Thúc đẩy kinh tế báo chí, xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại

Sáng 7/1, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố lệnh của Chủ tịch nước về 12 luật đã được Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV thông qua.

QUY ĐỊNH “CƠ QUAN BÁO CHÍ CHỦ LỰC ĐA PHƯƠNG TIỆN”

Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy cho biết Luật Báo chí năm 2025 gồm 4 chương, 51 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Luật bổ sung quy định về vị trí của báo chí; quyền yêu cầu cải chính trên báo chí của công dân… Đặc biệt, luật bổ sung quy định các nguyên tắc về mô hình hoạt động, kinh tế báo chí, mở rộng không gian hoạt động của báo chí để phát triển báo chí trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; đáp ứng yêu cầu thông tin, tuyên truyền trong kỷ nguyên mới.

Theo đó, “cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện” có nhiều loại hình báo chí, cơ quan báo chí trực thuộc; có cơ chế đặc thù về tài chính; được thành lập phù hợp với Chiến lược phát triển và quản lý hệ thông báo chí được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Còn “cơ quan báo và phát thanh, truyền hình thuộc tỉnh ủy, thành ủy”, có nhiều loại hình báo chí, sản phẩm báo chí.

Luật bổ sung quy định về nguồn thu mới của cơ quan báo chí; quy định các phương thức Nhà nước giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu và hỗ trợ cước vận chuyển, chi phí đăng tải, truyền dẫn, phát sóng để báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị, an ninh, quốc phòng, văn hóa, truyền thông chính sách…

Bên cạnh đó, luật sửa đổi quy định tên gọi 4 loại hình báo chí (gồm: báo chí in, báo chí điện tử, phát thanh, truyền hình). Bổ sung các khái niệm tạp chí để phân biệt rõ báo, tạp chí; xuất bản báo chí trên không gian mạng... Bổ sung điều kiện xét cấp thẻ nhà báo lần đầu phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp.

TRIỂN KHAI CÁC GIẢI PHÁP QUYẾT LIỆT ĐỂ  "NẮN DÒNG" QUẢNG CÁO

Tại họp báo, ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), cho biết việc sửa đổi luật lần này nhằm hướng tới mục tiêu xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại; thúc đẩy kinh tế báo chí.

Luật Báo chí sửa đổi quy định rõ các hình thức Nhà nước đặt hàng, giao nhiệm vụ và đấu thầu để cơ quan báo chí thực hiện nhiệm vụ chính trị, tuyên truyền thiết yếu, truyền thông chính sách và thông tin đối ngoại.

Ngoài ra, thay vì chỉ giới hạn ở tên miền hay bản in như trước đây, luật đã công nhận các tài khoản, kênh nội dung của cơ quan báo chí trên mạng xã hội là sản phẩm báo chí, tạo cơ sở pháp lý để thực hiện cơ chế đặt hàng đối với loại hình này.

Đặc biệt, Điều 29 quy định cơ quan báo chí được phép tích hợp các dịch vụ công, thương mại điện tử, tài chính, giáo dục, y tế trên không gian mạng. Quy định này nhằm tạo cơ chế minh bạch giúp các tòa soạn đa dạng hóa và phát triển nguồn thu hợp pháp.

Theo Phó Cục trưởng Cục Báo chí, vấn đề bảo vệ bản quyền trên không gian mạng sẽ được triển khai quyết liệt hơn. Hiện nay, trên các nền tảng xuyên biên giới, dòng tiền quảng cáo có thể đang “chảy “vào cả những nội dung hoặc kênh vi phạm.

“Do đó, chúng tôi sẽ sử dụng các biện pháp kỹ thuật để nắn dòng quảng cáo này đưa một phần nguồn thu về cho các cơ quan báo chí chính thống", ông Nguyễn Văn Hiếu cho biết thêm.

Theo ông Nguyễn Văn Hiếu, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục làm việc với Bộ Tài chính để điều chỉnh các chính sách về thuế và quảng cáo nhằm tạo điều kiện tốt hơn cho báo chí.

Liên quan đến liên kết sản xuất nội dung, đại diện Cục Báo chí cho biết Điều 23 quy định cơ quan báo chí hợp tác với các đối tác nhằm huy động nguồn lực xã hội hóa, nâng cao chất lượng sản phẩm phục vụ bạn đọc.

Hoạt động liên kết được thực hiện ở hầu hết các lĩnh vực, trừ nội dung về chính trị - xã hội, quốc phòng - an ninh và đối ngoại. Nguyên tắc là người đứng đầu cơ quan báo chí phải chịu trách nhiệm về nội dung.

Ông Nguyễn Văn Hiếu cũng cho biết Chính phủ sẽ sớm ban hành Nghị định hướng dẫn chi tiết về điều kiện, hình thức cũng như quyền và nghĩa vụ các bên, đảm bảo hoạt động liên kết vừa hiệu quả, vừa tuân thủ đúng tôn chỉ, mục đích.