận giảm đi”, nhà kinh tế cấp cao Xu Tianchen của công ty nghiên cứu kinh tế Economist Intelligence Unit (EIU) nhận xét.

Từ cuối tháng 2, Trung Quốc đã cho phép giá bán lẻ xăng dầu trong nước tăng, nhưng hạn chế mức tăng nhằm giảm bớt tác động của cú sốc giá năng lượng.

CPI lõi, chỉ số không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng, tăng 1,1% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức tăng 1,8% của tháng 2.

“Chúng tôi cho rằng giá cả ở Trung Quốc cần tăng mạnh hơn nhiều để tạo ra dạng tín hiệu lạm phát có thể dẫn tới một sự dịch chuyển đáng kể trong ưu tiên chính sách”, nhà phân tích Marco Sun của ngân hàng MUFG tại Trung Quốc nhận định.