Rác thải nhựa toàn cầu đã ở mức 1 tỷ tấn và sẽ tiếp tục tăng mạnh trong những năm tới. Tuy nhiên, việc ứng phó và tiến tới chấm dứt ô nhiễm nhựa trên toàn cầu đang đối mặt với khó khăn. Tại phiên họp lần thứ năm của Ủy ban Đàm phán Liên chính phủ (INC-5.2) Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa mới đây, các bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung, chưa có được một thỏa thuận toàn cầu có tính ràng buộc pháp lý...

Hội thảo "Việt Nam đối với tiến trình sau Phiên INC 5.2 Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa" vừa diễn ra các chuyên gia đã nhấn mạnh sự phức tạp của vấn đề và những thách thức trong giai đoạn đàm phán tiếp theo, đồng thời thu thập ý kiến đóng góp để Việt Nam có thể chủ động giải quyết các vấn đề liên quan.

Ô nhiễm nhựa được WEF xếp vào top 10 rủi ro toàn cầu nghiêm trọng nhất, gây ảnh hưởng nặng nề đến các hệ sinh thái trên cạn và dưới biển. Tại Việt Nam, lượng rác thải nhựa ước tính khoảng 8.039 tấn mỗi ngày, với mức sử dụng nhựa một lần và nhựa khó phân hủy còn cao, dẫn đến tình trạng rò rỉ rác thải nhựa ra biển.

Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 giảm 75% lượng rác thải nhựa đại dương và loại bỏ nhựa dùng một lần tại các khu du lịch và khu bảo tồn biển.

Việt Nam đã thể hiện quan điểm của mình tại INC-5.2, nhấn mạnh sự cần thiết của hợp tác công bằng, tôn trọng sự khác biệt về trình độ phát triển giữa các quốc gia và ủng hộ cơ chế tài chính minh bạch để hỗ trợ các nước đang phát triển chuyển đổi ngành nhựa. 

Tuy nhiên, Việt Nam không chỉ tham gia đàm phán mà còn chủ động triển khai các hành động cụ thể trong nước, bao gồm hoàn thiện khung chính sách, huy động nguồn lực và thúc đẩy các mô hình kinh tế tuần hoàn. Chương trình Đối tác hành động quốc gia về nhựa (NPAP) Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức tham vấn đa bên và đóng góp vào lập trường của Việt Nam.

Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa cũng tạo ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận tài chính xanh và tín chỉ nhựa. Các quy định về giảm nhựa nguyên sinh, tăng tái chế và minh bạch chuỗi giá trị sẽ thúc đẩy đổi mới công nghệ và cải thiện quản trị môi trường. Đại diện UNDP khuyến khích doanh nghiệp chủ động hành động sớm, nắm bắt cơ hội và tham gia hợp tác công-tư để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Các chuyên gia cho rằng thỏa thuận nhựa toàn cầu sẽ tạo ra sự chuyển đổi mang tính bước ngoặt, thúc đẩy việc hoàn thiện hệ thống pháp luật và quy định trong nước, mở ra cơ hội tiếp cận các nguồn tài chính, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ nâng cao năng lực cho các quốc gia đang phát triển.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 43-2025 phát hành ngày 27/10/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

https://vneconomy.vn/don-doc-tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-43-2025.htm