SpaceX hay Tesla sẽ đưa Elon Musk đạt mốc tài sản 1 nghìn tỷ USD?

Ông Elon Musk, nhà sáng lập và điều hành của Tesla và SpaceX, được dự báo sẽ trở thành người đầu tiên trên thế giới đạt mốc tài sản ròng cá nhân 1 nghìn tỷ USD. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là không phải hãng xe điện, mà chính công ty khai phá vũ trụ, mới có thể là động lực đưa ông Musk tới cột mốc tài sản này.

Cổ phần trong SpaceX hiện chiếm gần 2/3 tổng tài sản của ông Musk, cho thấy tầm quan trọng ngày càng tăng của công ty này trong danh mục tài sản của ông.

Theo dữ liệu của tạp chí Forbes, trong tuần vừa rồi, ông Musk đã trở thành người đầu tiên vượt qua mốc 800 tỷ USD, với tài sản ròng hiện tại khoảng 845 tỷ USD. Khối tài sản này đồng nghĩa ông giàu hơn cả ba nhân vật tiếp theo trong xếp hạng giàu thế giới cộng lại, bao gồm các nhà đồng sáng lập Google là Larry Page và Sergey Brin, cùng CEO của Meta, ông Mark Zuckerberg.

Khối tài sản của ông Musk tăng mạnh sau khi SpaceX mua lại công ty trí tuệ nhân tạo và truyền thông xã hội xAI - cũng do chính Musk sáng lập và điều hành - trong một thỏa thuận định giá thực thể hợp nhất ở mức 1,25 nghìn tỷ USD.

Với việc ông Musk sở hữu khoảng 43% trong công ty hợp nhất, cổ phần của ông được định giá hơn 530 tỷ USD, đánh dấu một sự thay đổi nhanh chóng trong cơ cấu tài sản của ông. Giới phân tích nhận định, ưu tiên của ông Musk trong thời gian tới có thể đang chuyển dần từ Tesla sang SpaceX. Chính Tesla cũng đã thừa nhận sự dịch chuyển ưu tiên này trong một tài liệu mới của công ty, trong đó lưu ý rằng "phần lớn tài sản của ông Musk hiện nay được tạo ra từ các doanh nghiệp khác” thay vì Tesla.

Năm ngoái, ông Musk đã xác nhận ý định đưa SpaceX niêm yết cổ phiếu trên sàn chứng khoán vào năm 2026 - một động thái có thể làm giảm tầm quan trọng của Tesla trong khối tài sản cá nhân của ông. Tuy nhiên, nỗ lực đó của ông Musk sẽ phụ thuộc vào mức độ hưởng ứng của các nhà đầu tư trên thị trường đại chúng, bởi họ có thể do dự trong việc rót tiền vào một công ty kết hợp giữa nhà thầu quốc phòng và kinh doanh vệ tinh với một mô hình phát triển AI tốn kém đang cố gắng cạnh tranh với Google, OpenAI và Anthropic.

SpaceX đã nhận được hơn 20 tỷ USD từ các hợp đồng với chính phủ liên bang và có thể sẽ ký kết được thêm nhiều hợp đồng béo bở khác - theo dữ liệu của công ty FedScout. Ông Musk đã coi việc SpaceX mua lại xAI là bước tiếp theo hướng tới các "trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo”.

Tuy nhiên, xAI hiện đang bị điều tra bởi cơ quan chức năng ở châu Âu, châu Á, Australia và California, sau khi công cụ tạo hình ảnh Grok của công ty cho phép người dùng tạo và chia sẻ những hình ảnh khiêu dâm của trẻ em và phụ nữ.

Hiện chưa rõ vụ sáp nhập trên có đối mặt với rào cản pháp lý nào hai không. Tuần vừa rồi, các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ của Mỹ đã kêu gọi Lầu Năm Góc điều tra SpaceX về các nhà đầu tư Trung Quốc được giữ bí mật trong công ty này.

Một số nhà phân tích cho rằng ông Musk vẫn có động lực lớn để tập trung vào Tesla. Cuối năm ngoái, cổ đông hãng xe điện này đã bỏ phiếu thông qua một gói thù lao mới có trị giá có thể lên tới 1 nghìn tỷ USD, được trả trong 12 đợt, nếu Tesla đạt được các cột mốc nhất định trong thập kỷ tới, bao gồm tăng trưởng vốn hóa thị trường và thành tựu hoạt động. Đợt chi trả đầu tiên sẽ được thực thi nếu Tesla đạt mức vốn hóa thị trường 2 nghìn tỷ USD, cao hơn khoảng 460 tỷ USD so với định giá hiện tại.

Tesla cho biết cấu trúc thù lao này nhằm "ngăn ông Musk ưu tiên các doanh nghiệp khác”. Tuy nhiên, giáo sư luật Columbia Dorothy Lund cho rằng chiến lược này có thể không hiệu quả. Ông Musk hiện đang "đàm phán các gói thù lao tại mỗi công ty, và mỗi hội đồng quản trị đều cố gắng lôi kéo ông ấy bằng các gói thù lao. Nếu SpaceX/xAI trả ông ấy nhiều tiền hơn và dành cho ông ấy một cổ phần lớn hơn, gói thù lao của Tesla có thể trở nên kém hấp dẫn hơn”, ông Lund nói với CNBC.

Trước khi SpaceX mua lại xAI, ông Musk sở hữu khoảng 42% SpaceX và kiểm soát 80% quyền bầu tại công ty này. Trong khi đó, sở hữu hiện tại của ông trong Tesla nằm trong khoảng từ 11% đến 15% số cổ phiếu đang lưu hành. Với giá trị thương hiệu và doanh số ô tô của Tesla đang giảm, trong khi robotaxi và robot hình người được hứa hẹn từ lâu vẫn đang trong quá trình phát triển, giá cổ phiếu Tesla đã giảm khoảng 9% trong năm nay.

Dựa trên mức sở hữu của ông Musk trong SpaceX, và giả định cổ phiếu Tesla không thay đổi, công ty tên lửa và AI này sẽ phải đạt mức định giá khoảng 1,6 nghìn tỷ USD để ông Musk - người giàu nhất thế giới - đạt được mốc tài sản 1 nghìn tỷ USD.

Ông Ross Gerber, CEO của công ty đầu tư Gerber Kawasaki, đang đặt cược rằng ông Musk sẽ không bao giờ muốn đưa SpaceX lên sàn chứng khoán như một thực thể độc lập. Thay vào đó, ông Gerber nhận định có thể sẽ có một vụ sáp nhập giữa SpaceX và Tesla, và thực thể sau sáp nhập sẽ được niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán New York (NYSE) dưới mã cổ phiếu X - mã trước đây thuộc về hãng thép US Steel.

Trước khi sáp nhập vào SpaceX, xAI đã sáp nhập với X - mạng xã hội được ông Musk đã đổi tên từ tên gọi ban đầu là Twitter. Theo ông Gerber, một vụ sáp nhập giữa SpaceX với Tesla sẽ cho phép ông Musk thực hiện giấc mơ điều hành một công ty khổng lồ dưới thương hiệu X.

Thực thể khổng lồ này sẽ giúp họ dễ dàng huy động vốn và vay mượn - ông Gerber nhấn mạnh, và cho rằng đó là cách tốt nhất để ông Musk cạnh tranh và bứt phá trong cuộc đua AI.