Bộ Xây dựng nghiên cứu ưu đãi vượt trội về đất đai, tài chính cho nhà ở cho thuê

Chiều tối 3/6, tại họp báo thường kỳ Chính phủ tháng 5/2026, trả lời câu hỏi của Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy về cơ chế đột phá đất đai để thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở cho thuê dài hạn, Chánh văn phòng Bộ Xây dựng Lâm Văn Hoàng cho biết mô hình nhà ở cho thuê không phải là vấn đề mới và hành lang pháp lý hiện hành đã có các quy định tương đối đầy đủ.

Theo ông Lâm Văn Hoàng, Luật Nhà ở năm 2023 đã phân định rõ ba hình thức gồm nhà ở để bán, nhà ở cho thuê và nhà ở cho thuê mua. Tuy nhiên, kết quả triển khai phân khúc nhà ở cho thuê thời gian qua vẫn còn nhiều hạn chế.

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, nhu cầu nhà ở tăng cao, Bộ Xây dựng cho rằng cần có những giải pháp mạnh hơn về nguồn vốn, đất đai và cơ chế quản lý ưu đãi vượt trội. Đây cũng là tinh thần chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ đối với phát triển nhà ở, trong đó có nhà ở cho thuê.

Thực hiện nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao, Bộ Xây dựng đang tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm đẩy nhanh phát triển phân khúc này.

Trước hết, Bộ Xây dựng sẽ hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng thay đổi tư duy phát triển nhà ở. Bộ đã chủ động đề xuất các cơ chế, chính sách mới để cụ thể hóa chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước vào Luật Nhà ở sửa đổi và Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi, phấn đấu trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp tháng 10/2026.

Tinh thần cốt lõi là chuyển mạnh từ tư duy chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Trong đó, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Bộ Xây dựng cho biết sẽ tập trung nghiên cứu các chính sách, cơ chế ưu đãi vượt trội về đất đai và tài chính để doanh nghiệp thuận lợi hơn trong tiếp cận quỹ đất và nguồn vốn tín dụng phát triển dự án nhà ở cho thuê. Bên cạnh nhà ở để bán, cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.

Nhóm nhiệm vụ thứ hai là rà soát, ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật. Bộ Xây dựng đang chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung và ban hành theo thẩm quyền các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về nhà ở cho thuê; trong đó chú trọng tiêu chuẩn an toàn phòng cháy, chữa cháy đối với nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa.

Nhóm nhiệm vụ thứ ba là phối hợp với địa phương, các bộ, ngành để xác định nhu cầu nhà ở cho thuê theo từng nhóm đối tượng. Trước mắt, Bộ sẽ phối hợp với các địa phương có nhu cầu lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Hải Phòng, Đà Nẵng nhằm làm cơ sở quy hoạch, phân bổ nguồn lực, tránh lệch pha cung - cầu.

Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng sẽ tham mưu Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê cho các địa phương trên cả nước; đồng thời đề xuất cơ chế huy động, phân bổ, sử dụng ngân sách nhà nước và nguồn lực xã hội cho phát triển nhà ở cho thuê, bao gồm cả cơ chế vận hành, quản lý kinh doanh, thương mại tại các khu nhà ở cho thuê.

Bộ Xây dựng cũng đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố điều tra, khảo sát nhu cầu nhà ở cho thuê trên địa bàn theo từng nhóm đối tượng như cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, công nhân, sinh viên tại từng khu vực cụ thể. Từ đó, các địa phương xây dựng kế hoạch đầu tư, bố trí nguồn vốn để phát triển nhà ở cho thuê phù hợp với nhu cầu thực tế.

Cùng với việc xác lập nhu cầu, các địa phương được đề nghị rà soát quy hoạch, bố trí quỹ đất phù hợp, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội để đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê, nhất là tại các khu công nghiệp và khu vực tập trung đông dân cư. Nguồn lực phát triển có thể đến từ đầu tư công, quỹ nhà ở địa phương hoặc các nguồn vốn đầu tư khác.

Theo Bộ Xây dựng, cơ chế chính sách hiện nay đã có cơ sở để triển khai từng bước. Thời gian tới, trọng tâm là sửa đổi, hoàn thiện cơ chế chính sách để có các ưu đãi vượt trội hơn, qua đó thúc đẩy mạnh hơn phân khúc nhà ở cho thuê theo tinh thần chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ.