Thanh kiểm tra các “điểm nóng” khai thác khoáng sản

Trước những diễn biến phức tạp trong hoạt động khai thác tài nguyên tại một số địa phương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động khoáng sản trên địa bàn.

TẬP TRUNG THANH KIỂM TRA CÁC KHU VỰC CÓ HOẠT ĐỘNG KHOÁNG SẢN PHỨC TẠP

Đánh giá về hiện trạng hoạt động địa chất khoáng sản hiện nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ rõ tại một số địa phương, tình trạng khai thác khoáng sản trái phép vẫn xảy ra; việc chấp hành các quy định về bảo vệ tài nguyên, môi trường trong hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản chưa nghiêm.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, những tồn tại này không chỉ tiềm ẩn nguy cơ thất thoát tài nguyên mà còn có thể phát sinh các vi phạm pháp luật.

Trước yêu cầu siết chặt kỷ cương pháp luật trong quản lý tài nguyên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động khoáng sản.

Một trong những yêu cầu trọng tâm được Bộ đặt ra là tổ chức thanh tra, kiểm tra hoạt động khoáng sản theo đúng quy định của Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Trong đó, công tác thanh tra phải được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các khu vực có hoạt động khoáng sản phức tạp, khu vực giáp ranh giữa các địa phương, nơi thường xuyên xảy ra khai thác trái phép, các khu vực nhạy cảm về môi trường, an ninh, trật tự.

Thông qua công tác thanh kiểm tra kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là tình trạng khai thác khoáng sản trái phép; khai thác không đúng nội dung giấy phép; không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính; vi phạm quy định về bảo vệ môi trường.

Đối với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng, cần thực hiện thu hồi, chấm dứt hiệu lực giấy phép theo quy định; nếu có dấu hiệu tội phạm thì chuyển hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền để xử lý.

TRÁNH TÌNH TRẠNG CHỒNG CHÉO HOẶC BỎ SÓT, PHÁT HIỆN SỚM, PHÒNG NGỪA VI PHẠM NGAY TỪ CƠ SỞ

Bên cạnh yêu cầu siết chặt quản lý, Bộ cũng lưu ý việc xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra phải phù hợp với thực tiễn địa phương, bảo đảm không chồng chéo, trùng lặp, không gây ảnh hưởng không cần thiết đến hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp của doanh nghiệp.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương chỉ đạo tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng, bao gồm cơ quan chuyên môn về khoáng sản, cơ quan thanh tra, lực lượng công an và chính quyền các cấp trong công tác kiểm tra, giám sát hoạt động khoáng sản.

Việc phối hợp phải gắn với phân công trách nhiệm cụ thể, tránh tình trạng chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ; đồng thời nâng cao khả năng phát hiện sớm, phòng ngừa vi phạm ngay từ cơ sở.

Cùng với đó, các địa phương phải thực hiện đầy đủ chế độ thông tin, báo cáo định kỳ hoặc đột xuất về công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực địa chất và khoáng sản, bảo đảm kịp thời tổng hợp, xử lý các vấn đề phát sinh.

Cùng với tăng cường hoạt thanh kiểm tra, xử lý vi phạm, Bộ cũng nhấn mạnh việc tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định.

Để nâng cao hiệu quả khai thác khoáng sản, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng cần khuyến khích các doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả trong khai thác, chế biến khoáng sản theo hướng hiện đại.

Hoạt động khoáng sản cần chuyển mạnh theo hướng khai thác gắn với chế biến sâu; tăng cường thu hồi khoáng sản đi kèm; giảm thiểu tác động môi trường; nâng cao giá trị gia tăng; tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khoáng sản trong nước…

Đây là định hướng quan trọng nhằm chuyển từ khai thác tài nguyên thô sang phát triển kinh tế khoáng sản theo hướng bền vững, hiệu quả hơn.