Thực phẩm nhập khẩu “thoát kẹt” sau quyết định lùi Nghị định 46

Chiều 5/2/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị quyết số 09/2026/NQ-CP quyết định tạm dừng hiệu lực và lùi thời hạn áp dụng Nghị định số 46/2026/NĐ-CP cùng Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP từ ngày 4/2/2026 đến hết ngày 15/4/2026.

Thủ tướng yêu cầu trước ngày 16/4/2026, Bộ Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành liên quan và chính quyền địa phương phải chuẩn bị đầy đủ điều kiện để triển khai hai văn bản nêu trên và bảo đảm sẵn sàng khi các quy định mới chính thức có hiệu lực trở lại.

Trên cơ sở đó, Cục Hải quan yêu cầu Chi cục trưởng các Chi cục Hải quan khu vực chỉ đạo đơn vị trực thuộc tiếp tục thực hiện thủ tục đối với thực phẩm nhập khẩu, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến, dụng cụ và vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm (kể cả các tờ khai đã đăng ký nhưng chưa hoàn tất thông quan) theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn hiện hành trong thời gian Nghị định 46/2026/NĐ-CP tạm dừng hiệu lực.

Để hạn chế tối đa nguy cơ ách tắc tại cửa khẩu, các đơn vị hải quan được yêu cầu bố trí lực lượng trực 24/7 nhằm xử lý nhanh hồ sơ, ưu tiên giải quyết thông quan ngay đối với hàng hóa là thực phẩm nhập khẩu còn tồn đọng.

Đồng thời, lãnh đạo đơn vị phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng gây phiền hà, phát sinh tiêu cực hoặc kéo dài thời gian thông quan không cần thiết, Cục Hải quan nhấn mạnh.

Bên cạnh việc đẩy nhanh xử lý hồ sơ, các đơn vị được yêu cầu, phải báo cáo kịp thời cho Ban Giám sát Quản lý (Cục Hải quan) về những khó khăn phát sinh trong quá trình làm thủ tục đối với thực phẩm nhập khẩu để được hướng dẫn xử lý, tránh tình trạng hàng hóa bị ách tắc tại cửa khẩu.

Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP đã quy định các nội dung chuyển tiếp liên quan đến tự công bố và đăng ký bản công bố sản phẩm cũng như cơ quan kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu.

Tuy nhiên, các quy định này lại chưa làm rõ điều khoản chuyển tiếp đối với trình tự kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm nhập khẩu để làm cơ sở ban hành Thông báo kết quả xác nhận thực phẩm đạt yêu cầu nhập khẩu.

Trước đó, ngày 4/2, Cục Hải quan cũng gửi Công văn tới Bộ Y tế, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường  về việc kiểm tra an toàn thực phẩm đối với dụng cụ, bao bì chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm

Theo phản ánh từ cộng đồng doanh nghiệp, trên thực tế triển khai Nghị định 46/2026/NĐ-CP cũng phát sinh vướng mắc đối với nhóm hàng là dụng cụ, bao bì chứa đựng và tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.

Theo Nghị định 46, các mặt hàng này được phân công quản lý theo lĩnh vực của từng bộ và phải thực hiện kiểm tra an toàn thực phẩm theo các phương thức quy định tại Nghị định.

Tuy nhiên, theo báo cáo của Cục Hải quan, đến nay mới chỉ có Bộ Y tế ban hành Thông tư 15/2024/TT-BYT quy định danh mục một số sản phẩm thuộc diện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm. Trong khi đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng như Bộ Công Thương chưa công bố danh mục tương ứng.

Cục Hải quan cho biết nếu áp dụng máy móc các quy định tại Nghị định 46, phần lớn dụng cụ và bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm từ nồi, chảo, lon nhôm đến đồ chứa bằng kim loại, nhựa, thủy tinh đều có thể bị đưa vào diện phải kiểm tra an toàn thực phẩm. Điều này không chỉ làm gia tăng đáng kể chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp mà còn kéo dài thời gian thông quan, gây áp lực lớn lên chuỗi cung ứng