Thủ tướng yêu cầu ngành tài chính "dẫn dắt tăng trưởng" trong năm 2026

Chiều ngày 6/1, tại Hà Nội, Bộ Tài chính tổ chức “Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 ngành Tài chính” , Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tham dự và phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định trong bối cảnh đầy biến động, ngành tài chính đã phát huy vai trò điều phối trung tâm của nền kinh tế, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, tạo dư địa cho phát triển và củng cố niềm tin của xã hội.

Trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, tài chính được xác định không chỉ dừng ở vai trò điều tiết vĩ mô, mà phải trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng. Theo đó, ngành tài chính cần chủ động hành động, sẵn sàng chịu trách nhiệm; đồng thời tăng cường phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương nhằm khơi thông, huy động hiệu quả các nguồn lực cho phát triển”

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết năm 2025, bộ đã tập trung xây dựng khối lượng văn bản pháp luật và chính sách, trọng tâm là tháo gỡ các “điểm nghẽn”, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, qua đó kịp thời đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Bộ cũng tham mưu cho Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ các kịch bản điều hành kinh tế vĩ mô linh hoạt, hướng tới mục tiêu tăng trưởng từ 8% trở lên, đồng thời kiểm soát lạm phát ở mức thấp.

Ngoài ra, bộ đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, cải thiện môi trường đầu tư – kinh doanh, nhằm khơi thông dòng vốn đầu tư toàn xã hội và tạo động lực cho các khu vực kinh tế phát triển. 

Ngoài ra, hàng loạt giải pháp giảm, gia hạn thuế, phí tiếp tục được bộ triển khai để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Công tác quản lý thu được tăng cường gắn với chuyển đổi số, bảo đảm thu đúng, thu đủ; chi thường xuyên tiết kiệm triệt để để dành nguồn lực cho đầu tư phát triển, an sinh xã hội, cũng như củng cố quốc phòng, an ninh.

Số liệu tại hội nghị cho thấy, trong 2025 tổng quy mô các gói miễn, giảm, gia hạn thuế, phí  và tiền thuê đất ước khoảng 250,9 nghìn tỷ đồng. Trong khi duy trì các biện pháp hỗ trợ, bộ cũng thực hiện khoảng 66.000 cuộc thanh tra, kiểm tra, tập trung vào các lĩnh vực quản lý thu, chi ngân sách; quản lý, sử dụng vốn đầu tư; quản lý giá, chứng khoán với tổng kiến nghị xử lý tài chính lên tới khoảng 66 nghìn tỷ đồng.

Riêng trong lĩnh vực hải quan, đã xử lý 19,1 nghìn vụ vi phạm trong lĩnh vực hải quan, với trị giá hàng hóa vi phạm ước tính khoảng 22,8 nghìn tỷ đồng, khởi tố 22 vụ, chuyển cơ quan khác kiến nghị khởi tố 127 vụ vi phạm.

Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên, lũy kế 12 tháng, thu ngân sách nhà nước ước đạt khoảng 2.650,1 nghìn tỷ đồng, bằng 134,74% so dự toán và tăng 30,3% so với cùng kỳ năm 2024, chủ yếu đến từ (i) thu nội địa đạt 2.279,9 nghìn tỷ đồng, tăng 33,93% so cùng kỳ; (ii) thu ngân sách từ dầu thô đạt 90,13%, giảm 18,24% so cùng kỳ và (iii) thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu, tăng 17,66% so cùng kỳ. 

Với kết quả nêu trên, ước tính năm 2025, bội chi ngân sách năm 2025 ước ở mức khoảng 3,6% GDP, giảm 9,5 nghìn tỷ đồng so dự toán. Các chỉ tiêu an toàn nợ công tiếp tục được giữ vững, với tỷ lệ nợ công, nợ Chính phủ và nghĩa vụ trả nợ đều nằm trong giới hạn cho phép của Quốc hội.

Ngược lại, lũy kế chi ngân sách trong 12 tháng ước đạt khoảng 2.424,6 nghìn tỷ đồng, bằng 94,1% dự toán và tăng 31,5% so với cùng kỳ năm 2024.

Trong đó (i) chi đầu tư phát triển ước đạt 95,5% dự toán Quốc hội quyết định; (ii) chi trả nợ lãi đạt 99% dự toán; (iii) chi thường xuyên ước đạt 97,2% dự toán; (iv) nguồn kinh phí thực hiện phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tương đương 76 nghìn tỷ đồng, bảo đảm ở mức 3% tổng chi cùng với các chính sách, chế độ khi thực hiện tổ chức, sắp xếp bộ máy và chính quyền địa phương 2 cấp cũng như phục vụ cho quốc phòng, an ninh và các chính sách an sinh xã hội.

Song song với quản lý ngân sách, công tác huy động và quản lý vốn trên các thị trường tài chính ghi nhận nhiều điểm sáng.

Đáng chú ý, tổ chức xếp hạng thị trường FTSE Russell chính thức công bố thị trường chứng khoánViệt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp, tạo tiền đề thu hút dòng vốn trung và dài hạn.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, khối lượng huy động vốn trên thị trường trái phiếu đạt khoảng 916,7 nghìn tỷ đồng, tăng 19,3% so với năm 2024. Quy mô thị trường trái phiếu đến cuối năm 2025 đạt khoảng 3,93 triệu tỷ đồng, tương đương 30,7% GDP ước tính năm 2025, tăng 7,6% so với cuối năm 2024.

Đối với trái phiếu Chính phủ, Kho bạc Nhà nước đã phát hành hơn 371 nghìn tỷ đồng trái phiếu, mức cao nhất từ trước đến nay, với kỳ hạn bình quân 9,78 năm và lãi suất bình quân 3,26%/năm. Đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, khối lượng phát hành riêng lẻ năm 2025 đạt 539,2 nghìn tỷ đồng, tăng 23,1% so với năm trước; quy mô thị trường ước khoảng 1,15 triệu tỷ đồng, tương đương 9% GDP

Ở lĩnh vực bảo hiểm, đến hết năm 2025, tổng tài sản toàn thị trường ước đạt hơn 1,11 triệu tỷ đồng, tăng 8,58% so với năm 2024; nguồn vốn đầu tư trở lại nền kinh tế đạt gần 959 nghìn tỷ đồng, tăng 10,31%; chi trả quyền lợi bảo hiểm ước đạt gần 92 nghìn tỷ đồng, tăng 13,52% so với cùng kỳ.

Bước sang năm 2026, Thủ tướng yêu cầu ngành Tài chính tiếp tục đóng vai trò tiên phong trong đổi mới tư duy xây dựng thể chế, khẳng định vị thế là cơ quan tham mưu tổng hợp, điều phối chính sách kinh tế vĩ mô.

Theo đó, đề xuất các giải pháp điều hành chính sách tài khóa theo hướng mở rộng hợp lý, bảo đảm vững chắc an ninh tài chính quốc gia, ưu tiên nguồn lực cho các dự án trọng điểm quốc gia như đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và các dự án hạ tầng chiến lược.

Trong lĩnh vực đầu tư công, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, thủ tục để phấn đấu đến hết tháng 1/2026 giải ngân đạt 100% kế hoạch đã giao, trên tinh thân “dự án chờ vốn” thay vì “vốn chờ dự án”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Song hành với đầu tư hạ tầng, Thủ tướng yêu cầu xây dựng cơ chế, chính sách thúc đẩy hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp; doanh nghiệp nhỏ và vừa vươn lên thành doanh nghiệp quy mô lớn. Đồng thời, cần hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực cạnh tranh; thúc đẩy kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Bên cạnh đó, cần sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực tài sản công, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý tài chính, quản lý doanh nghiệp và quản lý tài sản.

Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu ngành Tài chính tiếp tục đi đầu trong ứng dụng khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cùng với đó, công tác truyền thông chính sách được xác định là nhiệm vụ phải đi trước một bước.

"Các quyết sách liên quan đến thuế, phí – dù đều cần được chủ động truyền thông, minh bạch thông tin, tạo sự đồng thuận xã hội, qua đó nâng cao hiệu quả thực thi chính sách", Thủ tướng nhấn mạnh