Thỏa thuận thương mại giữa EU và Ấn Độ có gì?

Thỏa thuận thương mại tự do giữa Ấn Độ và Liên minh châu Âu (EU) đã được ký kết vào ngày 27/1, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong quan hệ kinh tế giữa New Delhi và Brussels, trong bối cảnh cả hai đều nỗ lực mở rộng thị trường xuất khẩu nhằm giảm bớt phụ thuộc vào Mỹ - quốc gia đang theo đuổi chủ nghĩa bảo hộ.

Hãng tin CNBC cho biết thỏa thuận này sẽ loại bỏ hoặc cắt giảm thuế quan đối với hơn 90% hàng hóa được giao dịch giữa Ấn Độ và EU, mở ra một kỷ nguyên mới cho thương mại song phương.

Theo thỏa thuận, Ấn Độ sẽ giảm thuế đối với các sản phẩm ô tô và nông nghiệp của châu Âu, trong khi EU giảm thuế đối với các sản phẩm dệt may, da, thủy sản, đá quý và trang sức của Ấn Độ. Đây đều là các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Ấn Độ và nhiều sản phẩm trong số đó đã bị ảnh hưởng bởi mức thuế quan 50% tại thị trường Mỹ.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen nhấn mạnh rằng thỏa thuận vừa ký kết tạo ra một khu vực thương mại tự do với 2 tỷ người, mang lại lợi ích kinh tế cho cả hai bên. Bà cũng đánh giá thỏa thuận này gửi đi một thông điệp mạnh mẽ tới thế giới rằng hợp tác dựa trên quy tắc vẫn mang lại những kết quả tuyệt vời.

Thỏa thuận được đánh giá là mang tính lịch sử được ký kết giữa lúc Ấn Độ phải đối mặt với áp lực từ hàng hàng thuế quan cao của Mỹ và đang tìm kiếm các thị trường thay thế cho hàng hóa xuất khẩu của mình. Quan hệ thương mại lâu năm của EU với Mỹ, đối tác thương mại lớn nhất của khối, cũng đang bị thử thách bởi việc Tổng thống Donald Trump tìm cách sáp nhập đảo Greenland của Đan Mạch vào Mỹ. Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ Piyush Goyal cho biết trong một cuộc họp báo rằng ông kỳ vọng thỏa thuận sẽ có hiệu lực vào năm 2026.

Ấn Độ hiện là đối tác thương mại lớn thứ 9 của EU, chiếm 2,4% tổng thương mại hàng hóa của khối vào năm 2024, đứng sau các đối tác lớn như Mỹ (17,3%), Trung Quốc (14,6%) và Vương quốc Anh (10,1%). Tuy nhiên, EU là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Ấn Độ, cạnh tranh với Mỹ và Trung Quốc.

Bà von der Leyen gọi thỏa thuận vừa ký là “mẹ của các thỏa thuận”. Thỏa thuận này sẽ giảm số tiền thuế quan của Ấn Độ đối với các sản phẩm châu Âu khoảng 4 tỷ euro mỗi năm - theo một tuyên bố của EC. EU kỳ vọng đến năm 2032, thỏa thuận này sẽ giúp tăng gấp đôi xuất khẩu của khối sang Ấn Độ thông qua giảm thuế đối với hơn 90% hàng xuất khẩu của châu Âu sang Ấn Độ, bao gồm ô tô, máy móc, sản phẩm nông nghiệp, hóa chất và máy bay.

“Ấn Độ sẽ giảm thuế quan cho EU ở mức độ mà không một đối tác thương mại nào khác của nước này nhận được, cải thiện đáng kể khả năng tiếp cận thị trường cho hàng xuất khẩu của EU”, tuyên bố của EC có đoạn viết.

New Delhi đã hành động vượt quá kỳ vọng của các chuyên gia khi giảm thuế trong các lĩnh vực như ô tô và nông nghiệp, vốn đặc biệt nhạy cảm với thuế quan. Ấn Độ có kế hoạch giảm thuế đối với ô tô châu Âu "dần dần" từ 110% xuống 10% và bãi bỏ thuế đối với linh kiện, phụ tùng ô tô sau năm đến mười năm. Một số công ty ô tô lớn của châu Âu có thị trường tại Ấn Độ bao gồm Renault, Volkswagen, BMW và Mercedes.

New Delhi gần như loại bỏ các mức thuế quan lên tới 44% đối với máy móc, 22% đối với hóa chất và 11% đối với dược phẩm.

Thỏa thuận cũng đã giảm hoặc loại bỏ các mức thuế cao đối với các sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu từ châu Âu như rượu vang và dầu ô liu. Nhưng cùng với đó, thỏa thuận giữ cho các ngành nông nghiệp châu Âu như thịt bò, thịt gà, gạo và đường được bảo vệ khỏi nhập khẩu từ Ấn Độ.

Chính phủ Ấn Độ cho biết thỏa thuận sẽ mang lại cho người tiêu dùng Ấn Độ quyền tiếp cận với các sản phẩm ôtô công nghệ cao và có khả năng cạnh tranh cao hơn từ châu Âu, đồng thời mở ra cơ hội cho các hãng xe Ấn Độ tiếp cận thị trường EU.

Thỏa thuận thương mại này sẽ dỡ bỏ các thuế quan đối với các ngành của Ấn Độ đã bị ảnh hưởng bởi mức thuế 50% của Mỹ và cung cấp cho New Delhi "quyền tiếp cận ưu đãi vào các thị trường châu Âu" cho hơn 90% hàng hóa mà nước này xuất khẩu sang EU. Dệt may, may mặc, thủy sản, da, giày dép, hóa chất, nhựa, đồ thể thao, đồ chơi, đá quý và trang sức sẽ không phải chịu thuế một khi bắt đầu có hiệu lực - theo tuyên bố của Bộ Thương mại Ấn Độ.

Các mặt hàng từ các "ngành thâm dụng lao động chủ chốt" này mang về cho Ấn Độ 33 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu từ thị trường EU mỗi năm. Trước khi có thỏa thuận, EU đã áp thuế các mặt hàng này từ Ấn Độ ở mức từ 4% đến 26%.

Thỏa thuận thương mại EU-Ấn Độ có thể tạo ra khoảng 6-7 triệu việc làm trong ngành dệt may, Bộ trưởng Goyal nói trong một cuộc họp báo ngày 8/1, đồng thời cho biết thêm rằng ngành này là ngành sử dụng lao động nhiều thứ hai ở Ấn Độ sau nông nghiệp.

Trong năm tài khóa 2025, thương mại hàng hóa song phương giữa Ấn Độ với EU đạt 11,5 nghìn tỷ rupee, tương đương 136,54 tỷ USD - theo thông cáo của Bộ Thương mại Ấn Độ. Trong đó, xuất khẩu của Ấn Độ sang thị trường châu Âu đạt 75,85 tỷ USD và nhập khẩu từ châu Âu là 60,68 tỷ USD.