Quy hoạch bảo quản, tu bổ di tích Tây Sơn Thượng Đạo tại Gia Lai

Theo quyết định, phạm vi nghiên cứu lập quy hoạch bao gồm phường An Khê, xã Cửu An, Ya Hội, Kông Bơ La và xã Kông Chro, tỉnh Gia Lai. Quy mô lập quy hoạch là 66,55ha. Trong đó, diện tích khoanh vùng Khu vực bảo vệ I và II của Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo chiếm 46,55ha và phần diện tích còn lại khoảng 20ha được khoanh vùng bổ sung vào Khu vực bảo vệ II để phát huy giá trị Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo.

Quy hoạch tập trung nghiên cứu toàn diện những giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc - nghệ thuật, thẩm mỹ của toàn bộ các điểm di tích thành phần của Di tích quốc gia đặc biệt Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo; đồng thời, xem xét không gian cảnh quan thiên nhiên, môi trường sinh thái xung quanh và một số khu vực cảnh quan phụ cận có liên quan bao quanh di tích.

Bên cạnh đó, các giá trị di sản văn hóa phi vật thể như lễ hội, văn hóa tín ngưỡng, truyền thuyết dân gian, phong tục tập quán của người dân địa phương tại những điểm di tích thành phần cũng đặt trong phạm vi nghiên cứu, cùng với hệ thống công trình văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng, và vai trò của cộng đồng dân cư sinh sống tại khu vực di tích.

Ngoài ra, một nội dung quan trọng khác của quy hoạch là đánh giá công tác quản lý, bảo vệ, đầu tư xây dựng và phát huy giá trị di tích; điều kiện tự nhiên, cơ sở hạ tầng kỹ thuật, yếu tố về kinh tế - xã hội, dân cư, môi trường liên quan tới di tích; thực trạng hoạt động du lịch tại khu vực di tích và ở địa phương; thể chế và chính sách, quy hoạch, kế hoạch, đề án, dự án có liên quan khác trên địa bàn nghiên cứu lập quy hoạch;

Đồng thời cũng làm rõ vị trí, vai trò và mối liên hệ của Di tích quốc gia đặc biệt Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo với các di tích lân cận và địa điểm có giá trị khác trên địa bàn tỉnh, làm cơ sở phát triển các dịch vụ du lịch, xây dựng tuyến du lịch liên kết.

Mục tiêu của việc lập quy hoạch nhằm bảo tồn và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo - di tích duy nhất gắn liền với Phong trào nông dân Tây Sơn ở khu vực Tây Nguyên, cầu nối giao lưu quan trọng giữa miền xuôi và miền Thượng. Qua đó, làm cơ sở khoa học cho việc bảo tồn và phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch bền vững, gìn giữ cho thế hệ sau các giá trị nổi bật về văn hóa, lịch sử, cảnh quan tự nhiên, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống cho người dân trong vùng.

Nhiệm vụ lập quy hoạch gồm: xác định yêu cầu nghiên cứu, khảo sát, đánh giá hiện trạng di tích; làm rõ đặc trưng và giá trị tiêu biểu của di tích, mối liên hệ của di tích được quy hoạch với những di tích khác trong khu vực nghiên cứu… Trên cơ sở đó đề ra nội dung và định hướng bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; tổ chức không gian kiến trúc, cảnh quan và xây dựng công trình mới, đồng thời, định hướng phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch bền vững…