Tâm lý nhà đầu tư trên thị trường vàng có thể đang cực đoan

Giá vàng năm nay đã tăng chóng mặt gần 50% lên ngưỡng 3.900 USD/oz trong bối cảnh cuộc chiến thương mại của Tổng thống Mỹ Donald Trump châm ngòi cho một cuộc chạy đua vào các tài sản trú ẩn an toàn.

TÂM LÝ FOMO KHIẾN VÀNG TRỞ THÀNH KÊNH ĐẦU TƯ QUÁ LỚN

Dù tác động của thuế quan tới thị trường tài chính đã giảm bớt gần đây, nhưng giá vàng vẫn không ngừng leo thang. Chỉ riêng trong tháng 9, giá kim loại quý này đã tăng gần 12%, đánh dấu tháng tăng mạnh nhất kể từ năm 2011.

Theo các nhà quản lý danh mục, chất xúc tác chính cho cơn sốt vàng lần này - lớn nhất kể từ thập niên 1970 - là nhiều loại nhà đầu tư, từ cá nhân cho tới tổ chức, tham gia bắt sóng vàng. Xu hướng này diễn ra sau nhiều năm các ngân hàng trung ương trên thế giới mua vào lượng vàng kỷ lục.

“Đó là tâm lý FOMO. Vàng đã trở thành kênh đầu tư quá lớn đến nỗi không ai có thể bỏ qua và nhà đầu tư không thể không sở hữu vàng”, chiến lược gia trưởng Luca Paolini tại công ty Pictet Asset Management nhận xét với tờ báo Financial Times. Tâm lý FOMO cũng là nguyên nhân đằng sau cơn sốt cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn thời gian qua.

Còn theo bà Nicky Shiels, nhà phân tích tại công ty giao dịch và tinh chế kim loại quý MKS Pamp, thị trường đã “hơi hỗn loạn” và yếu tố đột phá là dòng tiền chảy vào các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) - một công cụ đầu tư phổ biến và chi phí rẻ được cả nhà đầu tư cá nhân và tổ chức ưa chuộng.

Theo số liệu từ Hội đồng Vàng thế giới (WGC), dòng tiền đầu tư ròng chảy vào các quỹ ETF vàng đã tăng mạnh lên 13,6 tỷ USD trong 4 tuần qua, nâng tổng số tiền từ đầu năm lên hơn 60 tỷ USD - một con số kỷ lục. Lượng vàng nằm trong tay các ETF này đã tăng lên trên 3.800 tấn, sát mức đỉnh trong đại dịch Covid-19.

Theo các nhà phân tích, cơn sốt vàng đang diễn ra là dấu hiệu đầu tiên cho thấy sự thay đổi trong cách phân bổ danh mục dài hạn của các nhà đầu tư, cả cá nhân lẫn tổ chức. Thay vì cách phân bổ truyền thống theo tỷ lệ 60/40 vào cổ phiếu và trái phiếu, ngân hàng Morgan Stanley hiện khuyến nghị nhà đầu tư phân bổ theo tỷ lệ 60/20/20 cho cổ phiếu, trái phiếu và vàng.

Theo một cuộc khảo sát gần đây của ngân hàng Bank of America (BofA), sự thay đổi như vậy có thể đồng nghĩa với hàng nghìn tỷ USD sẽ đổ vào vàng. Đây cũng là một thay đổi lớn bởi các nhà quản lý quỹ lâu nay chỉ phân bổ bình quân khoảng 2% danh mục cho vàng.

“Lần đầu tiên sau một thời gian dài, chúng tôi mới ghi nhận một lượng lớn yêu cầu từ khách hàng về việc nắm giữ vàng dài hạn như vậy”, ông Michael Widmer, giám đốc bộ phận nghiên cứu kim loại tại BofA chia sẻ.

Theo bà Valerie Noel, giám đốc giao dịch tại ngân hàng Thụy Sỹ Syz Group, nhiều khách hàng đang quan tâm tới các giao giao dịch đặt cược vào xu hướng giảm giá của USD và mua vàng.

“Nhiều nhà đầu tư muốn bán khống USD, nhưng họ cũng không biết nên mua đồng tiền nào. Sự thiếu chắc chắn này dẫn thẳng họ đến vàng”, bà Shiels của MKS Pamp cho biết.

PHÒNG NGỪA RỦI RO MỘT CÁCH CỰC ĐOAN?

Khác với trái phiếu, vàng không mang sinh lời và lâu nay không được lòng nhiều nhà đầu tư chính thống vì khó định giá và dự đoán. Tỷ phú Warren Buffett từng nhận xét kim loại quý này “không có nhiều công dụng và cũng không sinh lời”.

Sau khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, khi các ngân hàng trung ương triển khai chính sách nới lỏng định lượng, giới đầu tư đã đổ xô vào vàng. Tuy nhiên, nỗi lo về siêu lạm phát đã không thành hiện thực và phải tới mùa hè năm 2020 - trong đại dịch Covid-19 - giá vàng mới vượt đỉnh năm 2011.

Tuy nhiên, hiện tại, bất ổn trên thị trường trái phiếu do lo ngại về tình trạng phát hành trái phiếu kỷ lục tại các nước phát triển đang khiến trái phiếu - một kênh đầu tư có vai trò cân bằng danh mục - trở nên kém hấp dẫn và gia tăng sức hút cho vàng.

“Những gì chúng ta chứng kiến trên thị trường trái phiếu là một nhân tố thúc đẩy thị trường vàng. Vàng có vẻ hấp dẫn hơn một chút so với trái phiếu với vai trò là một công cụ đa dạng hóa cho danh mục đầu tư”, bà Maya Bhandari, giám đốc đầu tư khu vực Châu Âu, Trung Đông, và Châu Phi (EMEA) của công ty Neuberger Berman, nhận định.

Một động lực nữa cho thị trường vàng là tâm lý lo lắng khi phản ứng của các nhà hoạch định chính sách tại một số quốc gia với tình trạng nợ công cao chót vót là cho phép lạm phát ở trên mức mục tiêu. Điều này làm mất giá các loại tài sản, đặc biệt trong bối cảnh ông Trump liên tục gây áp lực buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất.

Tuy nhiên, bà Francesca Fornasari, giám đốc giải pháp tiền tại quỹ đầu tư Insight Investment, cho rằng hiện tại thị trường trái phiếu hiện cho thấy chưa có sự mất kiểm soát do vấn đề lạm phát. Trong khi đó, vàng đang được các nhà đầu tư sử dụng như một công cụ phòng ngừa rủi ro cực đoan.

Phòng ngừa rủi ro cực đoan, hay còn gọi là phòng hộ rủi ro đuôi (tail hedge) là chiến lược thường được áp dụng để bảo vệ danh mục đầu tư khỏi các cú sốc lớn, hiếm gặp nhưng gây thiệt hại nặng như khủng hoảng tài chính, đại dịch...