Thăm Trà Đông, làng nghề trăm năm đỏ lửa

Nguyễn Thuấn - Thiên Anh

22/03/2024, 08:13

Trải qua biết bao thăng trầm, biến cố, nghề đúc đồng Làng Trà Đông (Thanh Hóa) vẫn giữ được nét độc đáo, đặc trưng...

Làng Trà Đông hay Trà Đúc xưa kia gọi là Sơn Trang, tiếng Nôm gọi là Kẻ Chè, một vùng đất cổ các thành phố Thanh Hóa 12km về phía Tây Bắc nằm trong địa vực của vùng đất Đông Sơn nổi tiếng. Nghề đúc đồng Trà Đông có bề dày lịch sử hàng trăm năm, tương truyền từ thời nhà Lý dòng họ Vũ đã đưa nghề đúc đồng về làng, nên dân gian  có câu ca "Đất họ Lê, nghề họ Vũ".

Tuy nhiên, cũng có truyền thuyết cho rằng nghề đúc đồng ở làng Trà Đông là do Đức Thánh Khổng Minh Không truyền nghề. Để tưởng nhớ công lao to lớn đối với người đã đem nghề về cho nhân dân, vào thời Tự Đức tức năm 1848 - 1883 dân phường đúc đồng Trà Đông đã lập đền thờ suy tôn thánh Khổng Minh Không làm vị tổ sư của nghề, kể từ đó nhân dân của làng vẫn thờ đúc thánh Khổng minh Không và 2 ông họ Vũ coi đây là ông tổ của nghề đúc đồng. 

Đúc đồng là cả một quy trình phức tạp bao gồm nhiều khâu thủ công từ nhào đất, làm khuôn đến pha hợp chất, nấu đồng đến làm nguộn. Mội khâu có thao tác, kỹ thuật khác nhau nhưng quan trọng nhất vẫn là khâu làm khuôn và pha chế hợp chất nấu đồng. Thông thường 2 khâu này có ảnh hưởng trực tiếp tới hình dáng và chất lượng sản phẩm của đồ đồng nhất là đúc trống đồng. Vì vậy nghề đúc chỉ là dựa trên kinh nghiệm và nghề đúc chỉ được truyền cho người thân trong gia đình hoặc tập trung ở trong làng, không được truyền cho làng khác.

Năm 2018, nghề đúc đồng cổ truyền làng Trà Đông, xã Thiệu Trung ,được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Đúc đồng là cả một quy trình kỹ thuật phức tạp bao gồm nhiều khâu, mỗi khâu có các bước, các thao tác kỹ thuật khác nhau, bao gồm làm khuôn, pha chế  hợp chất, nấu đồng, đúc sản phẩm...
Năm 2018, nghề đúc đồng cổ truyền làng Trà Đông, xã Thiệu Trung ,được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Đúc đồng là cả một quy trình kỹ thuật phức tạp bao gồm nhiều khâu, mỗi khâu có các bước, các thao tác kỹ thuật khác nhau, bao gồm làm khuôn, pha chế  hợp chất, nấu đồng, đúc sản phẩm...
Điểm đặc biệt của các sản phẩm đồng tại làng nghề Trà Đông là khuôn được làm thủ công bằng đất sét giã nhuyễn, sàng lọc thành bột trộn với tro trấu.
Điểm đặc biệt của các sản phẩm đồng tại làng nghề Trà Đông là khuôn được làm thủ công bằng đất sét giã nhuyễn, sàng lọc thành bột trộn với tro trấu.
VnEconomy
Theo các nghệ nhân, để có một sản phẩm, người làm nghề phải thực hiện nhiều công đoạn. Công việc này không chỉ đòi hỏi sự cần cù, tỉ mỉ mà người thợ còn phải có sức khỏe, sự chịu khó, chịu khổ.
Theo các nghệ nhân, để có một sản phẩm, người làm nghề phải thực hiện nhiều công đoạn. Công việc này không chỉ đòi hỏi sự cần cù, tỉ mỉ mà người thợ còn phải có sức khỏe, sự chịu khó, chịu khổ.
VnEconomy
Nghệ nhân làng Trà Đông đang tạo hoa văn cho khuôn đúc.
Nghệ nhân làng Trà Đông đang tạo hoa văn cho khuôn đúc.
VnEconomy
Người thợ sẽ đổ đồng nóng chảy để chuẩn bị đổ vào khuôn đúc sản phẩm.
Người thợ sẽ đổ đồng nóng chảy để chuẩn bị đổ vào khuôn đúc sản phẩm.
Công đoạn đổ đồng được thực hiện bởi những người thợ có kinh nghiệm, sức khỏe và đòi hỏi sự phối hợp ăn ý từ khi nung cho đến múc đồng.
Công đoạn đổ đồng được thực hiện bởi những người thợ có kinh nghiệm, sức khỏe và đòi hỏi sự phối hợp ăn ý từ khi nung cho đến múc đồng.
Các khâu cuối cùng là đập bỏ khuôn đất những sản phẩm bằng đồng trải qua quá trình làm nguội, mài giũa, chạm khắc hoa văn và đánh bóng rồi thành phẩm.
Các khâu cuối cùng là đập bỏ khuôn đất những sản phẩm bằng đồng trải qua quá trình làm nguội, mài giũa, chạm khắc hoa văn và đánh bóng rồi thành phẩm.
 Nghề truyền thống này cũng góp phần giải quyết việc làm cho khoảng 300 lao động địa phương, với thu nhập trung bình khoảng 8 triệu đồng/người/tháng.
 Nghề truyền thống này cũng góp phần giải quyết việc làm cho khoảng 300 lao động địa phương, với thu nhập trung bình khoảng 8 triệu đồng/người/tháng.
Những sản phẩm chế tác từ đồng của làng Trà Đông được khách hàng ưu chuộng.
Những sản phẩm chế tác từ đồng của làng Trà Đông được khách hàng ưu chuộng.
VnEconomy
Xưởng đúc đồng của gia đình ông Nguyễn Bá Châu tại làng Trà Đông, nghệ nhân đã xác lập 4 kỷ lục Việt Nam, trong số đó có phiên bản trống đồng Ngọc Lũ nặng gần 4 tấn nằm bên trong làng Trà Đông.
Xưởng đúc đồng của gia đình ông Nguyễn Bá Châu tại làng Trà Đông, nghệ nhân đã xác lập 4 kỷ lục Việt Nam, trong số đó có phiên bản trống đồng Ngọc Lũ nặng gần 4 tấn nằm bên trong làng Trà Đông.
Chiếc trống đồng khổng lồ này được ông và 10 công nhân cùng con trai là anh Nguyễn Bá Quý làm bằng phương pháp thủ công trong thời gian 6 tháng.  
Chiếc trống đồng khổng lồ này được ông và 10 công nhân cùng con trai là anh Nguyễn Bá Quý làm bằng phương pháp thủ công trong thời gian 6 tháng.  

Đọc thêm

Dòng sự kiện

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).

Bài viết mới nhất

Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031

Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031

Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định gồm: Hà Nội có 11 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 32; Thành phố Hồ Chí Minh có 13 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 38; Hải Phòng có 7 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 19...

Bài viết mới nhất

Giá vàng trong nước và thế giới

Giá vàng trong nước và thế giới

VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.

Bài viết mới nhất

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.

Bài viết mới nhất

Trợ lý thông tin kinh tế Askonomy - Asko Platform

Trợ lý thông tin kinh tế Askonomy - Asko Platform

Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...

Bài viết mới nhất

Mỹ thâm hụt thương mại hàng hóa với những nền kinh tế nào nhiều nhất năm 2025?

Mỹ thâm hụt thương mại hàng hóa với những nền kinh tế nào nhiều nhất năm 2025?

[Phóng sự ảnh]: Người dân xếp hàng sớm mua vàng ngày vía Thần tài

[Phóng sự ảnh]: Người dân xếp hàng sớm mua vàng ngày vía Thần tài

Xây dựng “phòng tuyến kép” cho không gian số

Xây dựng “phòng tuyến kép” cho không gian số

Asko AI Platform

Askonomy AI

...

icon

Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?

Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán), có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu). Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:

VnEconomy