Dù giá trị thương hiệu quốc gia Việt Nam đang có những bước tiến thần tốc trên bảng xếp hạng toàn cầu, nhưng thực tế nội tại của các doanh nghiệp vẫn còn những khoảng trống về tư duy, năng lực quản trị và tính liên kết bền vững...

Theo báo cáo từ Brand Finance, giai đoạn 2020–2025 chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của giá trị thương hiệu quốc gia Việt Nam. Tính đến năm 2025, giá trị này đã chạm mốc gần 520 tỷ USD, đưa Việt Nam vươn lên vị trí thứ 32 trong tổng số 193 quốc gia, đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng 63%.

TƯ DUY VỀ XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU CHƯA ĐẦY ĐỦ

Tuy nhiên, bức tranh màu hồng này vẫn tồn tại những mảng màu xám đáng lưu ý. Riêng trong năm 2025, giá trị của Top 10 thương hiệu hàng đầu lại sụt giảm khoảng 14%, tương đương 38,4 tỷ USD. Sự sụt giảm này là hồi chuông cảnh báo cho thấy nền tảng nội lực của cộng đồng doanh nghiệp Việt chưa đồng đều và những "cây đại thụ" đủ sức cạnh tranh sòng phẳng trên quy mô toàn cầu vẫn còn quá thưa thớt.

Tại tọa đàm “Giá trị thương hiệu: Từ nội lực doanh nghiệp đến sức mạnh quốc gia”, bà Tạ Hoàng Lan, Phó Trưởng phòng, Phòng Phát triển Năng lực xúc tiến thương mại, Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương, nhận định chúng ta đang tăng về số lượng nhưng chưa thực sự mạnh về "chất".

Nguyên nhân cốt yếu bắt nguồn từ việc nhiều doanh nghiệp vẫn mải mê với câu chuyện gia công, làm thuê mà bỏ ngỏ năng lực thiết kế và xây dựng bản sắc riêng. Bên cạnh đó, nhận thức về bảo hộ sở hữu trí tuệ còn hạn chế đã khiến không ít thương hiệu bị "đánh cắp" ngay tại sân nhà.

Đáng ngại hơn, nhiều đơn vị vẫn xem kinh phí cho xây dựng và phát triển thương hiệu là một loại "chi phí" cần cắt giảm thay vì coi đó là một "khoản đầu tư" chiến lược cho tương lai. Phần lớn doanh nghiệp tập trung vào việc bán hàng và nâng cao chất lượng sản phẩm để tiêu thụ, trong khi chưa nhìn nhận đúng vai trò của xây dựng thương hiệu.

Đồng quan điểm, chuyên gia thương hiệu Lại Tiến Mạnh (Mibrand Vietnam) thẳng thắn chỉ ra rằng doanh nghiệp Việt có khát vọng lớn nhưng lại lúng túng trong triển khai, trong việc xác định chiến lược, quy mô đầu tư và cách thức triển khai hiệu quả do năng lực quản trị thương hiệu còn nhiều hạn chế, tư duy về xây dựng thương hiệu chưa đầy đủ.

Chúng ta thường đi sau và bước vào cuộc chơi trong tình trạng thiếu hụt nền tảng: từ nguồn nhân lực chuyên môn, ý tưởng sáng tạo cho đến năng lực quản trị thương hiệu toàn diện. Đặc biệt, với những doanh nghiệp đa ngành, bài toán quản trị hệ thống thương hiệu con vẫn là một thử thách quá tầm. Những doanh nghiệp sở hữu nhiều dòng sản phẩm hoặc hệ thống thương hiệu con, bài toán quản trị càng trở nên phức tạp.

“Hạn chế lớn của doanh nghiệp Việt là thiếu hụt nguồn nhân lực chuyên môn, thiếu ý tưởng và năng lực sáng tạo, trong khi đây lại là những yếu tố cốt lõi để xây dựng thương hiệu bền vững”, ông Mạnh nhấn mạnh.

TẠO SỨC MẠNH CỘNG HƯỞNG ĐỂ KHẲNG ĐỊNH VỊ THẾ

Để đưa thương hiệu Việt vươn xa, bà Tạ Hoàng Lan cho biết Bộ Công Thương định hướng chuyển dịch từ việc chỉ xác định xuất xứ sang việc kể một "câu chuyện Việt Nam" đầy cảm hứng trong từng sản phẩm. Mỗi mặt hàng không chỉ là vật chất thuần túy mà phải chứa đựng tinh hoa văn hóa, bản sắc vùng miền kết hợp cùng hàm lượng đổi mới sáng tạo cao.

Trong kỷ nguyên số, chiến lược phát triển sẽ tập trung vào số hóa toàn diện, tăng cường hiện diện trên các nền tảng số và tối ưu hóa bộ nhận diện thương hiệu trên internet. Thúc đẩy thương mại điện tử, đưa hàng hóa Việt thâm nhập sâu vào các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới. Chuẩn hóa giá trị xanh, hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững khắt khe của thị trường quốc tế.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Phan Văn Tâm, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Phân bón Bình Điền, cho rằng danh hiệu Thương hiệu quốc gia là bảo chứng cho uy tín và chất lượng, giúp tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội.

Ông Tâm kiến nghị các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh truyền thông để người tiêu dùng, đặc biệt là khu vực nông thôn, hiểu đúng và tin tưởng vào giá trị của danh hiệu này.

Đồng tình với quan điểm trên, ông Trần Đình Tài, Phó Tổng Giám đốc, Công ty cổ phần Tập đoàn Hoa Sen, nhấn mạnh tầm quan trọng của một "hệ sinh thái" hỗ trợ từ Nhà nước. Để tối ưu hóa sức mạnh, cần sự liên kết chặt chẽ giữa ba chân kiềng: Doanh nghiệp – Nhà nước – Tổ chức xúc tiến.

“Khi các doanh nghiệp cùng đi chung một con đường, tận dụng được sức mạnh cộng hưởng, thương hiệu Việt sẽ có cơ hội khẳng định vị thế rõ nét hơn trên bản đồ kinh tế toàn cầu”, ông Tài khẳng định.