Thủ tướng: Giảm phiền hà cho người dân, doanh nghiệp

Sáng 27/2, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 2 năm 2026 để xem xét, thảo luận tập trung cho ý kiến đối với 5 dự án luật, nghị quyết quan trọng.

5 dự án luật bao gồm: Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi); Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi); Dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài; và Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng khẳng định thể chế vừa là động lực, vừa là nguồn lực cho phát triển; thể chế phải đi trước, dẫn đường, nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, những vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Nghị quyết các Đại hội Đảng gần đây đều xác định xây dựng và hoàn thiện thể chế là một trong ba đột phá chiến lược để phát triển đất nước nhanh và bền vững.

Thời gian qua, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã dành ưu tiên cao cho công tác xây dựng pháp luật, bố trí nguồn lực, tập trung chỉ đạo tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế, chính sách, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

HOÀN THIỆN THỂ CHẾ GẮN VỚI PHÂN CẤP, PHÂN QUYỀN

Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã tổ chức 41 phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật; xem xét, cho ý kiến đối với hơn 215 dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết và hồ sơ chính sách xây dựng luật, nghị quyết; trình Quốc hội ban hành 179 văn bản, gấp hơn hai lần so với nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIV. Riêng năm 2025, nhiều “điểm nghẽn” do quy định pháp luật đã cơ bản được tháo gỡ theo tinh thần Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị.

Theo Thủ tướng, các luật và nghị quyết được ban hành đã góp phần từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, khả thi, minh bạch, phù hợp yêu cầu thực tiễn; thúc đẩy đổi mới tư duy pháp luật, cải cách thể chế, bảo đảm pháp luật đi trước, mở đường cho phát triển.

Trong quá trình hoàn thiện thể chế, Chính phủ chú trọng tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực, đồng thời thiết kế các công cụ kiểm tra, giám sát, nâng cao năng lực thực thi của các cấp, các ngành. Đây là yêu cầu xuyên suốt nhằm bảo đảm tính chủ động, linh hoạt của địa phương, đi đôi với kỷ luật, kỷ cương trong quản lý nhà nước.

Thủ tướng nhấn mạnh, thể chế và pháp luật đã góp phần tạo nền tảng, tiền đề, khí thế và động lực mới để thúc đẩy tăng trưởng cao trong giai đoạn tới. Trên cơ sở đó, Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, trưởng ngành ưu tiên, tập trung cao độ cho công tác xây dựng và hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết thuộc lĩnh vực phụ trách; đồng thời chủ động tham gia đóng góp ý kiến đối với các dự án của bộ, ngành khác.

Tinh thần được quán triệt tại phiên họp là quyết liệt, trách nhiệm, khẩn trương, với yêu cầu “đã nỗ lực rồi thì nỗ lực hơn nữa, đã cố gắng rồi thì cố gắng hơn nữa”; không cầu toàn, không nóng vội nhưng cũng không để lỡ cơ hội. Các đại biểu được đề nghị phát biểu ngắn gọn, rõ ý, đi thẳng vào vấn đề, tập trung thảo luận những nội dung quan trọng, còn ý kiến khác nhau.

GIẢM PHIỀN HÀ CHO NGƯỜI DÂN, DOANH NGHIỆP 

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục rà soát, cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, giảm phiền hà và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp. Theo Thủ tướng, luật chỉ nên quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc; các nội dung cụ thể, chi tiết giao cho nghị định, thông tư hướng dẫn, bảo đảm tính linh hoạt và khả năng điều chỉnh phù hợp thực tiễn.

Thủ tướng lưu ý việc xây dựng pháp luật phải bảo đảm “5 dễ”: dễ hiểu, dễ tiếp cận, dễ thực hiện, dễ kiểm tra và dễ giám sát. Những vấn đề đã rõ, đã được thực tiễn chứng minh là đúng thì luật hóa; những vấn đề chưa chín, chưa rõ thì nghiên cứu áp dụng thí điểm, vừa làm vừa hoàn thiện, tránh cầu toàn, nóng vội.

Chính phủ cũng yêu cầu các cơ quan soạn thảo tiếp thu đầy đủ ý kiến của các thành viên Chính phủ; đồng thời lấy thêm ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, người làm luật, đối tượng chịu sự tác động của pháp luật và tham khảo kinh nghiệm quốc tế phù hợp với điều kiện Việt Nam để hoàn thiện các dự thảo trình cấp có thẩm quyền.

Theo kế hoạch, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Chính phủ dự kiến trình Quốc hội 34 hồ sơ, tài liệu, trong đó có 15 dự án luật, nghị quyết với nhiều nội dung khó, phức tạp, tác động sâu rộng đến đời sống kinh tế – xã hội. Trên cơ sở đó, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành tập trung ưu tiên thời gian, nguồn lực, trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết bảo đảm chất lượng và tiến độ.

Tinh thần “vừa chạy, vừa xếp hàng” tiếp tục được quán triệt, với yêu cầu hồ sơ hoàn thành đến đâu gửi ngay đến các cơ quan của Quốc hội để thẩm tra đến đó; kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng những vấn đề phát sinh hoặc vượt thẩm quyền. Các bộ, ngành được giao chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội trong suốt quá trình thẩm tra, giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án luật.

Đối với các dự án luật, nghị quyết đã được Chính phủ xem xét, thông qua, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, xây dựng đầy đủ các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành, bảo đảm khi luật có hiệu lực thì các văn bản dưới luật cũng sẵn sàng, tạo thuận lợi cho tổ chức thực hiện.