Rà soát toàn diện, bảo đảm Luật Thủ đô (sửa đổi) thực sự khả thi

Chiều 24/2, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp với Bộ Tư pháp và các bộ, cơ quan liên quan về tình hình triển khai, xây dựng một số dự án luật, nghị quyết do Bộ Tư pháp chủ trì xây dựng tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Theo Bộ Tư pháp, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) hiện nay gồm 9 chương, 36 điều. Bên cạnh việc kế thừa, hoàn thiện các quy định của Luật Thủ đô số 39/2024/QH15 (như về vị trí, vai trò của Thủ đô; thử nghiệm có kiểm soát; vùng Thủ đô...), dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này có các quy định mới đặc thù, đột phá, tạo cơ chế giúp phát triển Thủ đô.

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) thể chế hóa chủ trương xuyên suốt là phân quyền mạnh mẽ, tối đa, toàn diện cho TP. Hà Nội, nhưng phải bảo đảm các nguyên tắc: không trái Hiến pháp, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; không phân quyền trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại quốc gia, tôn giáo và lĩnh vực khác liên quan trực tiếp đến chủ quyền quốc gia; không làm ảnh hưởng đến ổn định kinh tế vĩ mô, an toàn tài chính quốc gia...

Cùng với đó, dự thảo luật hoàn thiện các quy định để đảm bảo tổ chức thực hiện hiệu quả và chặt chẽ trong giám sát, kiểm tra và trách nhiệm giải trình của chính quyền Thành phố trong thực hiện các thẩm quyền.

Trên cơ sở đó, dự thảo phân quyền 174 thẩm quyền từ Trung ương chuyển xuống cho chính quyền Thủ đô. Trong đó, có 107 thẩm quyền phân cho HĐND; 59 thẩm quyền phân cho UBND; 8 thẩm quyền phân cho Chủ tịch UBND Thành phố.

Theo dự thảo, nhiều thẩm quyền được giao cho TP. Hà Nội, như về tổ chức chính quyền Thành phố giao Hà Nội được chủ động trong quyết định về tổ chức bộ máy chính quyền; vị trí việc làm, chế độ công vụ, chế độ thu nhập, tiền thưởng; chế độ tự chủ toàn diện đối với đơn vị sự nghiệp công lập.

Bên cạnh đó, TP. Hà Nội chủ động quyết định các chính sách phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; hỗ trợ phát triển hạ tầng, hình thành thị trường, loại hình kinh tế, văn hóa dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) cũng bổ sung các cơ chế, chính sách đặc biệt giúp Thủ đô thu hút, sử dụng hiệu quả các nguồn lực về tài chính, đầu tư và nguồn lực về tổ chức bộ máy và biên chế.

Tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết đối với dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), hiện nay về mặt tiến độ thì đã được thẩm định, xin ý kiến Thành viên Chính phủ và đã có ý kiến của các Thành viên Chính phủ. Hiện nay, Bộ Tư pháp đang giải trình, tiếp thu ý kiến Thành viên Chính phủ và chỉnh lý dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). Dự kiến Bộ Tư pháp sẽ báo cáo Lãnh đạo Chính phủ để trình Quốc hội hồ sơ dự án luật vào cuối tháng 2/2026.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, Luật Thủ đô (sửa đổi) quy định nhiều chính sách mới, mang tính đột phá, giao thêm nhiều thẩm quyền cho TP. Hà Nội. Đây là dự án luật khó, nội dung rộng, liên quan nhiều lĩnh vực và nhiều bộ, ngành.

Phó Thủ tướng ghi nhận, đánh giá cao Bộ Tư pháp trong thời gian ngắn đã chủ trì, phối hợp chặt chẽ với TP. Hà Nội và các cơ quan liên quan xây dựng dự thảo luật với khối lượng công việc lớn, nhiều nội dung mới, phức tạp.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tư pháp tiếp tục chỉ đạo rà soát toàn bộ dự thảo trên cơ sở ý kiến của các bộ, ngành; hoàn thiện kỹ lưỡng từng nội dung, từng câu chữ, bảo đảm khi trình Quốc hội là dự thảo đã được chuẩn bị kỹ, hạn chế tối đa phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện.

"Tránh tình trạng luật ban hành ra nhưng khi tổ chức thực hiện lại gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, bất cập; hoặc quy định chưa rõ, chưa sát thực tiễn, dẫn đến không khả thi", Phó Thủ tướng lưu ý.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, các nghị quyết, kết luận của Trung ương liên quan đến quy hoạch, định hướng phát triển Thủ đô Hà Nội; bảo đảm việc phân cấp, phân quyền phải đủ mạnh, đủ rõ để Hà Nội có điều kiện bứt phá, nhưng đồng thời không làm ảnh hưởng đến các nguyên tắc chung của hệ thống pháp luật và lợi ích quốc gia.

Đối với các lĩnh vực còn ý kiến khác nhau như quy hoạch, giáo dục và đào tạo, văn hóa, thể thao và du lịch…, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Tư pháp nghiên cứu, tiếp thu hợp lý; rà soát kỹ những nội dung đã được quy định trong các luật về phân cấp, phân quyền hiện hành để tránh trùng lặp.