Giữa bối cảnh địa kinh tế toàn cầu đang “lọc nhiễu loạn” để “chọn tín hiệu”, Việt Nam đứng trước một “cơ hội vàng” để tái định vị mình trên bản đồ công nghệ thế giới. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành hiện thực và nâng cao vị thế trong trật tự kinh tế số mới, Việt Nam phải vượt qua những rào cản cốt lõi về chất lượng nhân lực, tư duy quản trị và đặc biệt là xây dựng được “niềm tin số”...

Trong nhiều thập kỷ, mô hình tăng trưởng của Việt Nam chủ yếu dựa vào các yếu tố truyền thống như lao động chi phí thấp và thu hút vốn FDI vào các lĩnh vực sản xuất, gia công. Việt Nam được xem là “công xưởng mới” của thế giới trong khu vực. Nhưng trong một trật tự kinh tế mới đang được định hình lại bởi trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và sự dịch chuyển địa chiến lược của các chuỗi cung ứng, mô hình cũ đã không còn đủ để đảm bảo tăng trưởng bền vững.

Hội nghị Vietnam Future Economy Summit 2025 do Bloomberg Businessweek Vietnam và Beacon Asia Media tổ chức mới đây, với chủ đề “Lọc nhiễu loạn – Chọn tín hiệu – Định tương lai”, đã tập trung thảo luận về việc làm cách nào để thích ứng với biến động và chủ động “định tương lai” cho nền kinh tế dựa trên kinh tế số và khả năng làm chủ công nghệ lõi.

“CƠ HỘI VÀNG” TÁI ĐỊNH VỊ NỀN KINH TẾ

Việt Nam đang sở hữu những nền tảng quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng mạnh mẽ. Với khoảng 4.000 công ty khởi nghiệp, một lực lượng lao động trẻ hùng hậu với 1,5 triệu kỹ sư, và một chương trình chuyển đổi số quốc gia được thúc đẩy mạnh mẽ ở mọi cấp, Việt Nam đang nổi lên như một trong những trung tâm công nghệ năng động nhất châu Á.

Ông Hà Trung Kiên, Phó Chủ tịch Tập đoàn Công nghệ G-Group, nhận định đây là “cơ hội vàng” để Việt Nam thực hiện tái định vị, từ một điểm đến sản xuất hay thị trường tiêu dùng, trở thành một quốc gia sáng tạo và sở hữu công nghệ.

Theo ông, sự tái định vị này đang được xây dựng trên bốn trụ cột chiến lược mà cả thế giới đang chạy đua là trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, bán dẫn và an ninh mạng.

“Chúng tôi tin rằng mỗi trụ cột này đều có thể phát triển thành những doanh nghiệp quy mô “tỷ đô”. Đây không chỉ là tham vọng của một tập đoàn, mà còn là tầm nhìn chung cho cả ngành công nghệ Việt Nam, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trên phạm vi toàn cầu”, đại diện G-Group khẳng định.

TỪ CHUYỂN ĐỔI SỐ 2.0 ĐẾN NIỀM TIN SỐ

Mặc dù đang đứng trước “cơ hội vàng” để thúc đẩy tăng trưởng hai con số nhưng Việt Nam sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức trong chặng đường phát triển. Trong đó, thách thức không chỉ nằm ở công nghệ, mà ở con người, tư duy và niềm tin.

Theo Phó Chủ tịch G-Group, Việt Nam đang bước vào giai đoạn “chuyển đổi số 2.0”, khi công nghệ không chỉ hỗ trợ tự động hóa quy trình mà còn tham gia sâu vào quá trình ra quyết định dựa trên dữ liệu và AI.

“Điều này, vì vậy, đòi hỏi doanh nghiệp phải thiết kế lại mô hình vận hành và tư duy quản trị, thay vì chỉ dừng ở việc số hóa thủ tục như ở giai đoạn chuyển đổi số 1.0”, ông Kiên nói.

Thách thức nữa, và có lẽ là lớn nhất, theo đại diện G-Group, chính là “niềm tin số” (Digital Trust). Trong phiên thảo luận “Tăng trưởng và bảo mật trong kỷ nguyên AI”, ông Kiên nhấn mạnh “niềm tin số” sẽ là một trong những tài sản quan trọng nhất của doanh nghiệp. Vì vậy, tăng trưởng bền vững, theo đó, phải đi kèm hạ tầng bảo mật vững chắc, tuân thủ pháp luật và minh bạch với người dùng, nhằm hạn chế rủi ro hệ thống liên quan tới dữ liệu và tài sản số khi AI được triển khai rộng rãi.

Đối mặt với những cơ hội và thách thức đó, con đường duy nhất để Việt Nam thực sự “định tương lai” của mình là phải tự chủ về công nghệ lõi. Đây chính là tinh thần “Make in Vietnam” được các doanh nghiệp công nghệ của Việt Nam theo đuổi với mục tiêu tham gia vào hạ tầng số và công nghệ lõi của quốc gia.

“Chúng tôi mong muốn khi nói đến các giải pháp an ninh mạng, nền tảng vận hành số hay hạ tầng thanh toán số phục vụ thị trường Việt Nam, sẽ luôn có lựa chọn đến từ một doanh nghiệp Việt đủ năng lực, đủ uy tín. Đó là cách G-Group hay những công ty công nghệ của Việt Nam hiểu về trách nhiệm đồng hành cùng đất nước trên hành trình tự chủ công nghệ,” ông Kiên nhấn mạnh.