Đẩy nhanh tiến độ các dự án, công trình điện trọng điểm, đảm bảo an ninh năng lượng

Chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về tình hình triển khai và giải pháp thực hiện Điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch Điện 8 Điều chỉnh) và tình hình thực hiện các dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng diễn ra ngày 26/5/2026, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo Nhà nước các chương trình, công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng, nêu rõ: Thời gian qua, một số dự án năng lượng, điện trọng điểm triển khai chậm tiến độ; có dự án chưa thực hiện đúng kế hoạch và định hướng của Quy hoạch Điện 8 Điều chỉnh, dẫn đến nguy cơ không đáp ứng tiến độ đề ra.

Trước nguy cơ không đáp ứng tiến độ đề ra, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và tập đoàn tập trung rà soát, làm rõ khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp thúc đẩy các công trình, dự án trọng điểm, trong đó xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm thuộc thẩm quyền của các bộ, ngành, địa phương và Chính phủ, “không để các công trình, dự án trọng điểm ngành năng lượng tiếp tục chậm tiến độ”.

KHẨN TRƯƠNG ĐIỀU CHỈNH QUY HOẠCH ĐIỆN 8 ĐỂ BẢO ĐẢM CUNG ỨNG ĐIỆN 

Báo cáo tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh: An ninh năng lượng không chỉ là bảo đảm đủ nguồn cung điện mà còn phải duy trì vận hành hệ thống an toàn, liên tục trong các tình huống cực đoan; đồng thời giá năng lượng phải phù hợp với khả năng chi trả của người dân và doanh nghiệp, không gây tác động bất lợi đến ổn định kinh tế vĩ mô.

Ngay sau khi Quy hoạch điện 8 Điều chỉnh được phê duyệt, Chính phủ và Bộ Công Thương đã có nhiều chỉ đạo điều hành, đôn đốc tiến độ các dự án nguồn, lưới điện trọng điểm; triển khai các giải pháp, nhiệm vụ bảo đảm cung cấp điện trong thời gian cao điểm năm 2026 và giai đoạn 2027-2030.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, thực tế cho thấy nhiều dự án nguồn và lưới điện vẫn không kịp tiến độ vận hành giai đoạn đến năm 2030. Điều này gây áp lực rất lớn lên khả năng cung ứng điện và an ninh năng lượng quốc gia trong những năm tới.

Để khắc phục, Bộ Công Thương kiến nghị khẩn trương rà soát, cập nhật và điều chỉnh Quy hoạch Điện 8 nhằm bảo đảm tính khả thi và lập danh mục các dự án điện cấp bách triển khai ngay, nhất là các dự án nguồn điện nền tại trung tâm phụ tải lớn. Bộ cũng đề xuất các nhóm giải pháp đồng bộ như xây dựng khung giá phát điện hợp lý, khuyến khích năng lượng tái tạo kết hợp pin lưu trữ (BESS), triển khai chương trình quản lý nhu cầu và tiết kiệm điện. Đồng thời, cần nghiên cứu cơ chế đột phá cho điện gió ngoài khơi, phát triển nhiệt điện than công nghệ hiện đại gắn với lộ trình thu giữ carbon (CCS) và ưu tiên các công trình nguồn điện có thời gian triển khai nhanh.

Tại cuộc họp, lãnh đạo các Bộ Tài chính, Tư pháp, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tài nguyên và Môi trường, Khoa học và Công nghệ, Văn phòng Chính phủ thống nhất quan điểm điện là yếu tố đặc biệt quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo an sinh xã hội, do đó, phải bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia.

Qua rà soát tình hình triển khai các dự án điện quy mô lớn, cấp bách và Quy hoạch điện 8, các ý kiến cho rằng nếu không có giải pháp quyết liệt ngay từ bây giờ thì nguy cơ thiếu điện là rất lớn; cần nghiên cứu bổ sung chế tài để tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý các chủ đầu tư và địa phương không thực hiện dự án điện đúng tiến độ, kế hoạch đã được phê duyệt; nâng cao hiệu quả công tác điều độ, vận hành hệ thống điện, bảo đảm sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn điện.

Liên quan đến việc điều chỉnh Quy hoạch Điện 8, các bộ ngành đề nghị Bộ Công Thương làm rõ cơ sở, nguyên tắc và các yếu tố mới phát sinh để bảo đảm danh mục dự án sát với thực tế. Việc điều chỉnh phải gắn liền với cơ chế xử lý trách nhiệm cụ thể đối với từng trường hợp chậm triển khai.

Đối với các cơ chế đặc thù cho công trình, dự án trọng điểm, cần làm rõ vướng mắc phát sinh từ quy định nào, thuộc nhóm dự án nào, ở khâu nào của quy trình đầu tư và mức độ ảnh hưởng để đề xuất giải pháp phù hợp, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn.

TUYỆT ĐỐI KHÔNG ĐỂ THIẾU ĐIỆN TRONG MỌI HOÀN CẢNH

Ghi nhận sự chủ động của Bộ Công Thương và các tập đoàn, Phó Thủ tướng khẳng định: “Đảo đảm an ninh năng lượng là điều kiện tiên quyết để thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao, chuyển đổi xanh và phát triển công nghiệp công nghệ cao theo Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị. Trong bối cảnh hướng tới mục tiêu tăng trưởng “hai con số” giai đoạn 2026-2030 theo Kết luận số 18-KL/TW, việc cung ứng đủ điện là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng và mang tính chiến lược, cấp bách, lâu dài đối với sự phát triển của đất nước”.

Phó Thủ tướng đánh giá cao nỗ lực phối hợp thời gian qua nhưng cũng thẳng thắn chỉ ra các hạn chế về thủ tục rườm rà, giải phóng mặt bằng chậm và tình trạng né tránh trách nhiệm ở một số đơn vị, địa phương.

Khẳng định mục tiêu không để thiếu điện trong bất kỳ hoàn cảnh nào, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương phát huy vai trò đầu mối, kịp thời tham mưu cho Ban Chỉ đạo để xử lý các vấn đề liên ngành, liên địa phương. Cần tăng cường kiểm tra thực tế tại các công trường, đặc biệt là các dự án thuộc danh mục trọng điểm quốc gia theo Quyết định số 2634/QĐ-TTg ngày 2/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời tiếp tục chỉ đạo các địa phương triển khai lựa chọn nhà đầu tư các dự án nguồn điện và lưới điện truyền tải trong kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện 8 Điều chỉnh.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh Bộ Công Thương chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng nếu việc chậm triển khai giải pháp gây ảnh hưởng đến an ninh năng lượng, đồng thời sẵn sàng áp dụng các cơ chế đặc thù và đơn giản hóa thủ tục hành chính để đẩy nhanh tiến độ dự án.

Về rà soát, cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện 8, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, ngành, các địa phương khẩn trương rà soát các nguồn điện trong quy hoạch phát triển điện lực quốc gia theo hướng đưa ra khỏi danh mục các dự án không thể hoàn thành trong giai đoạn 2026-2030 để điều chỉnh, bổ sung các nguồn điện thay thế khác khả thi, phù hợp với thực tế, nhất là nguồn điện nền. Trong đó tính đến việc phát triển nhiệt điện than có quy mô hợp lý kèm theo lộ trình thu hồi, xử lý khí thải theo đúng chủ trương tại Kết luận số 18-KL/TW. Trường hợp cần thiết, thực hiện cơ chế khẩn cấp theo Luật Điện lực năm 2024.

Kiên quyết xử lý đối với các chủ đầu tư dự án điện không đảm bảo tiến độ theo cam kết, theo quy hoạch; quy định rõ trách nhiệm cụ thể của các bộ, cơ quan, địa phương liên quan tới việc thúc đẩy triển khai các dự án. Trong đó, Bộ Công Thương chịu trách nhiệm cuối cùng trước Thủ tướng Chính phủ về thực hiện quy hoạch phát triển điện lực quốc gia để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Phó Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công Thương Bộ Công Thương rà soát, cập nhật lại toàn bộ kịch bản cung - cầu điện quốc gia, đặc biệt là giai đoạn 2026-2030, trên cơ sở tiến độ thực tế các dự án nguồn điện; xây dựng kịch bản điều hành tình huống thiếu điện, đảm bảo cung cấp điện an toàn liên tục, thiết lập cơ chế định kỳ để phục vụ điều hành linh hoạt; giao rõ đầu mối chịu trách nhiệm tổng hợp, cảnh báo sớm nguy cơ thiếu điện.

Đôn đốc UBND các tỉnh/thành phố có giải pháp kiên quyết xử lý đối với chủ đầu tư các dự án không đảm bảo tiến độ theo quy hoạch, không để ảnh hưởng đến bảo đảm cung ứng nguồn điện.

Phó Thủ tướng cũng cho ý kiến chỉ đạo về cơ chế đặc thù cho dự án đầu tư lưới điện, ưu tiên các tuyến truyền tải điện để giải tỏa công suất và nhập khẩu điện; nghiên cứu cơ chế, chính sách phát triển hệ thống pin lưu trữ điện (BESS); áp dụng quy trình rút gọn đối với việc rà soát, cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch Điện 8; ban hành danh mục các dự án, công trình điện khẩn cấp.