Đồng bằng sông Hồng hiện có nhiều đơn vị hành chính với những hoạt động phát triển đa dạng. Vì vậy, trong quá trình quy hoạch vùng, việc tăng cường liên kết giữa các địa phương được xem là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm triển khai hiệu quả các chính sách phát triển và phát huy tối đa nguồn lực của toàn khu vực...

Tại tọa đàm "Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng và tầm nhìn phát triển tỉnh Ninh Bình" do Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam (VUPDA) tổ chức mới đây, các chuyên gia nhận định sự phát triển của vùng Đồng bằng sông Hồng đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quy hoạch và tổ chức không gian phát triển.

ĐỊNH HÌNH VAI TRÒ VÀ CẤU TRÚC PHÁT TRIỂN VÙNG 

Phát biểu tại sự kiện, ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, cho biết vùng Đồng bằng sông Hồng là một trong 6 vùng kinh tế - xã hội của cả nước. Sau hợp nhất, vùng hiện gồm các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hưng Yên, Hải Phòng, Ninh Bình, Bắc Ninh, Quảng Ninh.

Trong đó, Hà Nội được xác định là hạt nhân phát triển, giữ vai trò trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước. Còn Hải Phòng, Quảng Ninh, Ninh Bình cũng trở thành những cực tăng trưởng quan trọng, góp phần thúc đẩy liên kết vùng.

Theo ông Chính, vùng Đồng bằng sông Hồng là khu vực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển chung của cả nước. Với quy mô dân số lớn và tốc độ phát triển kinh tế cao, việc xây dựng quy hoạch phát triển bền vững cho vùng Đồng bằng sông Hồng là yêu cầu cấp thiết. Quy hoạch cần tính toán tổng thể các yếu tố như: đô thị, công nghiệp, hạ tầng giao thông, quản lý tài nguyên và môi trường…

Nhấn mạnh đến chiến lược phát triển hệ thống hạ tầng khung của vùng Đồng bằng sông Hồng trong bối cảnh quy hoạch mới, PGS.TS Lưu Đức Hải, Phó Chủ tịch VUPDA, cho rằng phát triển hạ tầng khung vùng Đồng bằng sông Hồng hiện nay không thể chỉ bó hẹp trong xây dựng đường sá, cầu cống thuần túy… mà trong bối cảnh mới, hạ tầng còn phải là “mạch máu” dẫn truyền những giá trị văn hóa, biến di sản thành tài sản và chuyển hóa tài nguyên tri thức thành động lực kinh tế.

Đồng quan điểm, TS.KTS Trương Văn Quảng, Phó tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam, đánh giá với diện tích 36.660km2, dân số 23,8 triệu người…, vùng Đồng bằng sông Hồng là trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học - kỹ thuật quan trọng ở phía Bắc, đóng vai trò là một trong các vùng động lực kinh tế lớn của cả nước.

Theo ông, với vị trí chiến lược, hạ tầng đồng bộ, nguồn nhân lực chất lượng cao và công nghiệp phát triển nhanh, vùng Đồng bằng sông Hồng được kỳ vọng sẽ hướng tới trở thành khu vực văn minh, hiện đại, dẫn đầu về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số...

TIẾP TỤC HOÀN THIỆN HẠ TẦNG 

Từ góc độ thực tiễn, PGS.TS Hoàng Vĩnh Hưng, Viện trưởng Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn Quốc gia (VIUP, Bộ Xây dựng), cho biết trong khoảng 10 năm trở lại đây, khu vực Đồng bằng sông Hồng đã được đầu tư mạnh mẽ về hạ tầng và trở thành một trong những hệ thống tốt nhất cả nước song vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục, đặc biệt là sự kết nối giữa các khu vực trong vùng chưa thực sự đồng bộ.

Ngoài ra, Đồng bằng sông Hồng cũng đang phải đối mặt với nhiều sức ép trong quá trình phát triển, bao gồm: sức ép về dân số, đất đai và quá trình đô thị hóa. Vì vậy, thời gian tới cần chú trọng nâng cao chất lượng phát triển đô thị nhằm bảo đảm quá trình phát triển diễn ra theo hướng bền vững.

PGS.TS.KTS Nguyễn Vũ Phương, Phó giám đốc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng (Bộ Xây dựng), nhận định trong bối cảnh diện tích không lớn, nhưng dân số đông và nhu cầu phát triển rất cao, các địa phương trong vùng cần xác định rõ định hướng phát triển phù hợp với điều kiện và lợi thế của mình.

Ông đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của sự liên kết vùng. Bởi Đồng bằng sông Hồng hiện có nhiều đơn vị hành chính với những hoạt động phát triển đa dạng. Nếu thiếu sự liên kết chặt chẽ giữa các địa phương, việc triển khai chính sách phát triển có thể gặp nhiều khó khăn và chưa phát huy được tối đa nguồn lực của toàn vùng.

Đặc biệt, vùng Đồng bằng sông Hồng còn là khu vực có nhiều nguy cơ chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu với hiện tượng lũ lụt và nước biển dâng… Do đó, trong quá trình quy hoạch và phát triển hạ tầng, các địa phương cần tính toán đầy đủ yếu tố liên quan đến biến đổi khí hậu, đồng thời xem xét kỹ hệ thống sông ngòi, giao thông và các tuyến hạ tầng lớn của khu vực...

Trước thực tế này, KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị, cho rằng có 3 vấn đề lớn cần được quan tâm trong định hướng phát triển vùng Đồng bằng sông Hồng.

Đó là: Tổ chức không gian phát triển theo mô hình đa trung tâm và tăng cường liên kết vùng; giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững; phát huy bản sắc văn hóa và giá trị di sản như một nguồn lực cho phát triển.

Bên cạnh đó, việc phát triển hệ thống hạ tầng giao thông, nhất là các tuyến đường sắt và mạng lưới kết nối liên vùng, cũng được xem là yếu tố quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội. Việc tăng cường kết nối giữa các đô thị, khu công nghiệp và trung tâm du lịch sẽ góp phần mở rộng không gian phát triển của vùng trong tương lai.